invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Presentatie Brigitte Verhage (VWS): Ruimte voor en kwaliteit van professionals

Gepubliceerd op:

Brigitte Verhage is senior beleidsmedewerker bij de Directie Langdurige Zorg van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Zij werkte mee aan de totstandkoming van het plan 'Waardigheid en trots, liefdevolle zorg voor onze ouderen'. Doel van dit plan is de zorg in verpleeghuizen verbeteren. Tijdens de HRD-netwerkbijeenkomst 'HR-/opleidingsplan onderdeel zorginkoop verpleeghuizen 2016!' op 16 november 2015 vertelt zij de aanwezigen hoe het ministerie personeelsbeleid en de deskundigheid een plek geeft in dit plan.

Het plan ‘Waardigheid en trots’, gelanceerd op 11 februari 2015, is ontwikkeld ter verbetering van de kwaliteit van zorg in verpleeghuizen. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport werd echter ingehaald door de werkelijkheid. Er verscheen tijdens de ontwikkeling van het plan een rapport van de Inspectie voor de Volksgezondheid (IGZ), dat aangaf dat veel medewerkers in verpleeghuizen onvoldoende zijn toegerust op de steeds zwaarder wordende zorgvraag van cliënten. Medewerkers zijn handelingsverlegen en ervaren een enorm hoge werkdruk. Daarnaast wordt er slecht overlegd en geven bestuurders onvoldoende leiding.

Het ministerie van VWS wil bijdragen aan een toekomstbestendige kwaliteit van zorg in verpleeghuizen en aan de kwaliteit van leven van ouderen. ‘Waardigheid en trots’ volgt hiertoe 2 sporen:

  1. Er komt streng en intensief toezicht op organisaties waar het risico op onverantwoorde zorg groot is. Burgers moeten kunnen vertrouwen op de kwaliteit van zorg in verpleeghuizen.
  2. De kwaliteit van zorg wordt verbeterd aan de hand van 5 speerpunten.

Speerpunten

Het ministerie van VWS hanteert onderstaande 5 speerpunten om de kwaliteit van zorg te verbeteren:

  • samenwerking tussen cliënt, informele zorg en zorgverlener
  • basis op orde: veilige zorg
  • meer ruimte voor en kwaliteit van professionals
  • kwaliteit staat of valt met bestuurlijk leiderschap
  • openheid en transparantie

Belangrijkste speerpunt is de relatie tussen de cliënt, de informele zorg en zorgverlener. Wanneer deze optimaal is, ontstaat kwaliteit van leven. Alle andere partijen, zoals bestuurders, maar ook de IGZ, moeten ondersteunend zijn aan deze relatie.

Achterblijvende deskundigheid

De IGZ geeft aan dat professionals in verpleeghuizen te weinig  kennis en kunde hebben om hun werk goed uit te voeren. Zij geeft hier echter geen redenen voor. Medewerkers van het ministerie van VWS maakten daarom een rond langs allerlei professionals, variërend van hoogleraren tot helpenden, van bestuurders tot mensen uit het onderwijs. Zij probeerden zo te achterhalen wat de knelpunten zijn bij het aanstellen van personeel met voldoende deskundigheid. De volgende redenen werden genoemd:

  • initieel onderwijs
  • onderwijs sluit onvoldoende aan bij de arbeidsmarkt
  • zittend personeel geeft nieuwkomers weinig ruimte
  • leiderschap van bestuurders

Cyclisch proces

Het ministerie van VWS streeft naar een cyclisch proces voor zorgorganisaties. Zij spoort organisaties allereerst aan om een goed analyse te maken van de cliënten en de context waarin deze zich begeven (woonsituatie). Naar aanleiding hiervan kan een organisatie bepalen welke deskundigheid en competenties zij nodig heeft om goede zorg te kunnen verlenen.

Een analyse van het huidige personeel, moet de ‘witte vlekken’ zichtbaar maken. Hierna kan de organisatie een wervings- en opleidingsplan maken. Brigitte hoort geregeld klachten van zorgaanbieders over het niveau van net afgestudeerden. Zij spoort organisaties aan om hierover met opleiders in gesprek te gaan.

Hulpmiddelen

‘Waardigheid en trots’ biedt een aantal hulpmiddelen om organisaties te ondersteunen het cyclische proces op gang te brengen:

  • Leidraad verantwoorde personeelssamenstelling:
    - wordt ontwikkeld door het Zorginstituut in samenwerking met V&VN
    - geen blauwdruk, maar een handreiking
    - ‘best practices’ ter inspiratie
  • Structurele extra financiële ondersteuning:
    - van 110miljoen euro in 2016 naar 180 miljoen in 2019
    - zorgkantoor verdeelt geld naar rato van de omzet
    - verhogingspercentage voor Zorgzwaartepakketten 4 en hoger
    - zorgaanbieder maakt een plan
    - plan wordt goedgekeurd door de Cliëntenraad (CR),  de Ondernemingsraad (OR) en eventueel de Verpleegkundige Adviesraad (VAR)
    - plan is vorm- en inhoudsvrij
    - in 4 jaar tijd toegroeien naar meerjarige, strategische opleidingsplannen (wanneer een organisatie een meerjarenplan indient, dan worden de gelden meerjarig toegekend)
  • Professionaliteit:
    - richtlijnen voor een verantwoorde personeelssamenstelling
    - aansluiting van onderwijs bij de arbeidsmarkt
    - opleiden zittend personeel
    - emancipatie van de beroepsgroep

Deskundigheidsbevordering

Brigitte licht kort toe wat bedoeld wordt met deskundigheidsbevordering:

  • Vergroten van kennis rondom ziektebeelden;
  • Verstevigen van de vaardigheden van medewerkers om te communiceren met het netwerk;
  • Verstevigen van de regie van de cliënt;
  • Versterken van de communicatie in de teams (coaching en reflectie).

Vragen aan Brigitte

  • Hoe beoordelen zorgkantoren de plannen van organisaties?
    Brigitte: Het zorgkantoor bekijkt slechts of de handtekeningen van de CR en de OR onder het plan staan.
  • Waarom is het zo simpel om een plan goed te laten keuren?
    Brigitte: Wij willen het goede voorbeeld geven wat betreft zo min mogelijk administratieve rompslomp.
  • Vallen verpleegtechnische handelingen binnen deskundigheidsbevordering?
    Brigitte: Nee, hiervoor moet de organisatie zelf 2% van de loonsom reserveren, zoals in de CAO-afspraken staat. De extra middelen zijn bedoeld om personeel beter toe te rusten in de relatie met de cliënt.
  • Opleiders moeten van hun eigen ministerie veel tijd besteden aan bijvoorbeeld rekenen en taal. Hoe verhoudt dit zich tot meer zorginhoudelijk onderwijs?
    Brigitte: Het is belangrijk dat leerlingen breed opgeleid worden, want als burger heb je bijvoorbeeld reken- en taalkennis nodig. Je kunt inhoudelijke vakken verzwaren. Daarnaast zal de werkgever zijn verantwoordelijkheid moeten nemen in het verder opleiden van afgestudeerden. Het gaat hierin om een balans.

Verslag door Damiët Kuin

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg