invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Verslag: Joris Slaets op de Winterzorgbeurs: Over het verlangen

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Het verlangen van een mens een plek in de zorg geven? Een plek die gelijkwaardig is aan het inspelen op de zorgbehoeften? Dat klinkt wat vreemd. Maar dat is het allerminst. Joris Slaets, hoogleraar ouderengeneeskunde aan het UMC Groningen, zette als keynote spreker uiteen waar het volgens hem in de ouderenzorg aan schort en hoe het beter kan.

De kwaliteit van het ervaren welbevinden

'De zorg kan beter. Iedereen zegt het, iedereen vindt het. Maar wat is beter? De zorg in Nederland behoort al tot de beste van de wereld. Toch trekken we vele miljoenen uit om ouderenzorg beter te maken. Beter door strenger toezicht? Of door een betere kwaliteit van het inkoopbeleid? Maar wat is dan ‘kwaliteit’? Is de CQ-index kwaliteit? Nee dat is een onzinnig instrument.'
'Mijn voorstel is laten we een andere betekenis aan kwaliteit toevoegen. Laten we het omschrijven als "de kwaliteit van het ervaren welbevinden" (externe link). Maak de kans op leefplezier zo groot mogelijk. En dit dan niet in plaats van de huidige kwaliteitskaders – want die hebben ons een heel eind gebracht - maar als aanvulling op.'

Overigens, Joris Slaets breekt name een lans voor wat hij noemt "het persoonlijk welbevinden in verbondenheid": 'Wonen in luxe appartement bijvoorbeeld geeft minder voldoening dan wonen in een klein flatje met mensen van wie je houdt.' Met andere woorden: het gaat niet per definitie om dure voorzieningen, maar meer om het geluk om samen te kunnen zijn met mensen met wie je een klik hebt.

3 vragen

Om het persoonlijk welbevinden op te sporen (en er passende zorg bij te leveren), stelt Joris Slaets voor elke oudere 3 vragen te stellen (externe link):

  1. Wat vindt u belangrijk om te kunnen doen?
  2. Welke persoon wilt u zijn in relatie tot anderen? Een lieve oma bijvoorbeeld.
  3. Wilt u de vrijheid om keuzes te maken, ook al gaan die in tegen de normen van de zorg?

'Als we op deze punten per cliënt of per gemeenschap in kunnen spelen, leveren we goede zorg. Alles wat aan deze punten afbreuk doet, is slechte zorg, ook al past het in de normatieve zorgkaders', aldus de hoogleraar.

Verlangens naast behoeften

'Normatieve kaders zijn goed om de behoeften van professionele zorg vast te stellen. Maar onze nieuwe visie op kwaliteit moet niet alleen over behoeften gaan, maar ook over verlangens. Wat wil een gemeenschap van ouderen, wat maakt hen gelukkig? Creëer transitieruimte voor dit nieuwe kwaliteitsaspect dat inspeelt op het verlangen van mensen en laat ons vervolgens zien dat we het ieder jaar ietsje beter doen. Verbeteren is belangrijker dan normen halen.' Gaat dat lukken? 'Ik moet het nog zien. De politiek, de inspectie, verzekeraars en lokale overheden vinden het afstand nemen van een normatieve aansturing griezelig.'

Er is geen blauwdruk

Met de transitie in zicht zijn de bespiegelingen van Joris Slaets over welbevinden en vrijheid interessant. Zijn ze linksom of rechtsom onderdeel te maken van die transitie? De hoogleraar vraagt zich af of we er de juiste attitude voor hebben.

'Wij weten bij voorbaat al dat er wijkverpleegkundigen moeten komen. Wij vragen het niet. Wie gaat het de mensen zélf vragen? Vraag het de lokale gemeenschap. Er ís namelijk geen blauwdruk. Elke gemeenschap van mensen is anders. En deze transitie gaat over mensen in gemeenschappen.'

Opleidingen

Deelnemers in de zaal hadden heel wat vragen over zijn onorthodoxe visie op ouderenzorg. Zo vroeg Monique van ’t Klooster zich af wat er veranderen moet in de opleiding van artsen, verpleegkundigen en verzorgenden.

Joris Slaets: 'In de huidige opleidingen is niets te vinden van wat ik hier vanmiddag gezegd heb. Dat is een groot probleem. Het enige dat we op dit moment kunnen doen is natuurtalenten in stelling brengen die kunnen reflecteren op zichzelf en op de cliënt. Opdat zij het ook anderen kunnen leren.'

Verslag door Rob van Es.

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg