invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Tien lessen voor de implementatie van e-healthtoepassingen

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

E-health gaat naar verwachting een belangrijke rol spelen bij het opvangen van de vergrijzing en de toename van het aantal chronische patiënten in de Europese landen. Want e-health maakt het mogelijk dat oudere, hulpbehoevende mensen langer thuis kunnen blijven wonen en faciliteert geïntegreerde zorg voor chronische patiënten.

De Europese Commissie heeft daarom laten onderzoeken, op basis van 24 succesvolle e-healthprojecten, wat belangrijke succes- en faalfactoren zijn bij de implementatie van e-healthtoepassingen. Dat heeft geleid tot het in mei verschenen rapport Operational Guidelines voor ICT-enabled integrated care and independant living. Op basis hiervan de 10 belangrijkste lessen.

10 lessen

Les 1: Breng binnen het politieke en beleidsmatige speelveld de belangrijkste stimulerende en belemmerende factoren in beeld. En werk om de belemmerende factoren heen.

De politieke en beleidsmatige omgeving kan beslissend zijn voor het succes of mislukken van een e-healthproject. Zeker als de implementatie hiervan structurele veranderingen van het zorgsysteem vereist. Zoals bijvoorbeeld een vergoeding van de nieuwe e-healthtoepassing door de zorgverzekeraar. Daarom is het goed om bij de implementatie van een e-healthtoepassing eerst de mogelijke politieke en juridische belemmeringen in beeld te brengen.

Les 2: Monitor doelen en tussendoelen.

Zeker bij grootschalige e-healthprojecten, met lange termijndoelen en veel stakeholders, kan het wel eens noodzakelijk zijn om doelen bij te stellen. Bij een Italiaans project in de Emilia-Romagna regio bijvoorbeeld was het doel om patiënten direct toegang te verschaffen tot hun dossier. Echter slechts een klein percentage van de patiënten bleek hier gebruik van te maken wat aanleiding was om nog eens nadrukkelijk stil te staan bij het doel van het project.

Les 3: Maak onderscheid tussen kortetermijn- en langetermijndoelen.

Uiteindelijk doel van de meeste e-healthprojecten is dat de toepassing onderdeel gaat uitmaken van de reguliere zorg. Daarom is het belangrijk om bij de doelstellingen van een e-healthproject onderscheid te maken tussen de project- en de structurele fase. Gebruik de kortetermijndoelen om 'op stoom' te blijven maar houd daarbij daarbij de langetermijndoelen in het vizier. Om een e-health project uiteindelijk in te bedden in de reguliere zorg, een langetermijndoel, is bijvoorbeeld structurele financiering essentieel.

Les 4: Onderhoud vanaf het begin intensief contact met de stakeholders.

Om een e-healthproject succesvol te maken is het belangrijk om vanaf het begin goed contact te onderhouden met partijen die er belang bij hebben. Gebeurt dit niet, dan loop je het risico dat gedurende het project stakeholders gaan dwarsliggen. Sommige stakeholders moeten aan het begin intensief betrokken worden terwijl andere stakeholders juist weer aan het eind van het project sterker betrokken moeten worden. Als je een e-healthtoepassing bijvoorbeeld na de projectfase onderdeel wilt laten uitmaken van de reguliere zorg, dan is het belangrijk om op dat moment de contacten met beleidsmakers en zorgverzekeraars aan te halen.

Les 5: Zorg ervoor dat het e-healthproject duidelijk voorziet in een behoefte, van de patiënt, de zorgprofessional of een andere stakeholder. En breng dat ook goed onder de aandacht.

Als de belangrijkste stakeholders niet de indruk hebben dat ze wat opschieten met een e-healthtoepassing, dan wordt de implementatie ervan erg lastig. Minstens één belangrijke stakeholder moet het nut ervan inzien. Als een e-healthtoepassing bijvoorbeeld maar bij slechts een beperkt aantal patiënten van een arts ingezet kan worden, en wel voor extra werk zorgt, dan zal de arts niet geneigd zijn om er gebruik van te maken. Het zou al schelen als de e-healthtoepassing voor meerdere patiëntengroepen inzetbaar is. En daarom is het ook belangrijk om het nut, liefst ondersteund door wetenschappelijk bewijs, van een e-healthtoepassing goed onder de aandacht te brengen van de stakeholders.

Les 6: Zorg dat de e-healthtoepassing zo gebruiksvriendelijk mogelijk is.

Gebruiksvriendelijkheid is essentieel voor het succes van een e-healthtoepassing. Het gevaar van nieuwe technologieën is dat ze onbetrouwbaar en imperfect zijn en dat kan desastreus uitpakken voor de motivatie van de gebruikers. Daarbij is het ook belangrijk dat de communicatie tussen verschillende systemen soepel verloopt. Interoperabiliteit is een noodzakelijke, maar soms lastige, voorwaarde voor de implementatie van een e-healthtoepassing.

Les 7: Zorg voor structurele financiering van de e-healthtoepassing.

Veel e-healthtoepassingen sneuvelen zodra de projectfase voorbij is en de projectfinanciering stopt. Daarom moet nog voordat met het project begonnen wordt, al worden nagedacht over structurele financiering van de toepassing. Daarbij zal de kosteneffectiviteit van de e-healthtoepassing aange-toond moeten worden.

Les 8: Train de zorgprofessionals die met de nieuwe e-healthtoepassing moeten gaan werken.

Een nieuwe e-healthtoepassing kan ervoor zorgen dat processen en rollen binnen een zorgorganisatie veranderen. Train dokters en verpleegkundigen zodat ze hieraan kunnen wennen en weerstanden weggenomen worden. Als een wijkverpleegkundige bijvoorbeeld met haar cliënten meer moet gaan communiceren via een beeldscherm, dan vergt dat nieuwe vaardigheden die ze moet leren.

Les 9: Betrek vanaf het begin de zorgprofessionals bij de ontwikkel- en implementatiestrategie van de e-healthtoepassing.

De zorgprofessional vervult een sleutelrol bij de implementatie van een nieuwe e-healthtoepassing. Zij moeten het zien zitten, zij moeten er klaar voor zijn. Bij verpleegkundigen is dat extra belangrijk omdat met name zij veel contact hebben met de patiënten. Wijs enthousiaste professionals aan als ambassadeurs want juist die zijn het beste in staat om hun collega's te overtuigen. Hoe meer tijd je steekt in het betrekken van de zorgprofessionals bij de implementatie van de e-healthtoepassing, hoe minder de weerstand.

Les 10: Betrek vanaf het begin de patiënten of gebruikers bij de ontwikkeling van de e-healthtoepassing.

Richt je vanaf het begin bij de ontwikkeling en implementatie van de e-healthtoepassing op de behoeftes van de gebruikers. Bijvoorbeeld door middel van het concept van living lab, waarbij samen met eindgebruikers producten worden ontwikkeld. En zorg er ook voor dat de gebruikers voortdurend feedback kunnen geven zodat je de e-healthtoepassing bijtijds kunt aanpassen.

Artikel door Mario Gibbels

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg