invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Doorbreken van patronen met Lean

Gepubliceerd op:

'Je schuift steeds meer naar het randje van wat nog net mogelijk is.' Een flinke vermindering van de bezetting, dat was voor verpleeghuis De Meent van Zorggroep Charim één van de tastbare gevolgen van de invoering van de zorgzwaartepakketten (ZZP) begin 2009. Zoekend naar oplossingen, komt vestigingsdirecteur Zeger de Haan in contact met Lean, een methode die verspilling op kan heffen. Althans zo werkt het in het bedrijfsleven en hier en daar in een ziekenhuis. Maar werkt het ook in de care-sector? 'Mensen zijn geen postpakketjes, maar de gedachte achter de aanpak was veelbelovend', aldus Zeger de Haan.

Verpleeghuis de Meent vertaalt Lean naar langdurige zorg

'Alle technische Lean termen hebben we geschrapt. Praktische verbeteringen, aangedragen en uitgevoerd door mensen op de werkvloer: daar was het om te doen', zegt stafmedewerker Kwaliteit Yvette Verkuil. 'De Lean term verspilling vertalen wij liever als verstoring.' Na advies van een extern deskundige gaat het verpleeghuis begin januari 2010 aan de slag met het zelf aanwijzen van verbeteringen. Zij gebruikten onder meer het instrument MMO-metingen (Multi Moment Opname) om verstoringen in kaart te brengen: Op meetdagen checkten zij elke vijf minuten wat er gebeurt en hoe het gebeurt.

Eerst verantwoordelijke verzorgenden (EVV'ers) van unit Patrijs aan zet

'We wilden het wel anders doen, maar het lukte gewoon niet. Nu konden we zelf verzinnen wat we belangrijk vonden om anders te gaan doen. Dat was wel even wennen in het begin', aldus eerstverantwoordelijke verzorgende Bianca van den Bosch.
Een belangrijke verstoring was de gang van zaken tijdens het wassen in de ochtenduren. Bewoners belden vaak tussendoor, maar waarom? Ze wisten niet hoe laat precies ze gewassen zouden worden.

Bianca: 'Toen zijn we het anders gaan doen. We gingen eerst iedereen goedemorgen wensen en vroegen dan aan iedere cliënt hoe hij of zij gewassen wilde worden en hoe laat dat het beste uitkwam. Dat gaf meteen een hoop rust en cliënten wisten waar ze aan toe waren. Gevolg was dat er nog nauwelijks gebeld werd en we zonder haast ons werk konden doen.'

Ook de tilliften leverden verstoringen op. Regelmatig was de batterij leeg van een tillift. Bianca: 'Soms hing de cliënt dan al half in de lucht. Moest je eerst op zoek naar een nieuwe batterij. Heel vervelend en tijdrovend allemaal. Nu staat er bij elke tillift een extra batterij èn een oplader klaar.' Soms zijn oplossingen verrassend eenvoudig.

'Het gaat vooral om het doorbreken van ingeslepen patronen: dat geeft verlichting. Zo was het in 2009 nog de gewoonte dat ’s middags alle cliënten naar bed gingen. Was altijd een heel geregel. Maar waarom zouden we dat doen? We laten het nu aan de cliënten zelf over of ze al dan niet ’s middags een tijdje naar bed gaan', zegt teammanager Grietje van Doornik.

Cliënten betrekken

Het klinkt allemaal als een klok. Toch verliepen de verbeteringen niet altijd even gemakkelijk. Dat had onder meer te maken met de cliënten zelf. Bianca: 'Bewoners waren aan bepaalde patronen gewend geraakt. Waarom gaan we niet standaard ’s middags een uurtje naar bed? Dat deden we toch altijd zo?' Als je gewoontes doorbreekt, kost dat soms moeite. Het betrekken van de cliënten bij de veranderingen vanaf het begin helpt bij het boeken van resultaten.

Bianca: 'De nieuwe manier van werken is voor ons eerst verantwoordelijke verzorgende (EVV’ers) eigenlijk een kwestie van bewustwording geweest. Patrijs is niet het huis van de medewerkers, het is het huis van de bewoners. Wij als medewerkers zijn verantwoordelijk voor maatregelen die de situatie voor de bewoners verbeteren'.

En wat betekent dit voor de werkdruk van de EVV’ers? Bianca: 'Het loopt nu soepeler dan vorig jaar toen we nog met een dubbele bezetting werkten. We voelen ons als EVV’ers de motor van het team. Je hebt gewoon meer tijd. In 2009 schaften we het unit-overleg af. Hadden we toen geen tijd meer voor. Nu wel. Het unit-overleg is weer helemaal terug.'

Inmiddels is via In voor Zorg! coach Henk-Jan Tromp aangetrokken. Hij helpt mee met het verder uitrollen van deze aanpak op andere units van De Meent en naar andere locaties van Zorggroep Charim.

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg