invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Werkplaatsen Sociaal Domein ontwikkelen werkmethode voor aanpak doorbreken van eenzaamheid

Gepubliceerd op:

‘Ervoor zorgen dat iemand weer onder de mensen komt, is meestal geen oplossing’, meent Meike Heessels. Zij is onderzoeker bij Lectoraat Lokale Dienstverlening vanuit Klantperspectief, docent Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en projectleider van het werkboek ‘Eenzaam ben je niet alleen’. ‘Vaak zijn methodieken hierop gericht, maar deze blijken niet effectief want ze sluiten niet aan bij de persoon die zich eenzaam voelt. Je moet kijken naar de oorzaak van zijn of haar eenzaamheid. Ook zijn de aard en de ernst van het sociaal isolement medebepalend voor wat je voor iemand kunt doen.’

Persoon zelf als uitgangspunt

Om eenzaamheid te bestrijden hebben de Werkplaatsen Sociaal Domein Groningen, Nijmegen, Enschede en Utrecht een werkwijze ontwikkeld. Dit is gebeurd in samenwerking met diverse hogescholen, Coalitie Erbij en professionals en vrijwilligers uit wonen, zorg en welzijn. De werkmethode gaat uit van de specifieke vraag en omstandigheden van de persoon zelf. ‘Om te beginnen hebben we gekeken wat er al bestaat en waarom de bestaande methoden niet werken. Het bleek dat mensen zich er soms juist nog eenzamer door gingen voelen, omdat ze in een hokje werden gestopt. De enige manier om deze complexe materie te kunnen aanpakken, is een gefaseerde aanpak van eenzaamheid of sociaal isolement.’

Handvatten voor ondersteuners

De methode bestaat uit een training en een werkboek waarmee professionals en vrijwilligers mensen die kampen met eenzaamheid of sociaal isolement kunnen ondersteunen. Onder andere door het te signaleren, bespreekbaar te maken, aandacht te hebben voor zijn of haar verhaal en het begeleiden in het maken van een persoonlijk plan. Het werkboek bevat ook opdrachten en instrumenten waar ondersteuners mee aan de slag kunnen.

Voor en door bewoners

Er is volgens Heessels geen standaardoplossing: ‘Het werkboek is een zoektocht samen naar hoe het met iemand gaat, hoe de eenzaamheid is ontstaan in zijn of haar leven en wat hij of zij zelf kan doen en zou willen.’ Om de mensen die eenzaam zijn te bereiken, komt er een bouwkeet in de wijk Nieuw-West in Nijmegen. Een groep vrijwilligers van het wijkplatform ‘Oog en oor voor elkaar’ trekt de wijk in en belt bij de mensen aan. In de week tegen de eenzaamheid in september gaat ook de gelijknamige website de lucht in om te faciliteren dat mensen elkaar helpen. Voor en door bewoners, dus deze vervolgstappen bevinden zich echt op het niveau van de bewoners zelf.

Eenzaamheid bespreekbaar maken

Binnenkort kunnen bewoners ook zelf aan de slag. ‘Daartoe hebben wij, studenten en docenten van de HAN (SPH en HAN SOCIAAL) samen met mensen met een licht verstandelijke beperking een spel ontwikkeld’, vertelt Heessels enthousiast. ‘Dit spel reikt spelenderwijs vragen en suggesties aan om zich bewust te worden van eenzaamheid en deze bespreekbaar te maken. Vragen zijn afwisselend serieus en grappig en zijn ook deels gericht op het ontdekken van de eigen talenten. Het spel dient om eenzaamheid bespreekbaar te maken, maar vooral ook om een betekenisvol gesprek op gang te brengen over het gewone leven met al zijn gekke dingen. Het spel wordt in oktober 2016 gelanceerd.

Kwetsbaarheid en wederkerigheid

Het aanpakken van eenzaamheid zit hem vooral in een combinatie van initiatieven. Het is belangrijk dat de zorgprofessionals en de initiatieven met elkaar in verbinding staan en elkaar weten te vinden. Het succes van de methode valt of staat met lokale netwerken die het verder moeten brengen. En je als professional open durven stellen. ‘Alleen door kwetsbaarheid en wederkerigheid, kun je echt iets voor een ander betekenen’, besluit Heessels. ‘En kun je hem of haar helpen de eenzaamheid te doorbreken.’ Op dit moment is Meike Heessels samen met Angela Prudon en Janneke Peelen actief in de gemeente Heumen om samen met professionals en bewoners uit de gemeente de lokale samenwerking te versterken.

Dit artikel is eerder verschenen op de website van De Nieuwe Praktijk.

Meer weten

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg