Zien eten, doet eten

mensen gezamenlijk aan een tafel aan het eten

Mevrouw van Mill: ‘Ik vind het sinds het project een stuk gezelliger met eten. Ook vind ik het fijn dat het warme eten ’s avonds komt. Anders heb je net ontbeten en dan is de middagmaaltijd er al. Dan heb ik nog helemaal geen trek.’ Mevrouw van Mill woont in verpleeghuis Begijnenhof in Oss. Mevrouw van Mill: ‘Over de kwaliteit van het eten kan ik niet mee praten. Ik heb altijd gemalen eten, dus ik kan niet zo goed proeven of er iets aan de kwaliteit verbeterd is. Wel vind ik het fijn dat ik tegenwoordig de keuze heb uit 2 menu’s.’

De Begijnenhof nam deel aan het Verbetertraject Eten en Drinken dat Vilans voor Zorg voor Beter uitvoerde. Het bevorderen van de eetlust van bewoners door de ambiance te optimaliseren, meer aansluiten bij de eetpatronen, wensen en voorkeuren van bewoners en het systematisch signaleren van en reageren op (dreigende) ondervoeding zijn de belangrijkste doelstellingen van dit verbetertraject. In de 62 deelnemende huizen werden beleid en werkafspraken gerealiseerd en is de zorg rond eten en drinken wezenlijk veranderd.

Meten is weten, ook bij eten

Zorgcentrum d’Amandelhof in Capelle aan den IJssel deed ook mee aan het Verbetertraject Eten en Drinken. Contactverzorgende Nelleke: ‘In het kader van het project hebben we alle mensen gemeten, gewogen en allerlei lijsten ingevuld. We hebben samen met de keuken formulieren gemaakt waarop de bewoners hun wensen kunnen aangeven. Zo hebben we gekeken wat haalbaar is. Een gekookt eitje op zondag was een veelgehoorde wens, evenals gezamenlijke maaltijden. Een bewoonster houdt niet zo van ontbijten, zij krijgt nu een plakje ontbijtkoek extra bij de koffie als ontbijt.’ Ook vinden de bewoners het belangrijk dat het eten op een vast tijdstip komt, dat er regelmaat is. En dat het eten op temperatuur is. Nelleke: ‘Eerst hadden we stalen bakjes waar het eten in zat, nu porseleinen met een deksel. Daardoor koelt het eten veel minder snel af. Voor het ontbijt hebben we nieuwe, platte mandjes, zodat de bewoners het brood ook echt kunnen zien liggen. Verder is maar een deel van de huiskamer ingericht voor het ontbijt, zodat de bewoners die klaar zijn daarna iets anders kunnen gaan doen. Ook is er nu vast een medewerker per tafel die het gesprek gaande houdt. Daardoor is het nu allemaal veel gezelliger, er wordt veel meer gepraat.’

Altijd een knapperig visje

Een verandering die Laurens Stadzicht in Rotterdam onder meer doorvoerde tijdens het verbetertraject is de aanschaf van een speciale etenskar. Deze kar is zo ontworpen dat het eten dat knapperig moet zijn ook knapperig blijft. Afdelingshoofd Loes Boudewijns: ‘We hebben een bewoner die vroeger visboer was en erg van gebakken vis met frites houdt. In de oude karren werd dit snel slap. Met de nieuwe kar kan hij nu lekker een visje eten zonder dat die helemaal verlept bij hem aankomt.’

Onderzoek

Investeren in goede en gezellige maaltijden loont de moeite. Uit de Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen blijkt dat zorginstellingen die meededen aan het verbetertraject Eten en Drinken een significante verbetering vertoonden in de prevalentie van ondervoeding. Een praktijkproef van de Wageningen Universiteit ondersteunt deze resultaten. De bewoners eten 32 procent meer groenten, 29 procent meer zetmeel en 76 procent meer appelmoes. Aan het eind van de proef is hun lichaamsgewicht met gemiddeld een halve kilo gestegen. De controlegroep was in dezelfde periode gemiddeld een halve kilo afgevallen.