Sociale netwerken bij De Dommel

Sociale netwerken bij De Dommel

Twaalf bewoners van Epilepsiecentrum Kempenhaeghe wonen sinds 1997 in Someren. Een hele verandering: van het instellingsterrein naar een huis in een straat in een dorp. De bewoners worden bij allerlei activiteiten betrokken. Ze leren hoe ze elkaar kunnen helpen bij een aanval of hoe ze hulp van anderen in kunnen schakelen. Sommigen leren zelfstandig naar het dorp te gaan, anderen gaan met zijn tweeën.

We kijken naar de risico’s in het verkeer. Bewoners gaan naar clubs in de buurt en de begeleiding zoekt samen met de bewoner naar dagbesteding in Someren. De bewoners maken gebruik van eigen vervoer, taxi en buurtbus.

De netwerkkaart

De Dommel gebruikt sinds 1999 de aanpak van Bertho Smit en Ad van Gennep. Het team heeft een sociaal netwerkboek gemaakt. 'Samen met de bewoner (met behulp van foto- en adressenboek) maken we zijn netwerkcirkel,' vertelt Karin Boelens, verpleegkundige zorgcoördinator bij het Epilepsiecentrum Kempenhaeghe. Door het invullen van de netwerkkaart kwam de begeleiding er achter dat een bewoner vaker zijn vriendin wilde zien. Nu bezoekt hij haar bijna wekelijks.

Maar ook andere vragen komen aan bod. Wil de bewoner vrienden dichter bij huis zoeken? Wat voor contacten heeft hij met zijn familie, wil hij zijn familie vaker zien of zijn de contacten zo goed? Zijn er activiteiten die de bewoner met zijn familie of vrienden wil ondernemen? Waar is de bewoner goed in? Welke problemen zijn er? Als de bewoner problemen of verdriet heeft, wie is dan de persoon bij wie hij hulp zoekt? Heeft de bewoner training sociale vaardigheden nodig om zijn vriendschappen in stand te houden? We maken plannen en kijken wat de bewoner zelf kan doen, waar hij hulp bij nodig heeft en wat wij moeten overnemen.

Andere houding

Het kost tijd, geduld en een andere werkhouding. Maar als het eenmaal onderdeel is van je manier van werken, kun je je niet meer voorstellen dat je het ooit anders hebt gedaan. Een bewoner die jaren activiteiten doet die hem worden aangeboden vanuit de instelling, kan niet van de een op de andere dag vertellen wat hij leuk vindt om te doen.

Familie die gewend is om op bezoek te komen,  gaat niet van de een op de andere dag activiteiten ondernemen in de directe omgeving. De begeleider en familie zijn gewend om te kijken naar de beperkingen van de bewoner. De methode Sociale netwerken vraagt je juist te kijken naar de mogelijkheden.

De ervaringen na 6 jaar

Bewoners, familie en begeleiders hebben in 6 jaar tijd veel gewonnen en geleerd. Het is wennen om je zoon, dochter of bewoner met epilepsie alleen op stap te laten gaan. De risico’s worden goed overwogen met het behandel- en begeleidingsteam, bewoner en familie.

In het zorgplan ligt vast welke risico’s aanvaardbaar zijn. Het netwerk van de bewoners is groter geworden. Zij hebben hun ontspanning in hun eigen buurt. Sommige bewoners hebben een baan gekregen zoals hulpconciërge op de basisschool, medewerker bij de supermarkt of van kwekerij. Er zijn contacten met de buren. Waardevol zijn de nieuwe contacten andere mensen met een verstandelijke beperking in het dorp, bij de sportschool of een vereniging.

Bewoners van de Dommel nemen meer initiatieven dan jaren terug. De contacten met familie zijn verbeterd. Er is geen vaste bezoekdag meer, maar ze komen op visite of eten mee bij hun eigen zoon of dochter. Een nieuwe ontwikkeling is dat ouders actief meedenken: als hun zoon of dochter graag wil winkelen, kijken ze ook in hun eigen netwerk of er iemand is die het leuk vindt om dat met ze te doen.