Efficiëntie door centrumrol en kassiersfunctie bij ketenzorg dementie
n Noord-Limburg (tussen de gemeenten Bergen en Beesel) timmert een groep van zorg- en welzijnsorganisaties flink aan de weg om goede dementiezorg te leveren. Aanleiding voor de samenwerking vormde een toename van het aantal dementerenden in combinatie met afname van het aantal jongeren dat zorg kan bieden, een hogere belasting van mantelzorgers en de stijgende kosten van de dementiezorg.
Dat samenwerking in een keten nodig was, bleek verder uit onderzoek onder mantelzorgers in Noord-Limburg. De drie belangrijkste resultaten waren:
- Mantelzorgers missen één aanspreekpunt
- Zij hebben last van verschillende organisaties die niet samenwerken.
- Mantelzorgers hebben vraagtekens over de deskundigheid van medewerkers die thuis zorg leveren (kennis en attitude).
Die punten zijn opgepakt en vertaald in een gezamenlijk programma met als belangrijke peilers de inzet van trajectbegeleiders en een ketenregisseur. In de financiering van de samenwerking zijn interessante stappen gezet.
Financiering
In 2008 waren de plannen gereed en werd een ketenregisseur aangesteld. Hoe werd de samenwerking in de keten gefinancierd? De financiering kwam in de eerste jaren van participerende instellingen en uit innovatie- en subsidiegelden. Na die periode werd, afhankelijk van het zorgplan, de zorg gefinancierd vanuit de Zorgverzekeringswet, de AWBZ en de Wmo. In bijgaand document Beschrijving en financiering ketenzorg Noord-Limburg staat een goed overzicht van financieringsbronnen van functies in de verschillende fasen van dementie.
De uitdaging vanaf 2010 is om de financiering van de dementieketen een structurele basis te geven. Nieuw is de mogelijke insteek om voor dementiecliënten een Diagnosebehandelcombinatie (DBC) via de Zorgverzekeringswet te openen. Hieruit zouden met name de kosten van de trajectbegeleiders en de ketenregisseur betaald moeten worden.
Recent onderzoek in de regio levert goede argumenten om de lopende ketenaanpak te continueren. Het onderzoek Trajectbegeleiding bij dementie in Noord-Limburg geeft duidelijk aan dat de ketensamenwerking kostenbesparend is. Mantelzorgers ervaren minder belasting en vragen zelf minder zorg, de werkdruk van de huisartsen verminderd, geld dat al aan dementiezorg werd besteed wordt op een nieuwe, effectievere manier ingezet. Mantelzorgers geven de trajectbegeleiders gemiddeld een rapportcijfer van 8.6.
Centrumrol en kassiersfunctie
De regio heeft voor een aantal gemeenschappelijke zaken van de partners, interessante oplossingen bedacht. In Noord-Limburg heeft één gemeente een centrumrol en deze onderhandelt namens acht aangesloten gemeenten met de keten. De contactpersoon voor deze acht gemeenten is daarnaast ook nog eens dezelfde persoon als het aanspreekpunt voor de keten bij het zorgkantoor. Eén aanspreekpunt voor de keten levert kortere lijnen en dat betekent afstemmings- en efficiencywinst.
Verder maakt iedere deelnemende organisatie kosten die vanuit verschillende financieringsstromen gefinancierd worden (Awbz, ZVW, Wmo).
Het voornemen is om één van de deelnemende organisaties een kassiersrol te geven. De kassier verrekent de declaraties van de deelnemende organisaties en int de vergoedingen via het Zorgkantoor. Op deze manier blijven bijvoorbeeld de trajectbegeleiders gewoon in dienst van hun ‘moeder’-organisatie. Zij werken onafhankelijk van deze organisatie voor Hulp bij Dementie.
Eigen bijdrage
De organisaties die in Noord-Limburg actief zijn in de ketenzorg staan open voor samenwerking. Samenwerking laat hen zien dat zij niet alleen energie en geld in de ketensamenwerking stoppen maar dat zij er ook veel voor terugkrijgen. De aangesloten organisaties blijven dan ook een eigen bijdrage leveren zoals in de vorm van randvoorwaarden en faciliteiten. Medewerkers kunnen bijvoorbeeld gebruik maken van flexplekken en is er een gezamenlijke 24-uurs klantenservice.
