U bent hier:
pdf

Domotica als alternatief voor vrijheidsbeperkende maatregelen

Verpleeghuis de Beukenhof in Loosdrecht (onderdeel van Inovum) dateert uit begin jaren zeventig en wordt flink onder handen genomen. De begane grond was na dertig jaar hard toe aan modernisering. En over de huisvesting van mensen met dementie wordt inmiddels ook heel anders gedacht dan toen, dus maken grote afdelingen plaats voor kleinschalig wonen. Locatiemanager mevrouw Foppen vertelt over hun positieve ervaring met de inzet van domotica.

Grote verandering

Onlangs werden de eerste twee woningen geopend. ‘Voor de bewoners betekent het een grote verandering’, aldus Foppen. De afdelingen zoals ze voorheen bestonden waren gesloten. Dat wil zeggen dat aan het einde van elke gang een deur was met een code. Tot aan die deuren konden de bewoners zich wel vrij bewegen. Aan locatiemanager Foppen de vraag hoe dat nu in de nieuwe situatie in zijn werk gaat: ‘Het gebouw is zodanig beveiligd dat cliënten niet zomaar naar buiten kunnen gaan, maar ze kunnen wel door het hele gebouw lopen. We werken met een heel nieuw soort domoticasysteem.'

Maximale vrijheid

Het uitgangspunt is maximale vrijheid, maar wel binnen een bepaalde veiligheid. 'De bewoners van wie je weet dat die wel eens de woning verlaten, geef je een detectiemiddel mee, waarbij je steeds een seintje krijgt van waar ze zijn. Maar datzelfde detectiemiddel zorgt er bijvoorbeeld ook voor dat de echte voordeur bij de hoofdingang voor de drager gesloten blijft. Op het moment dat die deur ook niet opengaat, dan is bij de cliënt de onrust er niet om naar buiten te gaan.’

Toepassingen op maat

Het domoticasysteem van het Loosdrechtse verpleeghuis is aangelegd door het Informatie en Communicatie Technologie (ICT)-bedrijf Avics in Groningen. Het systeem maakt het mogelijk om op de computer per cliënt een profiel te maken van alarmering en melding dat voor deze persoon van toepassing is.

‘Er zitten allerlei detectoren door de verschillende wooneenheden en het gebouw heen. Zo zal voor de ene cliënt dus gelden dat de voordeur niet open mag gaan. Voor de ander kan het zodanig ingesteld worden dat hij of zij ’s nachts wel het bed uit mag, maar als de kamer wordt verlaten dan willen we dat weten en dan gaat er even iemand kijken of het allemaal wel goed gaat. Je kunt het systeem ook zo instellen dat voor de cliënt die ’s nachts vaak naar het toilet moet een lampje aangaat. Er is ook een akoestisch signaal mogelijk, bijvoorbeeld voor mensen die zelf moeilijk of niet meer hun bed uit kunnen', legt Foppen uit. De meldingen komen binnen bij de nachtdienst, die een dect-telefoon bij zich draagt.

De Beukenhof heeft bewust voor een dergelijk domoticasysteem gekozen, omdat het verpleeghuis zijn cliënten maximale vrijheid wil geven. Foppen: 'We wilden de bewoners zo min mogelijk beperken en we wilden een systeem dat per individu in¬zetbaar en instelbaar kon zijn.’

Ervaringen van Nikki, verzorgende in De Beukenhof

‘We hebben beschikking gekregen over allerlei moderne hulpmiddelen, zoals apparatuur die ons waarschuwt als een bewoner onrustig raakt. Bewegingsmelders bijvoorbeeld en apparaten die reageren op geluid van bewoners. Die moderne hulpmiddelen bieden meer vrijheid dan de ouderwetse, maar zijn voor ons evenzogoed vrijheidsbeperkende maatregelen. Daar gaan we dus net zo kritisch mee om. Bij sommige bewoners laten we daarom het licht aan gaan als ze uit bed komen, bij anderen niet. Bij sommigen brandt er ’s nachts bewegwijzeringsverlichting en bij anderen niet. Bij de ene bewoner willen we al een signaal als hij gaat praten, bij de ander pas als hij lang roept. Wat bij de ene bewoner een uiting van onrust is, hoeft dat namelijk bij de andere totaal niet te zijn.'

Ervaringen van Deborah, teamhoofd in De Beukenhof

‘Ook met de moderne hulpmiddelen gaan we kritisch om. Hiervoor hebben we een training gehad. En in het begin moesten de medewerkers alles aan Nikki en mij voorleggen. Op die manier konden we met elkaar nieuwe normen en richtlijnen ontwikkelen. Op een gegeven moment heb ik die vastgelegd in een protocol. Hierin is vastgelegd wanneer bepaalde hulpmiddelen mogen worden ingezet, wie daarover beslist en wie wanneer bepaalde apparatuur mag instellen of wijzigen. Alle apparatuur is ook beveiligd met codes, je kunt dus niet zomaar even iets veranderen.'

Meer weten

Geplaatst op: 08 juli 2011

Tags: Zorg op afstand , Domotica , technologie , zelfredzaamheid