pdfDe kracht van transparantie
José Hoebers (Manager Zorg & Dienstverlening) vertaalt het succes dat zij haalde bij de thuiszorg - een leverbetrouwbaarheid van 96 procent - naar de intramurale zorg bij haar instelling, Zorgcentrum St. Jozef te Meijel. “Maar er is meer nodig dan mooie percentages”, zegt José, “het welzijn van de cliënt blijft het uitgangspunt voor een gezonde bedrijfsvoering”.
Tijdens een themabijeenkomst in 2009 over de zorgzwaartebekostiging hoorde zij van plannen om de inzet van het personeel verregaand te differentiëren. Dit verbaasde haar. “We willen toch cliëntgerichte zorg leveren? Ik vermoed dat de zorgzwaartepakketten te taakgericht worden opgevat. Het is toch wel duidelijk geworden dat het versnipperen van zorgtaken tijd en kwaliteit kost. Er is meer overdrachtstijd, coördinatie en scholing nodig. De cliënt krijgt veel verschillende medewerkers op bezoek. De zorgzwaartepakketten zijn een uitstekend vertrekpunt om op een verantwoorde manier cliëntgerichte zorg te verlenen. Maar dan wel met medewerkers die zo zelfstandig mogelijk handelen en beslissen. Elk zorgzwaartepakket bestaat uit activiteiten, niet uit taken. Taakdifferentiatie is dus een vreemde eend in de bijt.”
Processen eenvoudiger
Bij de thuiszorg werden de werkprocessen effectiever en eenvoudiger gemaakt, bijvoorbeeld met behulp van de iO®. iO is een oplossing van Nedap voor de zorg en helpt bij de registratie van de dagelijkse cliëntenbezoeken. José vroeg zich af hoe de intramurale zorgverlening ook zo transparant mogelijk gemaakt kon worden. Allereerst bracht zij directe en indirecte zorgactiviteiten in beeld met het welbevinden, het wooncomfort en de dagstructuur van de cliënt als uitgangspunt. José: ‘Ik ben uitgegaan van 80% directe zorg en 20% indirecte zorg, want medewerkers lopen heen en weer en onze cliënten verblijven ook in de huiskamer. Voor indirecte zorg, zoals het uitdelen van medicijnen, activiteiten of toezicht in de nacht hanteren we vaste normtijden per cliënt. Op deze manier is er binnen elk zorgarrangement duidelijk zicht op de directe en indirecte zorg.’
Keuzevrijheid
Aanvankelijk waren de zorgmedewerkers niet zo enthousiast over de plannen om de intramurale zorg transparanter te maken. Het betekende dat alle zorghandelingen geregistreerd moesten worden.
Tijdens de evaluatie van de urenregistratie-pilot blijkt dat ze een half uur administratietijd per week besparen. “En ze vinden het een verademing dat ze precies weten welke zorg is geleverd aan welke cliënt. Het is helder of de afspraken zijn nagekomen. Door de transparantie is nu ook duidelijk welke keuzes cliënten kunnen maken binnen het arrangement. Stel dat de cliënt een paar keer per week graag buitenshuis gaat zwemmen onder begeleiding van een familielid. Dan kan de cliënt de uren die bij ons in de dagstructuur vrijvallen ruilen voor persoonlijke verzorging of welzijnsdiensten. In het verleden konden we die ‘verrekening’ niet maken, omdat onduidelijk was welke zorg precies werd verleend. De medewerkers vinden het prettig om de cliënt of vertegenwoordiger inspraak te geven in de dagbesteding en de persoonlijke verzorging. Het geeft ook ruimte om zelfstandiger en meer cliëntgericht te werken. Ook is nu inzichtelijk welke zorg onbedoeld niet wordt verleend. Dat vonden medewerkers vervelend om te ontdekken. Maar als de cliënt tevreden is, dan is dat toch prima? Dat was even wennen voor medewerkers, dat minder ook mag.’
Mantelzorg denkt mee
Bij tijdelijke overschrijdingen van indicaties wordt niet telkens opnieuw geherindiceerd. In plaats daarvan wordt een slag om de arm gehouden. “We reserveren 15 procent van het totale budget voor pieken. 80 procent is planbare zorg en 5 procent onplanbare zorg. Op deze manier behouden wij de flexibiliteit om extra zorg te verlenen als dat nodig is, dat geeft stabiliteit. Maar een structurele overschrijding is een risico. Dan proberen we eerst te herindiceren. Als dat niet lukt, kijken we samen met de mantelzorger of de familie naar een oplossing. Op welke manier kunnen we toch aan de behoefte van de cliënt blijven voldoen? Op dat moment werkt het inzicht in de zorgverlening bijzonder verhelderend. Wij weten precies welke extra inzet van de mantelzorger nodig is, of welke zorg aanvullend ingekocht kan worden door de familie. We merken nu ook dat mantelzorgers actief gaan meedenken over creatieve oplossingen.”
