Dagcentrum in een basisschool helpt inclusie te bevorderen

Een gewone basisschool; aan de kapstokken kleurige jassen en tassen en klaslokalen met leerlingen uit groep 3 t/m 8. Maar niets is minder waar. Verderop, aan het eind van de gang vind je namelijk ODC De Klink, een Orthopedagogisch Dagcentrum voor kinderen met een verstandelijke beperking.

Het ODC bevindt zich in één van de klaslokalen van de basisschool de Aventurijn in Opmeer. Het klaslokaal is omgebouwd naar een ruimte met een keuken, bij het raam twee grote lig- en slaapplaatsen en een geïmproviseerde snoezelruimte.

Een ODC midden in een basisschool zorgt voor een bijzondere interactie tussen de leerlingen van de school en de kinderen van het ODC. De leerlingen brengen ‘s ochtends de kinderen naar het ODC en zingen samen een welkomstlied. De leerlingen van de Aventurijn gaan daarna weer terug naar hun eigen klaslokaal. Gedurende de dag komen sommige leerlingen terug om met de kinderen van het ODC te spelen of eten te geven.

Andere competenties

Op de groep, midden in de basisschool de Aventurijn zijn altijd twee begeleidsters. Bij een reguliere bezetting zijn er zes kinderen. Ook tijdens vakantie is de ODC open. De constructie in de Aventurijn is gebaseerd op zorg, en niet in eerste instantie op onderwijs. Het staat er zelfs los van. De school betrekken bij de ODC vereist andere competenties van de medewerkers. Voor de leerkrachten op school, maar ook voor de ouders van de leerlingen is het ‘in de klas komen’ van de gehandicapte kinderen even wennen.

Clustermanager Roeland Vollaard hierover: 'Er is een soort van handelingsverlegenheid. Je taak als begeleider is te zoeken naar manieren om deze (innerlijke) belemmeringen weg te nemen. Bij de ander, maar vaak ook bij jezelf. De extra competentie van onze medewerkers is dan ook dat ze kinderen kunnen stimuleren binnen de school een netwerk op te bouwen. Tijdens een evaluatie bleek bij onze medewerkers schroom te bestaan een beroep te doen op de leerkracht. Terwijl de leerkracht zelf aan gaf: ‘Jullie zijn altijd welkom. Kom vooral binnen.’

De leerlingen  zijn daar veel vrijer in. De kinderen van de ODC worden nu ook in het dorp begroet en herkent door medeleerlingen. Nu, na een aantal jaar is het al bijna niet meer bijzonder dat wij hier zijn.'

Toeval

Vollaard vertelt enthousiast over hoe het allemaal begon: 'Veel wat hier tot stand is gebracht berust op toeval en was afhankelijk van de samenloop tussen leerkracht, school en ouders. Er is geen voorbereidend rapport opgesteld. We zijn gewoon begonnen vanuit een goed idee. ODC De Klink is fysiek gezien onderdeel van de basisschool, maar valt qua verantwoordelijkheid onder Esdégé-Reigersdaal. Daar komen ook onze begeleiders vandaan.'

Inclusie

Bij Esdégé Reigersdaal staat inclusie al zo’n 10 tot 15 jaar hoog op de agenda. Het gaat om een cultuurverandering. Niet alleen voor de buitenwereld, maar ook intern, voor de medewerkers. De Aventurijn is een schoolvoorbeeld van kansen zien en benutten. Een cultuur verander je niet zomaar.

Esdégé Reigersdaal realiseerde een omslag door de managers,  de locatie en de medewerkers ‘los te laten’. Ze werken autonoom en geven een eigen invulling aan hun taken. De organisatie heeft alleen de kaders duidelijk gemaakt. De medewerkers van EsdégéReigerssaal krijgen het vertrouwen om zelfstandig te kunnen werken.

Meer weten

• Bekijk ook de video:  Dagcentrum in een basisschool helpt inclusie te bevorderen (externe link)
• Annemarie van Dalen heeft een onderzoek gedaan naar de cultuur van de organisatie Esdégé-Reigersdaal: ’het kan anders, het werkt’ (pdf).
  Hierbij staat de uitspraak van de inspirator, directeur Pierre Quaedvlieg ‘blijven doen wat je zegt’ centraal. 
• Website ODC De Klink (externe link)