Thuiszorg het Friese Land zet de cliënt centraal

Als een organisatie zorg verleent in een bepaalde wijk is het goed de zorg op gezette tijden te evalueren. Er wordt dan gekeken hoe de zorg geregeld is, hoe de kwaliteit is en wat de verbeterpunten zijn. Vanuit Thuiszorg Het Friese Land gaat Esther Roorda, verzorgende D in de wijk ‘de boer op’ om cliënten te vragen hoe zij de kwaliteit ervaren. Esther Roorda: ‘Ik ga de wijk in om bij bestaande cliënten onderzoek te doen.

Het is eigenlijk, zou je kunnen zeggen, een uitgebreidere en ook wat anders geaarde vorm van intake. Dit gaat niet alleen om de technische handelingen, maar ook om de beleving die de cliënt daarbij heeft. En dat vereist van ons als onderzoekers een andere manier van vragen. Het was eigenlijk altijd zo dat de cliënt zich moest aanpassen aan de organisatie. Wij proberen dat andersom te doen: wij proberen het zo te organiseren dat de cliënt leidend is en de regie voert. Dat betekent dat de organisatie veel minder aanbodgericht is en veel meer vraaggericht.’

OER-intake

Esther Roorda: ‘Wij ondersteunen de eigen regie van de cliënt. Zo heet onze intake de OER-intake, wat staat voor Ondersteuning Eigen Regie. Deze methode is persoonsgericht in plaats van organisatiegericht. Om hier zo goed mogelijk op in te spelen zoeken we ook naar samenwerking met andere instanties, zoals Palet en Noorderbreedte.’

‘Waar je tegenaan loopt’, vervolgt Esther, ‘is bijvoorbeeld het feit dat oudere mensen gauw tevreden zijn. Het gaat altijd goed, ook als je met eigen ogen ziet dat dat niet zo is. Onze taak is dan om door te vragen en het echte verhaal boven tafel te krijgen. Dat vereist een bepaalde techniek, veel inlevingsvermogen, fijn afgestelde antennes en vooral veel geduld.’ Esther: ‘Cliënten zijn bij mijn bezoeken vaak bang dat ze door bezuinigingen weer tijd moeten afstaan. Als ze door hebben wat de bedoeling is van mijn bezoek, zie je ze vaak opbloeien. Ze groeien als ze zien dat ik ze serieus neem en dat ze invloed hebben op de zorg die ze krijgen.’

Wensen van cliënten

‘Waar eigenlijk veel behoefte aan is, is ruimte in de indicatie. Wij vragen nadrukkelijk naar de wensen van de cliënten: wat zou u graag veranderd willen zien, of wat wilt u nog meer? En dan blijkt dat die wensen vaak heel bescheiden zijn, dan gaat het om dingen als het tijdstip van de zorgverlening. Nu is dat vaak opgehangen aan het tijdsschema van de organisatie. Onze nieuwe benadering geeft de cliënten rust en vrijheid, ze kunnen en mogen in feite zelf hun dag indelen. Dat lijkt logisch, maar dat is het dus in de praktijk niet altijd.’

Esther vervolgt: ‘Wij proberen er in die OER-intake achter te komen wie de cliënt is. Want hij of zij is nu waarschijnlijk oud, maar ooit was hij of zij ook een jonge man of jonge vrouw, zelfstandig, zelfbewust en met de eigen regie stevig in handen. Dat moet je als hulpverlener goed bedenken. Het is voor veel mensen helemaal niet leuk dat ze de regie over hun eigen leven uit handen moeten geven, en dat ze voor veel dingen afhankelijk zijn van vreemden.’

Wat beogen we met het OER project

Esther: ‘Wat wij beogen is eigenlijk niets anders dan dat onze cliënten zo lang mogelijk op een verantwoorde manier in hun eigen huis kunnen blijven wonen, met hun eigen sociale netwerk om zich heen, hun eigen buren, familie, verenigingen en dergelijke. Dat is voor mensen rustgevend, ze voelen zich prettiger. Onze taak is het om de mensen te zien als individuen met eigen wensen, eigen manieren van doen en eigen beslissingen. Het vereist een andere kijk op mensen. Het gaat om zaken als structuur, herkenning, acceptatie en vooral rust. Ik hoop dat deze omslag iets doet met de zorg. Niemand krijgt graag zorg, maar als je ziek bent, dan heb je ze nodig. En dan moet het wel passen bij de individuele cliënt. Daar strijd ik voor!’

Meer weten

Het OER-project was een deelproject van het Omkeer 2.0 traject. Samen met de twee andere zorgaanbieders heeft Thuiszorg Het Friese land het werken volgens deze methode OER-methode ingevoerd. Omkeer 2.0 is één van de experimenten van het Transitieprogramma Langdurige Zorg (TPLZ). TPLZ had als doel om een duurzame transitiebeweging in de langdurende zorg tot stand te brengen die aansluit bij de toekomstige maatschappelijke ontwikkelingen. Dit leverde 26 transitie-experimenten op, waarvan Omkeer 2.0 er dus  één is. In het kader van Omkeer 2.0 werkt de gemeente Leeuwarden in een ambitieus plan samen met woningbouwverenigingen, zorgaanbieders, onderwijsinstellingen, de verzekeraar en ICT partijen om via een gemeenschap-aanpak te komen tot het ideale sociale steunsysteem in een woonwijk.

Thuiszorg Het Friese Land (externe link)

Omkeer 2.0 (externe link)

Transitieprogramma in de langdurige zorg (externe link)

Download: Maatschappelijke Businesscase Omkeer 2.0 (pdf)

Download: Evaluatie vraagsturing op basis van OER (pdf)

Download: Het OER-model als praktisch fundament voor vraagsturing (pdf)

Download: Vragenlijst OER-methode (pdf)