Living Lab eHealth Eindhoven maakt Turkse Nederlanders vertrouwd met zorg op afstand

Bij Informatie Communicatie Technologie (ICT) in de zorg gaat het vooral om acceptatie door de potentiele gebruiker. Dit is het uitgangspunt van het project Living Lab in de wijk Doornakkers in Eindhoven, speciaal voor Turkse bewoners.

Hoe kunnen mensen zo lang mogelijk gezond, plezierig en veilig en in hun vertrouwde omgeving blijven wonen? Met het project ‘Living Lab’ maken gemeente Eindhoven, provincie Noord-Brabant en samenwerkende partijen binnen Brainport Health Innovation dat mogelijk. Vorig jaar oktober is het project Living Lab in Eindhovense wijk Doornakkers van start gegaan. In het Living Lab testen Eindhovenaren ICT-toepassingen die de kwaliteit van hun leven verbeteren en hun zelfredzaamheid vergroten. Denk bijvoorbeeld aan een beeld- en spraakverbinding waarmee ouderen en zieken eenvoudig contact hebben met hun dokter en mantelzorgers. Centraal bij al deze ontwikkelingen staat de menselijke maat: de behoeften van gebruikers. 

Bewustwording en acceptatie

Het doel van het project in Doornakkers is Turkse ouderen en hun familie bekend te maken met een aantal ICT-diensten op het gebied van zorg, welzijn en veiligheid. Marcel de Pender (projectleider Brainport Health Innovation) en Peter Soethoudt (projectcoördinator Gemeente Eindhoven) vertellen wat de relevantie is van dit project: ‘Acceptatie en bewustwording door de potentiële gebruiker is bij het toepassen van de slimme ICT-diensten erg van belang in de communicatie. De gebruiker maakt kennis met de toepassingsmogelijkheden en raakt ervan bewust dat door deze vorm van zorg de mogelijkheid geschept wordt om langer zelfstandig wonen. ‘

‘Acceptatie en gebruik van de applicaties is geen logisch gevolg van bewustwording. Om acceptatie te realiseren zijn vooral gebruiksvriendelijke applicaties en maatwerk nodig. Na een inventarisatie van wensen worden de applicaties - in kleine testgroepen - bij mensen thuis beproefd op bedieningsgemak, effectiviteit en acceptatie. Het Living Lab draagt tevens bij aan de ontwikkeling van een maatschappelijke business case, als betrouwbaar projectmodel voor de invoer van nieuwe ICT-toepassingen. Op deze wijze willen we betrokkenheid en bewustzijn bij de bewoners creëren voor een grootschalige toepassing van ICT in de toekomstige zorg.

In Doornakkers kwam bij de inventarisatie tijdens de start naar voren dat de bewoners graag digitale dienstverlening willen op de thema’s ‘veiligheid’, ‘gezondheid’ en ‘sociale ontmoeting’. Marcel de Pender en Peter Soethoudt: ‘De diensten zijn niet uitsluitend gericht op mensen die ziek of zorgbehoeftig zijn, maar ook op mensen die tot de risicogroepen behoren. Een groot aantal Turkse ouderen kampten met gezondheidsproblemen als suikerziekte en overgewicht. Preventie speelt dus een belangrijke rol in dit project. Bovendien gaat het niet alleen om zorg, maar om een gevarieerd aanbod in de zorg, welzijn en wonen.’

Digitale Diensten

De toepassingen die voor Living Lab in Doornakkers zijn ontworpen en getest,  zijn: een internetverbinding met helpdesk, het beeldbellen via, met en zonder zorgcentrale en naar mantelzorgers, een digitaal beweegprogramma op afstand en een innovatief inbraaksysteem thuis. Deze toepassingen zorgen ervoor dat de Turkse ouderen de mogelijkheid krijgen om op afstand met hun mantelzorgers en zorgverleners te communiceren. Het gezond bewegen, afvallen en medicijngebruik wordt op deze manier begeleid en gemonitord bij de gebruikers. Ook kunnen zij met behulp van een camera zien wie de woning binnen wil treden en via een alarmknop met doorschakeling naar een meldpunt de politie of andere hulp inschakelen. Dit vergroot hun gevoel van veiligheid.

De diensten zijn eind 2010 en begin 2011 getest bij 15 eindgebruikers en worden ondersteund door coaches. De coaches zijn jongeren uit de wijk Doornakkers die vertrouwd zijn met computertoepassingen en graag buurtbewoners willen helpen. Bij de begeleiding maken de coaches gebruik van een speciaal ontwikkeld cursusboek voor de ouderen. Zij helpen hen door alle vragen heen en onderhouden wekelijks telefonisch contact en komen op huisbezoek.

Succesvolle resultaten

Inmiddels zijn de resultaten van de proef in Doornakker grotendeels bekend. Soethoudt: 'Uit onderzoek  blijkt dat dat het experiment een positieve weerslag heeft gehad op de gezondheidssituatie van de ouderen. Bij de gezondheidsdienst was er bij 11 van de 14 proefpersonen een afname in diastolische en/of systolische bloeddruk. Ook was gemiddeld een toename in dagelijkse activiteit (van 586 kcal per dag naar 646 kcal per dag) en is het gewicht met gemiddeld 2,4 kilo afgenomen. Dat hebben we met wetenschappelijk gevalideerd onderzoek kunnen aantonen.’

Na Doornakkers zijn ook de bewoners uit de wijken Bennekel en Rapenland Zuid aan de slag gegaan met het project ‘Living Lab e-Health Eindhoven’. In deze proefwijken is dezelfde aanpak gehanteerd als bij de Doornakkers, maar voor andere doelgroepen. Met deze aanpak wil de gemeente  een grootschalige uitrol van ‘slimme zorg’, dat wil zeggen zorgtoepassingen door middel van ICT, in Eindhoven en omgeving realiseren.  Alle projecten worden gefinancierd door de Provincie Noord-Brabant, vanuit het programma Slimme Zorg. De succesvolle aanpak in de Doornakkers is beschreven in een handleiding, ‘Slimme Zorg en participatie van specifieke gebruikersgroepen’.

Meer weten

• Download de  ‘Handleiding: Slimme Zorg en participatie van specifieke gebruikersgroepen’ (pdf)
  
• Video over informatiebijeenkomst over digitale diensten (externe link)
  
• Video over verschillende digitale diensten via het lokale glasvezelnetwerk (externe link)
  
• Slimme zorg (externe link)
  
• Brainport Health Innovation (externe link)