Careyn: Maatschappelijke commercie versterkt zorginnovatie
Zelforganisatie is de rode draad in de visie van Ton van Overbeek, bestuurder van In voor zorg-deelnemer Careyn. ‘Als we op alle niveaus de zorg zelf organiseren, worden we een stuk minder afhankelijk van instituties en budgetten.’
Careyn trekt dit concept door naar cliënten, medewerkers, wijkteams en de totale organisatie. ‘Mijn grootmoeder zat vroeger in de leunstoel te wachten op zorg waar ze recht op had. Activiteitenbegeleiders bedachten de activiteiten voor de mensen. Wij bieden onze cliënten nu videocommunicatiemiddelen, waarmee ze zelf andere ouderen kunnen ontmoeten. Ook kunnen zij zo jongere ouderen inschakelen om hen te helpen. We stimuleren deze zelforganisatie.’
Commercie ten behoeve van innovatie
Op organisatieniveau doet Van Overbeek hetzelfde. Hij zet zelf een stip aan de horizon en wacht niet op de overheid of zorgverzekeraars om die te bereiken. Careyn verbreedt de zorgonderneming met commerciële bedrijven om blijvend te kunnen investeren in zorgvernieuwing. Zo zijn er bedrijven opgericht voor ICT en domotica, administratie, personeel (uitzendbureau) en hulpmiddelen. ‘De zorg laat te veel geld weglekken naar het bedrijfsleven. Je kunt een commercieel bedrijf winst laten maken op een rolstoel, maar je kunt als zorgaanbieder die winst ook zelf pakken. Dat is wat wij doen. We hebben bijvoorbeeld ook een administratiebedrijf voor Careyn. Dat bedrijf doet inmiddels ook de administratie voor diverse Centra voor Jeugd en Gezin en we draaien de loonstroken voor een ziekenhuis.’
De winst van deze activiteiten steekt Careyn volledig in zorginnovatie. ‘Met een eigen inkomen kun je consistenter vernieuwen, je bent niet meer afhankelijk van projectmiddelen die per definitie onzeker zijn.’ Een voorbeeld van zo’n innovatie is het systeem Pal4, een systeem voor screen-to-screenzorg (zorg op afstand) en communities. Daarnaast ontwikkelt Careyn ook preventieprogramma’s waarmee zorgverleners bijvoorbeeld chronisch zieke cliënten thuis kunnen begeleiden. Van Overbeek: ‘Daar heb je geld voor nodig. Door te zorgen dat je als zorginstelling zelf je broek op kunt houden, kun je continu vernieuwen. We hebben nu ook een innovatie- en productontwikkelprogramma. Dat neemt natuurlijk niet weg dat de overheid uiteindelijk de productvernieuwingen wel moet gaan financieren.’
Broodnodig
Innovatie is in de optiek van Van Overbeek broodnodig. Het is de enige manier om meer zorg te bieden voor minder geld. ‘Van ons ondernemerschap profiteren straks de cliënten zonder dat ze zich daar misschien van bewust zijn. We moeten in de toekomst meer mensen met hetzelfde budget helpen. Als je dan de kwaliteit wilt handhaven, moet je vernieuwen.'
E-Health en domotica spelen daar een grote rol in, maar het zijn volgens Van Overbeek vooral hulpmiddelen voor zelforganisatie. ‘Het gaat om het versterken van zelfzorg en het opzetten van wijkteams, waar medewerkers zelf de zorg op buurtniveau organiseren. Daardoor ben je een stuk goedkoper uit. Ook bij onze wijkzorg gebruiken cliënten soms maar de helft van hun indicatie.’
Bottom up
Volgens Overbeek is vernieuwing leuk voor een organisatie en medewerkers, maar je moet er wel tijd voor uittrekken. Zo lopen de ontwikkelingen op het gebied van domotica al een jaar of zes. Ook het kleinschalig organiseren van de zorg heeft een aantal jaren geduurd. ‘Vernieuwen doe je niet binnen een jaar. Het kost tijd en energie om medewerkers mee te nemen. Maar er is hierdoor wel meer dynamiek ontstaan. Iedereen vindt het leuk om vernieuwend te werken.’ Ook hier is volgens Van Overbeek ‘zelforganisatie’ de succesformule. ‘We laten steeds meer medewerkers bottom up in wijkteams zelf hun werk organiseren. Dan komt de motivatie vanzelf. Als management moet je vooral belemmeringen weghalen en minder institutioneel gaan denken. Dan kunnen medewerkers en cliënten heel veel zelf.’
