Zorgbehoefte van bewoners van verzorgings- en verpleeghuizen groeit

Twee oudere cliënten zitten aan tafel. Een verzorgster staat praat met één van hen.

Hoewel het aantal bewoners in verzorgings- en verpleeghuizen daalde van 175.000 in 2000 naar 100.000 in 2008, steeg de zorgbehoefte. Het aandeel bewoners die een ernstige lichamelijke beperking heeft, steeg van 42 naar 48%. Dit schrijft het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in de publicatie 'Zorg in de laatste jaren' van Dr. Mirjam de Klerk, die op 1 november is gepresenteerd.

Persoonlijke verzorging

De Klerk vergeleek de kenmerken van bewoners van verzorgings- en verpleeghuizen in 2000, 2004 en 2008 op basis van de antwoorden van bewoners zelf of hun naaste familieleden. Bewoners in verzorgings- en verpleeghuizen kampen steeds vaker met een chronische ziekte. Gold dit in 2000 nog voor 82% van de bewoners, in 2008 was dit gestegen naar 86%. Door de toename van de lichamelijke beperkingen krijgen bewoners vaker hulp bij persoonlijke verzorging. In 2008 kreeg 28% hulp bij toiletbezoek en 65% bij eten en drinken, aankleden en douchen. Dit was 8 jaar eerder nog 56%. Eerder dit jaar pleitten patiëntenorganisaties er nog voor dat bewoners van verpleeghuizen meer zeggenschap moeten krijgen over de eigen verzorging.

Dementie

Het SCP kon geen exacte cijfers over het aantal bewoners met dementie achterhalen. Binnen de verpleeghuissector is het aandeel bewoners in een psychogeriatrisch verpleeghuis gestegen van 54% in 2000 tot 58% in 2008.

Steeds vaker alleen

Bewoners van verzorgings- en verpleeghuizen gaan er steeds vaker alleen wonen. In 2000 was nog een kwart van de bewoners daar met zijn of haar partner komen wonen, in 2008 was dat nog ongeveer 16% – bij onveranderd indicatiebeleid. De overgrote meerderheid van de bewoners woont alleen. In 2000 was het aandeel bewoners met partner 13%, in 2008 was het nog maar 7%.

Beoordeling omgang

Over het algemeen zijn bewoners in 2008 in vergelijking met 2004 positiever over de manier waarop verpleegkundigen en verzorgenden met hen omgaan. Zo krijgen bewoners vaker hulp bij de toiletgang als ze erom vragen, in plaats van op vaste tijden. Ook komt het personeel minder vaak binnen zonder te kloppen.
Wel geeft ruim de helft van de ondervraagden aan dat het personeel onvoldoende tijd heeft voor levensvragen en vindt 41% dat de verzorging gehaast gebeurt.

Het onderzoek

Het SCP voerde het onderzoek naar de kenmerken en leefsituaties van ouderen in instellingen uit in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). In deze rapportage zijn die gegevens in de tijd vergeleken en is nagegaan in hoeverre de ouderen in instellingen in 2000 verschillen van die van 2008. Hierbij is vooral gekeken naar demografische kenmerken, de gezondheid en het zorggebruik.

Download of bestel de publicatie 'Zorg in de laatste jaren, Gezondheid en hulpgebruik in verzorgings- en verpleeghuizen 2000-2008' (externe link)