Omscholing agogisch personeel kan personeelstekort zorg opvangen

Het dreigende tekort aan personeel in de sector verpleging, verzorging en thuiszorg (VVT) kan mogelijk voor een deel worden opgevangen door op- en omscholing van agogisch personeel. Tot deze conclusie komt het rapport ‘Arbeidsmarktprognoses van personeel in zorg en welzijn 2011 tot 2015’.

2 scenario’s

Het rapport schetst 2 scenario’s: scenario 1 gaat uit van een hoog tekort aan personeel; het tweede scenario gaat uit van een laag personeelstekort. Voor beide scenario’s geldt: terwijl de tekorten in de VVT-sector toenemen, zal er in de sector Welzijn, jeugdzorg en kinderopvang (WJK)personeel vrijkomen. Dit komt door flinke bezuinigingen in de WJK branche, waardoor hier werknemers vrijkomen. Een deel van het tekort aan zorgpersoneel kan dus worden opgevangen van het overschot aan mensen met een agogische opleiding.

In het lage scenario groeit de vraag naar VVT-personeel gemiddeld met 1,3 procent per jaar. Het hoge scenario gaat uit van een gemiddelde groei van 3,3 procent. Welk van de 2 scenario’s het meest waarschijnlijk is, is volgens de onderzoekers moeilijk in te schatten. Wel wordt duidelijk welke factoren een rol spelen en hoe zij de cijfers beïnvloeden.   

Laag scenario: om- en bijscholing vangen tekorten op

In het lage scenario dreigen er personeelstekorten in verschillende VVT-kwalificaties. Vooral de vraag naar verzorgenden niveau 3 en naar niveau 3 en 4 begeleiders in de gehandicaptenzorg zal sterker stijgen dan het aanbod. Hier tegenover staat de verwachting dat de vraag naar personeel in de WJK-sector afneemt, omdat op voor deze sector minder middelen beschikbaar komen. Dit heeft een overschot aan agogisch personeel tot gevolg.
Omscholing van agogisch personeel is dus een mogelijke deeloplossing voor het personeelstekort in de VVT. Daarnaast zou lager gekwalificeerd personeel kunnen worden bijgeschoold om tekorten aan verzorgenden niveau 3 op te vangen. 

Hoog scenario: extra instroom nodig

Het hoge scenario gaat uit van een veel sterker toenemende vraag naar zorgpersoneel. Deze tekorten zouden dan niet meer kunnen worden opgevangen door om- en bijscholing, maar er zijn extra maatregelen nodig. De tekorten zijn het grootst voor verzorgenden niveau 3, verpleegkundigen niveau 4 en 5, en begeleiders gehandicaptenzorg niveau 3 en 4.

Ook in dit scenario zou omscholing van agogisch personeel een deeloplossing bieden om de tekorten op te vangen. Maar ook als dit succesvol is, blijft er een fors tekort aan personeel met zorgkwalificatie. Instroom van meer gekwalificeerd personeel is dan de enige manier om grote tekorten in de sector te voorkomen.

Jaarlijkse arbeidsmarktrapportage

Elk jaar wordt in het kader van het ‘Onderzoeksprogramma arbeidsmarkt zorg en welzijn’ een toekomstverkenning gemaakt van de arbeidsmarkt zorg en WJK. Het rapport is bedoeld als prognose om toekomstige knelpunten op de arbeidsmarkt te signaleren. De cijfers zijn dus geen harde feiten, maar een hulpmiddel voor partijen om te anticiperen op de verwachte ontwikkeling op de arbeidsmarkt.

Download het rapport ‘Arbeidsmarktprognoses van personeel in zorg en welzijn 2011 tot 2015’ (pdf)