Malderburch en Dichterbij zetten Buurderij op met In voor zorg!

In Overasselt (gemeente Heumen), op de grens van Gelderland en Limburg, wordt hard gewerkt aan de overtreffende trap van integratie. Ouderenorganisatie Malderburch en Dichterbij (zorg voor mensen met een verstandelijke beperking) werken hier aan de komst van De Buurderij. In voor zorg! helpt bij het begeleiden van een complex proces achter een verbluffend eenvoudig concept.

‘Denken in doelgroepen heeft z’n beperkingen’

De Buurderij wordt de naam van een nu nog vervallen boerderij in het dorp Overasselt (3.300 inwoners). Twaalf ouderen met een verstandelijke beperking (soms ook ernstig hulpbehoevend) en twaalf ouderen met dementie gaan hier wonen en – als ze dat willen – werken. De Buurderij is straks voorzien van woningen, een flinke tuin, boerderijdieren en een winkel. En er kunnen WMO-activiteiten worden georganiseerd. Bovendien verhuist het agrarisch museum De Garstkamp naar De Buurderij.
De Buurderij is het resultaat van een al langer lopende samenwerking tussen Malderburch, Dichterbij en andere partijen zoals de gemeente Heumen, De Garstkamp en Oosterpoort. Er zijn veel overeenkomsten. Gerard Kersten, locatiedirecteur bij Dichterbij: ‘Denken in doelgroepen heeft zo z’n beperkingen. Mensen vinden elkaar los van de vakjes waar we onze cliënten in willen stoppen’. Dat vinden van elkaar tekent de samenwerking van beide organisaties, maar – meer nog – ook de ‘spirit’ van de Buurderij.

Veel geldstromen

De leegstaande boerderij is eigendom van de gemeente Heusden. Hier begon het project in 2007. Nadat Malderburch en Dichterbij steeds enthousiaster werden, groeide gestaag het aantal partijen dat graag op de een of andere manier mee wilde doen. Zo’n ontwikkeling kost tijd. ‘En dat is maar goed ook, want alleen op die manier krijg je een stevig draagvlak’, zegt bestuurder Agnes Schaap van Malderburch.
De gemeente Heumen steekt geld in het project. Dat doet ook de provincie Gelderland vanwege de unieke kans om zo sociale contacten op het platteland structureel te verstevigen. Bovendien kan de Buurderij rekenen op 8 ton Europese subsidie. Corporatie Oostpoort koopt de boerderij aan en wordt formeel ook de bouwende partij, want het oude complex gaat flink op de schop.

Veel interne partijen

Ook het agrarisch museum De Garstkamp doet mee aan het project. Dat museum verhuist begin 2013 in z’n geheel naar De Buurderij. Het museum is één van factoren die maken dat De Buurderij een plek is waar mensen uit de regio en bewoners van De Buurderij elkaar ontmoeten.
De Buurderij is dus een veelzijdig centrum. Dat merk je ook aan de interne voorbereiding van dit project. In stuur- en werkgroepen doen Ondernemingsraden en Cliëntenraden van beide organisaties mee. Evenals het bewonersplatform en twee wethouders van de gemeente Heumen. De vrijwilligersorganisatie van De Garstkamp zit als volwaardige partij in de stuurgroep.

Buurderij als één organisatie

Vanuit deze veelheid aan partijen en belangen willen de initiatiefnemers de Buurderij als één organisatie neerzetten met één betaaltitel, één CAO en één verrekeningstructuur. ‘Het zorgkantoor stelt zich welwillend op’, weet Gerard Kersten.
Het uitgangspunt om De Buurderij ook echt als één organisatie aan te sturen is een verstandige stap. Voorbeelden van nieuwe samenwerkingsinitiatieven die al snel kibbelend aan lager wal raakten, zijn er immers genoeg. Maar toch, makkelijk is het allemaal niet. De zorgsoorten en de onderliggende financieringsvormen en juridische structuren van de zorg lopen sterk uiteen.
In voor zorg-coach Jan van Gorp is dan ook meer dan welkom. Hij bewaakt het complexe voorbereidingstraject, geeft aan hoe alle betrokken externe en interne partijen op één lijn kunnen blijven en bereidt de structuur van de nieuwe organisatie achter de Buurderij voor.
Agnes Schaap: ‘Jan van Gorp leert ons hoe we tot een organisatie kunnen komen door op de juiste momenten de juiste dingen te doen. Alles hangt met alles samen.’

Overtreffende trap

De Buurderij is de overtreffende trap van integratie. Dat komt deels door het feit dat cliënten van beide organisaties, vrienden en familie van cliënten evenals bezoekers van het museum bij elkaar over de vloer komen. Maar echt overtreffend is het feit dat de 24 cliënten van beide organisaties met elkaar in dezelfde woning gaan wonen. In groepen van zes mensen. Dat kunnen dus per groep bijvoorbeeld drie cliënten met een verstandelijke beperking zijn en drie ouderen met dementieklachten.
Agnes Schaap: ‘Wij verwachten dat het prima samengaat. In alle gevallen zijn het doorgaans ouderen die hier komen wonen of mensen met een stevige zorgondersteuning. Bovendien kiezen cliënten voor de Buurderij omdat ze door hun achtergrond iets hebben met dit concept: wonen en werken in een agrarische omgeving, dicht bij de plek waar ze opgroeiden. Die gedeelde achtergrond is relevanter dan de verschillen in beperking.’ Gerard Kersten zei het eerder al: ‘Mensen vinden elkaar los van de vakjes waar we ze in willen stoppen.’

Het duwen is begonnen

Agnes Schaap: ‘Als je weet voor wie je dit allemaal doet en wat je wilt bereiken, is het een verbluffend eenvoudig concept. Maar omdat de weg naar het doel toe nieuw is, moet je steeds bij elke stap heel veel afwegingen maken. Niets gaat vanzelf.‘
Inmiddels is het project de fase van trekken voorbij. Het duwen is begonnen: regionale media hebben het project opgepakt en de adhesiebetuigingen komen binnen. Begin 2013 gaat De Buurderij open.