Cordaan zet met In voor zorg! werkvloer centraal
Cordaan is anno 2011 een grote zorgaanbieder voor Amsterdam en de regio. Zo neemt Cordaan vijftig procent van alle thuiszorg in de hoofdstad voor haar rekening. Door een fusie kent de organisatie verschillende culturen en dit ging bij Cordaan hand in hand met de nodige financiële veranderingen.
Lid van de raad van bestuur Henk Kouwenhoven: “Alleen al in de ouderenzorg kregen we 6½ miljoen euro minder budget, terwijl het aantal ouderen dat op ons rekent even groot bleef. Om dit het hoofd te kunnen bieden hebben we bezuinigd op de overhead om zoveel mogelijk handen aan het bed te krijgen. Maar hierin hebben we wel een grens bereikt.”
Druk neemt toe
Ondertussen neemt de druk op medewerkers toe. Met minder mensen moet er steeds meer gedaan worden. Henk Kouwenhoven: “We vinden het belangrijk dat medewerkers plezierig kunnen werken en kunnen meepraten over de kwaliteit van zorg. Maar door de toegenomen werkdruk kwam dit in gedrang.” Cordaan erkende het risico en riep begin dit jaar ondersteuning van In voor zorg! in.
Via de methodiek van De Werkvloer Centraal moet de betrokkenheid van werknemers nu weer gaan groeien. Kouwenhoven: “De methodiek maakt het mogelijk dat teams de ruimte krijgen om zelf binnen het team oplossingen te zoeken voor dingen waar ze tegenaan lopen.”
Zes teams maakten drie maanden geleden als koplopers kennis met De Werkvloer Centraal. Daaronder is ook het team Centrum waar Leon Oppers als verzorgende werkt. Hij vertelt: “Ik doe dit werk nu twaalf jaar. Tot 2009 deed ik dat met veel plezier. Toen kwam de klad erin. Steeds harder werken en er was nauwelijks tijd meer om met collega’s te overleggen. Eind 2010 was de motivatie ver te zoeken. We hadden geen zin meer om zo’n beetje elke werkdag van 8 uur een rij cliënten te helpen die je eigenlijk in 10 uur tijd zou moeten bezoeken.”
Spuien wat je dwars zit
Leon Oppers en zijn teamgenoten komen nu elke week een uur bij elkaar onder begeleiding van een coach van De Werkvloer Centraal. “In het begin leek het een waterval. Iedereen kon spuien. Alles waar we het niet mee eens waren, kwam er uit. Het gaat steeds over zaken waarvan we niet begrijpen dat de directie die doet. De fietsrijtijden bijvoorbeeld. Normaal heb je een half uur fietstijd. Dat wil zeggen dat je over een dag genomen alles bij elkaar een half uur per fiets onderweg mag zijn om al je cliënten af te rijden. Dat werd ineens verkort naar een kwartier. Dat red je niet in het centrum. Wat moet je dan doen? Nog harder gaan fietsen? Of je eigen tijd gebruiken om alles rond te krijgen?.”
Onbegrip dus over hoe de organisatie dit soort dingen van z’n mensen kan vragen. Het bleef niet bij spuien alleen. Leon Oppers: “Uit ons team wordt afhankelijk van het probleem steeds iemand aangewezen die gaat uitzoeken hoe beslissingen tot stand komen. Dat hoort bij de aanpak van De Werkvloer Centraal. Tegelijkertijd laten we het management weten hoe wij er tegenaan kijken. Vervolgens bekijken we in het team wat we met die uitkomst kunnen doen.”
De tijd nemen om bij te praten
Leon Oppers benadrukt dat het bij De Werkvloer Centraal niet alleen gaat om het aanwijzen en oplossen van problemen. “We hebben bijvoorbeeld ook een spel gedaan waarbij we elkaar als collega's complimenteren en waar je – ook dat is zinvol – minder goede eigenschappen van jezelf noemt.”
Hij vervolgt: “Alles bij elkaar hebben ik en mijn collega’s het idee dat we weer meer aan onszelf toe komen. We hebben een periode van twee jaar van hoge werkdruk achter de rug. Dat verandert nu. We mogen nu weer flexwerkers aanvragen en langdurig zieken keren weer terug. De sfeer is aan het verbeteren. We hebben het gevoel dat er naar ons geluisterd wordt en we nemen weer de tijd om elkaar als collega’s bij te praten over het werk, maar ook over privézaken. Net zo belangrijk. Ik vind het daarom zinvol om door te gaan met De Werkvloer Centraal. Je ziet dat mensen weer bereid zijn om wat extra’s te doen. Je hebt weer grip op je eigen situatie. Ik kan je vertellen dat dat een wereld van verschil is. Achteraf realiseer je je dat je soms zo vast zit dat je niet meer kunt bedenken hoe het anders zou kunnen.”
Merken de cliënten van Leon op hun beurt iets van De Werkvloer Centraal? Leon: “Dat denk ik wel. Als ik en mijn collega’s weer met plezier naar het werk gaan, moeten cliënten dat ook merken. De betrokkenheid wordt weer zoals een paar jaar geleden.”
In twee jaar tijd 120 locaties coachen
De zes locaties die nu met De Werkvloer Centraal via In voor zorg! leren om te gaan met knelpunten en die elkaar leren kennen, zijn zo gekozen dat ze vrijwel het hele spectrum van zorg, welzijn en begeleiding van Cordaan beslaan. Een mooie manier om na te gaan hoe deze aanpak voor Cordaan aanslaat.
Op basis van de ervaringen van deze zes zijn in april nog zes teams gestart. Na de zomer starten de volgende twaalf teams. Uiteindelijk moeten meer locaties aanhaken totdat binnen twee jaar alle 120 locaties met deze aanpak vertrouwd zijn geraakt. Bestuurder Henk Kouwenhoven: “In de slipstream leiden we vijftien tot twintig van onze mensen op die straks zelf de coaching kunnen doen zoals we die nu leren kennen via De Werkvloer Centraal.”
Dienstbaar zijn aan de medeweker
In de herwaardering van de werkvloer die nu met De Werkvloer Centraal heel gestructureerd wordt opgebouwd, past ook het besef dat kleinschaligheid van zorg- en woonlocaties gekoesterd moet worden. Henk Kouwenhoven: “Cordaan is groot geworden op basis van heel veel kleine instellingen waar cliënten en medewerkers zich mee associëren. De woonlocatie Parkhof in Amsterdam Zuid-Oost bijvoorbeeld. Of IJburg in Oost. Locaties zoals deze zijn een begrip. De naam Cordaan speelt voor de cliënten in deze locaties hoogstens een rol op de achtergrond. Die verhouding moet ook zo blijven. Ondertussen moet Cordaan voorwaarden scheppen zodat medewerkers hun werk met plezier kunnen doen. De organisatie moet dienstbaar zijn aan de centrale positie van de medewerker en cliënt.”
Lekker werken
In dat ‘met plezier je werk doen’ zit een no-nonsense element dat Henk Kouwenhoven met verve uitdraagt: “Medewerkers werken met passie en willen een goede werkplek. Mensen willen gewoon lekker werken voor hun geld. Wij moeten er voor zorgen dat de condities aanwezig zijn om dat waar te maken. Daarbij willen we ook dat medewerkers aandacht hebben voor de cliënt, met respect voor zijn of haar normen en waarden. Cordaan helpt medewerkers om die rol goed te kunnen vervullen. In voor zorg! leert ons hoe we met medewerkers die hun draai weer hebben gevonden goede zorg kunnen leveren.”
