Het begint bij de wensen van de medewerker PuurZuid

Het Amsterdamse zorgcentrum PuurZuid waar nu samen met In voor zorg! een zeer vooruitstrevende besluitvormingsmethodiek wordt voorbereid, kent een lange geschiedenis. De wortels van PuurZuid gaan terug tot het jaar 1680. Lange tijd stond het Hospice Wallon op de plek waar nu een modern gebouw staat. De naam ‘PuurZuid’ deed in 2007 haar intrede als opvolger van de Stichting Ouderenzorg Rivierenbuurt.

Anno 2010 wordt gewerkt aan een nieuw accent. Bestuurder Wybren Bakker: ‘Het gaat bij ons niet alleen om de cliënt, het gaat ook om het vakmanschap van de medewerker. Wie bij ons werkt, doet er toe. Je wordt gezien. De organisatie die het goed wil doen, begint bij de wensen van de medewerkers.’

Meer zeggenschap geven aan zorgmedewerkers is in de regel niet gemakkelijk. Door een grote ballast aan regels en procedures lijkt het of er maar weinig ruimte is voor professionals. Of is het meer een kwestie van durven delegeren en gewoon doen?

Bakker: ‘Daarover willen we nu juist met onze medewerkers in gesprek. Wij willen samen met medewerkers zoeken naar nieuwe verbindingen. Het gaat om vragen als ‘Doe ik de goede dingen en doe ik de dingen goed?’. Dat geldt niet alleen voor mij als bestuurder, dat geldt voor iedereen in deze organisatie. ‘In voor zorg! speelt in dat proces een duidelijke rol. Ze helpen ons bij zelfreflectie.’

Eenvoudig en doeltreffend

PuurZuid heeft pilotteams in het leven geroepen die onderzoeken hoe zij meer inhoud kunnen geven aan hun vakmanschap. Dat doen ze onder meer door hardop mee te denken over de vraag hoe de organisatie om hen heen eenvoudiger en doeltreffender kan worden: het aanpakken van de ballast dus.

Wybren Bakker: ‘We willen meer regelruimte creëren. Het hoeft allemaal niet op een achternamiddag geregeld te zijn. Voor dit soort processen moet je de tijd nemen. Wij gaan er vanuit dat we tot 2015 nodig hebben om de organisatie voor onze medewerkers en onze cliënten beter te maken. Tot die tijd gebeurt er al heel veel. Verbetersuggesties die meteen kunnen worden uitgevoerd, zullen we niet laten liggen.’

Alle factoren krijgen aandacht

Sleutel tot het succes is dat medewerkers meer verantwoordelijkheid koppelen aan een gevoel van grotere betrokkenheid. Wybren Bakker: ‘Als je alle bedrijfsprocessen bekijkt, zie je dat medewerkers in de zorg tot nu toe maar bij een paar factoren werden betrokken. Medewerkers krijgen nu de kans om alle factoren in te zetten bij het zorgoverleg, inclusief het financiële aspect. Zij bepalen in onderling overleg hoe meer integrale verantwoordelijkheid het beste vorm kan krijgen.

Extra werk dus. Maar medewerkers als Eerstverantwoordelijke verzorgende (EVV) Chantal Schonberg ervaren dat allerminst zo: ‘Dit is geen taakverzwaring, het maakt het alleen maar interessanter’, zegt Chantal Schonberg.

Meepraten over bestedingen

Chantal Schonberg oordeelt medio juli na een eerste bijeenkomst in de pilotgroep: ‘Je leert elkaar absoluut beter kennen zo. Dat is best bijzonder, want PuurZuid heeft heel veel verschillende locaties.’

‘Een ander punt dat me aanspreekt is dat in dit project je ambacht alle aandacht krijgt. We hebben nu bij voorbeeld op een rij gezet waarvoor mensen bij je kunnen aankloppen. Iedereen heeft zo z’n specifieke talenten. Goed dat je dat nu van elkaar weet. Maar het is ook goed dat de werkgever dit weet. Het maakt dat je je loopbaan beter aansluit bij waar je goed in bent.’

Het project ‘Mijn ambacht in 2015’ wordt geflankeerd door verschillende noodzakelijke randvoorwaarden. Zo zijn inmiddels budgets gedecentraliseerd, en is een systeem van integraal leidinggeven aanstaande.

Cruciaal is dat de werkvloer mee gaat beslissen over bestedingen op hun afdeling. Zorgmedewerkers zijn goed in zorg. Maar mag je veronderstellen dat zorgmedewerkers ook qua uitgaven de juiste afwegingen kunnen maken?

Wybren Bakker: ‘Als je thuis de goedkoopste stofzuiger of auto kunt kopen, kun je ook hier verstandige financiële afwegingen maken.’

‘Wij tellen mee’

Het staat voor Chantal als een paal boven water: Dit is goed voor je motivatie. ‘Je raakt op deze manier meer betrokken bij de besluitvorming. Ze kunnen van hogerhand wel van alles verzinnen, maar als daarbij voorbijgegaan wordt aan zaken waar wij in ons werk tegenaan lopen, dan werkt het niet. Gelukkig gaat dat bij ons anders. Wij tellen mee.’

Echt voorbeelden van wat er nu al anders gaat, kan ze zo niet geven. Het  project is nog maar net gestart. ‘Het is allemaal nog heel pril. Wat ik wel merk is dat we als Eerstverantwoordelijke verzorgende( EVV) nog voor de opname al bij een cliënt worden betrokken. Ook het onderzoek of iemand geschikt is om bij ons te komen wonen, ligt nu bij ons als EVV’ers en niet langer bij de teamleiders.’

Opmaat naar sociocratische besluitvorming

Wat nu al brainstormend ontstaat, krijgt waarschijnlijk gestalte in een organisatiebrede besluitvormingsmethode. PuurZuid wil op termijn met de sociocratische besluitvorming gaan werken. Kern van deze aanpak is dat iedere mens anders is, maar dat mensen bij de besluitvorming gelijkwaardig aan elkaar zijn.

Om deze gelijkwaardigheid daadwerkelijk te realiseren, wordt de besluitvorming georganiseerd volgens het ‘consentbeginsel’. Dit houdt in dat een besluit pas genomen is, wanneer geen van de aanwezige leden (beargumenteerd en overwegend) bezwaar heeft tegen het nemen van het besluit. ‘Het werkt’, benadrukt Wybren Bakker. ‘Bij diverse brandweerkorpsen is de sociocratische methode heel gewoon en het leidt niet tot vertragingen.’

Wybren Bakker wilde de sociocratische besluitvormingsmethode eigenlijk al in 2007 invoeren. ‘Bij nader inzien hebben we besloten eerst de voorwaarden goed neer te zetten. Ook hier geldt: neem de tijd. We groeien er naartoe.’

PuurZuid en In voor zorg!

PuurZuid, gevestigd in Amsterdam Zuid, heeft een bijzonder brede range aan activiteiten. Van schuldhulpverlening tot wonen met zorg. En van cursussen zelfredzaamheid tot maaltijden aan huis. Het is dus echt een totaal-leverancier van iedereen die ondersteuning nodig heeft in het dagelijks bestaan.
Bij PuurZuid werken 386 professionals en circa 160 vrijwilligers. Gemiddeld maken 242 intramurale cliënten gebruik van hun diensten.

In voor zorg-coach Henk-Jan Tromp staat PuurZuid op drie fronten ter zijde:

• begeleiding bij de transformatie naar integrale verantwoordelijkheid 
• herpositionering van het werk van de manager, de teamleider, de EVV’er en de zorgmedewerker. Dit gebeurt door coaching van ‘Mijn ambacht in 2015’-teams.
• begeleiding bij het vertalen van Zorgzwaartepakketten (ZZP) in slimme zorgpaden

Lees ook verder op Werken met  ZZP’s (externe link)