pdfDoor regelarm werken staan de behoeften van de cliënt centraal
Minder regels geeft de professional meer vrijheid en de cliënt betere zorg. Reden genoeg voor zorgorganisatie Opella, werkzaam op de zuidelijke Veluwe, om mee te doen aan het experiment 'Regelarme instellingen' van het ministerie van VWS. Voorzitter van de Raad van Bestuur Kars Hazelaar: 'Onze medewerkers willen zich op de zorg richten en niet op administratie, daarvoor zetten wij ons in.'
'Wij zijn al een paar jaar bezig met het schrappen van overbodige regels', vertelt Hazelaar. 'Ik ben daar zelf een enorme voorstander van. Hoewel ik inmiddels meer dan twintig jaar bestuurder ben, ben ik ook verpleegkundige. Ik heb altijd het contact met de werkvloer gehouden en ben dus op de hoogte van veel belemmeringen.' Binnen Opella wordt goed gekeken naar elk werkproces. 'We schrappen administratie die de zorg hindert en inefficiënt maakt. Dat kon natuurlijk niet voor wetten en voorschriften die landelijk gelden. Daarom vinden we het nu zo prettig dat we echt los van alle regels mogen kijken waar de professionals en cliënten behoefte aan hebben.'
Zelfs volledig regelvrij
Met het experiment 'Regelarme Instellingen' wil staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten overbodige administratieve lasten laten verdwijnen. Na haar oproep in juni 2011 om hinderlijke regels te melden, ontving zij zevenhonderd meldingen. Ook konden zorginstellingen zich opgeven om te mogen experimenteren met minder regels. Opella is een van de 28 instellingen die nu deelneemt aan het experiment. Samen met De Hoven in Groningen zijn zij echter de enige die zelfs volledig regelvrij mogen gaan werken.
Weg met de minutenregistratie
De meest opvallende maatregel die Opella nu neemt is de afschaffing van de minutenregistratie. 'Die is zo'n vijftien jaar geleden bedacht omdat de overheid én organisaties meer controle wilden hebben. Het is alleen zo top-down voorgeschreven, het ontneemt de professional elke vrijheid en eigen verantwoordelijkheid.' Bij Opella vragen medewerkers vanaf nu bij de intake waar de cliënt behoefte aan heeft. Vervolgens maken zij een offerte met daarin wat hij aan de cliënt gaan leveren. 'Het belangrijkste is dat je met de cliënt goede afspraken maakt waardoor hij of zij precies dat krijgt wat hij nodig heeft. We werken dus niet meer nauwgezet met wat is geïndiceerd en wat precies binnen het aantal minuten past.'
Van bovenaf opgelegd
Om die reden maakt Opella ook geen gebruik meer van de zogenaamde 'groene lijst'. Hierin staat waar cliënten in de AWBZ-zorg recht op hebben. 'Dat komt tenslotte na overleg tussen medewerker en cliënt al in de offerte. Dan hoeft dat niet ook nog eens van bovenaf opgelegd te worden. Waarom moet iedereen even vaak douchen? Misschien vindt een cliënt het wel prima om minder vaak te douchen, maar kan hij wel regelmatig naar buiten gaan. Er is veel meer mogelijk en dat kun je veel beter overleggen met de cliënt, dan uit een lijst of wet halen.'
Eenvoudiger verantwoorden
Hazelaar wil niet alleen medewerkers en cliënten meer vrijheid geven om echt samen op te trekken, hij wil de zorg ook eenvoudiger maken. Zo komen bij Opella vanaf nu alle financieringsstromen bij elkaar in één offerte. 'We leggen alles vast in het klantendossier zodat we ons daarmee kunnen verantwoorden.' Dat wil Hazelaar wel benadrukken: 'Minder regels betekent niet dat je je niet meer hoeft te verantwoorden. Natuurlijk moet je aan de cliënt, de gemeente of de verzekeraar laten zien wat je met het geld doet. Dat is ook niet het probleem. Het kan alleen veel eenvoudiger.'
Meer eigen initiatief
Volgens Hazelaar betekent regelarm werken dat zorgprofessionals zich meer op de zorg kunnen richten in plaats van op administratie. 'Daar hoort wel ander gedrag bij: sommige zijn geneigd vooral regels te volgen. Als die verdwijnen moet je meer eigen initiatief tonen. Onze medewerkers worden zelfstandiger en krijgen meer eigen verantwoordelijkheid.' Hazelaar meent dat het werk plezieriger wordt: 'De afspraken staan in het dossier dus je weet precies wat je moet doen. Maar je hoeft niet van minuut tot minuut vast te leggen wat je doet. Je kunt gewoon het werk doen waar je goed in bent.'
Klant nu echt centraal
De grootste winst van regelarm werken is voor de cliënt: 'Natuurlijk gaan onze klanten er het meest van profiteren. Die zullen ervaren dat hun wensen en behoeften nu echt centraal staan. Ook merken ze dat onze medewerkers meer tijd voor zorg hebben en minder gejaagd zijn.' Maar ook de organisatie wordt er beter van: 'We gaan toe naar minder management en een kleinere directie. De werkvloer krijgt tenslotte meer bevoegdheden en kan die prima zelf uitvoeren. Dat betekent dus dat de organisatie efficiënter werkt.' Ook verwacht Hazelaar dat het makkelijker wordt om mensen aan te trekken: 'Waarom verlaten mensen de zorg? Omdat ze gek worden van de bureaucratie. Als je dat kunt veranderen, wordt het weer aantrekkelijk om in de zorg te werken.'
Delen met buitenwereld
Het project 'Regelarme instellingen' duurt 2,5 jaar. 'Dat is voor ons een goede termijn want we zijn al 2,5 jaar bezig. Na vijf jaar kunnen we goed zien of we de hele organisatie op deze manier gaan organiseren en of het ook voor andere organisaties kan werken. Maar we gaan niet pas na afloop evalueren, we houden samen met een ambtenaar continue de vinger aan de pols.' Hazelaar wil vooral alle successen, maar ook tegenvallers delen met de buitenwereld. 'Dan hebben we er tenminste allemaal lol van.' Hazelaar heeft er vertrouwen in dat dit project landelijk tot een ommezwaai leidt. 'Tien jaar geleden was de overheid vooral gericht op regels en structuren. Nu gaan ze meer uit van vertrouwen. Ik reken erop dat ze dat steeds meer uitbouwen.'
