200 organisaties optimaliseren zorgzwaartebekostiging

Truus Vernhout

Het Programma Werken met ZZP’s ligt op koers. Al ruim 200 organisaties namen deel aan het ondersteuningsaanbod, dat erg wordt gewaardeerd. Het geheim? Werken met ZZP’s sluit aan bij de vraag van de organisaties. De specifieke ondersteuning voor instellingen in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) is daar een voorbeeld van. Programmamanager Truus Vernhout blikt terug en vooruit.

Wat heeft het Programma Werken met ZZP’s bereikt in 2011?  

We hebben ontzettend veel gedaan. Er zijn regiobijeenkomsten georganiseerd, veel instellingen hebben gebruikgemaakt van het ondersteuningsaanbod. Ze namen deel aan de workshops of kregen kortdurende begeleiding. Op deze manier hebben we al ruim tweehonderd organisaties bereikt. De doelstelling bij de start van het programma was 250 organisaties. Het gaat dus heel goed. En het mooie is dat de meeste van die organisaties uit de ‘midden- en staartgroep’ komen.

Eind 2010 is onderzocht hoe ver instellingen waren met de invoering van zorgzwaartebekostiging. Toen is een indeling gemaakt in kop-, midden- en staartgroep. Instellingen die zorgzwaartebekostiging niet alleen financieel hebben doorgevoerd, maar ook in andere delen van de organisatie een omslag hebben gemaakt, vormen de kopgroep. Zij weten dat ZZP’s óók bedoeld zijn om een dialoog met de cliënt aan te gaan. De staartgroep vertegenwoordigt de andere kant van het spectrum: instellingen die nog nauwelijks in beweging zijn. De middengroep zit daar tussenin. Wat precies het effect is van onze activiteiten is lastig te zeggen. Dat meten wij natuurlijk niet zelf. Bovendien moet er ook wat tijd tussen zitten om effect te kunnen zien. We vragen het na afloop wel altijd aan de deelnemers. Dan blijkt dat ze het ondersteuningaanbod erg waarderen en het zeker denken te kunnen benutten.

Hoe komt het ondersteuningsaanbod tot stand?

We proberen continu aan te sluiten op de vraag van de organisaties. In het onderzoek uit 2010 konden instellingen zelf aangeven op welke onderdelen ze ondersteuning wilden. Daarnaast hebben we ook onderwerpen opgepakt die de onderzoekers adviseerden. Vooral in de staartgroep zijn er namelijk instellingen die zich nog helemaal niet bewust zijn dat ze iets moeten doen. Echt blij ben ik met het groeiend aantal GGZ-instellingen dat meedoet. De situatie in de GGZ-sector is namelijk apart. Organisaties werken met 2 bekostigingssystemen, DBC’s en ZZP’s. Om aan hun vraag tegemoet te komen hebben we specifieke expertise aangetrokken, ondersteuners die thuis zijn in beide bekostigingssystemen. Er zijn nu dus ook workshops en kortdurende begeleiding speciaal voor de sector GGZ.

Loopt het programma door in 2012?

In januari en februari zijn er nog volop workshops. Ook kunnen instellingen nog kortdurende begeleiding aanvragen. En er zijn praktijkexpedities, bijeenkomsten op locatie bij een zorgorganisatie. Hier staat een concreet praktijkvoorbeeld centraal. Maar ook ervaringen uitwisselen is belangrijk, het zijn echte netwerkbijeenkomsten. Op 20 maart sluiten we het programma af met een conferentie. Dat belooft een inspirerende dag te worden.

Blijft werkenmetzzps.nl in de lucht als het programma stopt?

Ja. Werkenmetzzps.nl past in het bredere programma In voor zorg!. Zolang In voor zorg! doorloopt, blijft werkenmetzzps.nl in de lucht. Dat is dus zeker tot en met 2013. De statistieken laten zien dat de website goed gelezen wordt. Vooral de pagina’s werkproces, ondersteuning en de praktijkvoorbeelden. Dat is trouwens ook een vorm van ondersteuning: op de website zijn het afgelopen jaar gemiddeld twee praktijkvoorbeelden per maand geplaatst. Interviews met instellingen die op een interessante manier bezig zijn met ZZP’s.

Mogen we nu stellen dat zorgzwaartebekostiging is ingevoerd?

Je kunt verschillende stadia van invoering onderscheiden.

  • Er zijn instellingen die nu meer geld krijgen dan voordat zorgzwaartebekostiging van kracht werd. Bijvoorbeeld omdat ze veel cliënten met een zware zorgvraag hebben. Die instellingen hebben nu een ruimer budget en voelen dus minder urgentie om de ZZP-systematiek in de hele organisatie door te voeren.
  • Instellingen die minder budget krijgen dan voorheen, maken juist wel een slag. Ze moeten wel. Ze denken na over hun zorgmodel, de samenstelling van hun teams. Ook de werkwijze binnen een instelling bepaalt hoe diep ZZP’s in een organisatie doorwerken. Dat kan heel diep zijn, bij kleinschalige, resultaatverantwoordelijke teams bijvoorbeeld. Deze teams worden vaker geconfronteerd met wisselingen in de ZZP-mix en moeten daarop kunnen inspelen.

Met deze verschillen in gedachten vind ik dat de invoering van zorgzwaartebekostiging nog niet klaar is. Maar wat bewustwording betreft durf ik wel te stellen dat geen organisatie meer kan volhouden dat de invoering van ZZP’s alleen een andere manier van bekostigen is.

Meer weten

Werken met ZZP's (externe link)