Zorg op afstand via het beeldscherm

Onder schermzorg verstaan we het gebruik van een beeld- en geluidverbinding tussen een cliënt en een zorgverlener en andersom; het maakt audiovisuele communicatie tussen beiden mogelijk.
Op dit moment verkeert het toepassen van schermzorg nog in de beginfase. De eerste ervaringen met projecten waarin schermzorg wordt toegepast, laten zien dat schermzorg de kwaliteit van leven van clienten kan verbeteren, de mantelzorg kan ondersteunen en het werk van zorgverleners kan verrijken.

Mogelijkheden van schermzorg

Uit proefprojecten met schermzorg komt naar voren dat dit nieuwe medium diverse mogelijkheden biedt om de kwaliteit van leven van cliënten en mantelzorgers te verbeteren. Daarnaast is schermzorg van invloed op de relaties van zorgverleners en zorgcentralisten met hun cliënten.

Cliënten noemen als belangrijke pluspunten van de verschillende functies van schermzorg:

• Het hebben van oogcontact (vergeleken met telefonisch contact).
• Het geeft clienten meer regie over het eigen leven en het verloop van de revalidatie of aandoening.
• Schermzorg in de woning gecombineerd met personenalarmering geeft clienten een groter gevoel van veiligheid, minder eenzaamheid en meer betrokken bij hun sociale omgeving.

Mantelzorgers benoemen als voordelen van de functies van schermzorg:

• Oogcontacten met zorgverleners en lotgenoten geven mantelzorgers meer zelfvertrouwen.
• De toegang tot relevante informatie heeft een positief effect op de kennis en vaardigheden van de mantelzorgers, die daardoor zijn of haar taak met meer zekerheid uitvoert.
• Het tijdelijk uit handen geven van de bewaking van een cliënt geeft de mantelzorger de mogelijkheid om sociale contacten te blijven onderhouden.

Zorgverleners en zorgcentralisten zien het werken met videocommunicatie (schermzorg) op
de volgende punten als een verbetering van hun werkbeleving:

• Het vaker oogcontact hebben met de cliënt maakt het mogelijk om beter in te spelen op
  de zorgvraag van de cliënt.
• Door middel van camera’s en/of sensoren krijgen de hulpverleners en centralisten een beter beeld van de cliënt, zijn toestand, gedrag en situatie, waardoor de cliënt beter kan worden bewaakt en geactiveerd.

Kansrijke combinaties

De opgedane leerervaringen met de toepassing van schermzorg kunnen vertaald worden naar drie kansrijke combinaties van doelgroepen en voor hen geschikte vormen van zorg op afstand.

1. Videocommunicatie in combinatie met allerlei veiligheidsfuncties (o.a. personenalarmering, brand- en inbraakalarmering). Het zijn juist deze veiligheidsfuncties die een brede doelgroep van zelfstandig wonende ouderen aanspreekt. Veiligheid wordt door hen gezien als een noodzakelijke voorwaarde om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen blijven wonen.
2. Vormen van videocommunicatie die de cliënt in staat stellen om (oog)contact te onderhouden met familieleden, vrienden, kennissen en buurtgenoten, spreken zowel ouderen als mantelzorgers erg aan. Het is bij uitstek een functie voor mensen die zich door een verminderde mobiliteit aan huis gebonden voelen. Het stelt hen in staat om sociale contacten te blijven onderhouden. In aanvulling op deze sociale contactfunctie zijn deze doelgroepen geïnteresseerd in diensten zoals informatieverstrekking, dienstverlening aan huis, enz.
3. Schermzorg waarin telemedicine toepassingen centraal staan zijn interessant voor specifieke groepen mensen met een chronische aandoening (o.a. COPD, diabetes, hartfalen). Het betreft een op de betreffende aandoening toegesneden toepassingen in nauwe samenwerking met gespecialiseerde verpleegkundigen, huisartsen en medisch specialisten in het ziekenhuis.

Meer weten

• Brochure “Schermzorg. Zorg op afstand via camera en beeldscherm” (Jan Thie, 2008).
  In deze publicatie worden de verschillende toepassingsmogelijkheden van schermzorg besproken; komt de betekenis van schermzorg voor de cliënt, de mantelzorger en de zorgprofessional aan de orde; en wordt de technologie en organisatie van schermzorg behandeld.
  De brochure is te te bestellen via: webwinkel van Vilans (externe link) 
  
• Website Domotica Wonen en Zorg (externe link).
  Hier kunt u terecht kunt voor onafhankelijke informatie over het gebruik van domotica – elektronica in een woning - en zorg op afstand.