Van cliëntondersteuning naar netwerkondersteuning

Inspringen op de veranderingen in de zorg vraagt van zorginstellingen een kanteling van zorg leveren naar (ondersteunend) faciliteren. Dit heeft invloed op vrijwilligers, beroepskrachten en de omgang met het sociaal netwerk van cliënten.

Vrijwilligers

In vergelijking met voorgaande jaren zijn mensen nog steeds bereid vrijwilligerswerk te doen, maar hun inzet is anders. Ze willen zich niet meer langdurig vastleggen zoals de traditionele vrijwilligers. Wel zijn ze bereid klussen te doen die aansluiten bij hun eigen interesse en vaardigheden. Zorgorganisaties moeten ervoor zorgen dat vrijwilligerswerk op maat mogelijk is.

Om in de toekomst vrijwilligers te behouden en optimaal in te kunnen zetten, is het van belang te werken aan:
• Goede afstemming en samenwerking, zodat de verhouding tussen vrijwilligers en professionals optimale zorg tot resultaat heeft.
• Aandacht voor maatwerk zowel vanuit de positie van de cliënt als de vrijwilligers.
• Uiting van voldoende waardering voor de vrijwilliger en het vrijwilligerswerk.
• Bezinning op de relatie vrijwilliger - professional om spanningen te minimaliseren.
• Vrijzetten van voldoende financiële middelen voor vrijwilligersbegeleiding

Sociaal netwerk

Door de invoering van ‘gebruikelijke zorg’ komen meer zorg en huishoudelijke taken voor rekening van het sociale netwerk en vooral de gezinsleden. Het sociale netwerk vangt het wegvallen van de professionele zorg op. Een patiënt krijgt pas professionele zorg als langdurige zorg nodig is, of als de cliënt niemand heeft om de dagelijkse zorg over te nemen.

Om het sociaal netwerk optimaal te kunnen inzetten, en daarbij overbelasting te voorkomen, is het van belang om:
• Ondersteuning te bieden aan de cliënt én diens sociale netwerk.
• Het sociale netwerk en vrijwilligers op gelijkwaardige wijze betrekken bij de zorg voor de cliënt. Samen verantwoordelijkheid dragen.
• Mantelzorgers zo goed mogelijk te ondersteunen door mantelzorgmakelaars, steunpunten mantelzorg, Wmoloket, en organisaties zoals Mezzo of MEE. Deze organisaties moeten helpen om meer mensen uit het sociale netwerk in te zetten, zodat de zorg niet alleen op de schouders van mantelzorgers terecht.

Nieuwe taken van zorgmedewerkers

De volgende taken zijn van belang voor de toekomst van de langdurende zorg:
• Stimuleren van cliënten om zoveel mogelijk de regie over hun eigen leven te houden en zelfredzaam te zijn.
• Op integrale wijze de situatie van de cliënt in beeld brengen. Door te kijken naar zijn fysieke, sociale en psychische beperkingen. Dit vereist een brede blik die verder reikt dan de eigen professie en werkveld.
• Aanpassen van het zorgaanbod als dit noodzakelijk is.
• Een goed beeld hebben van de sociale kaart in hun werkgebied, gemeente of wijk. Zodat ze de cliënt verantwoorde keuzes kunnen bieden.
• Samenwerken met het sociaal netwerk. Dit netwerk bij het gesprek en de oplossingen betrekken.
• Rekening houden met de wensen en behoeften van (ondersteuning van) de leden van het sociaal netwerk.
• Oog hebben voor de mogelijkheden om het sociaal netwerk te vergroten (onder andere door vrijwilligersinzet).

Meer weten

Het volledige artikel  Van cliëntondersteuning naar netwerkondersteuning (externe link)