GGZ Regiocarrousel voor bevorderen samenwerking maatschappelijke en psychische hulpverlening

personen staan voorovergebogen met de armen om elkaars schouders in een kring

De GGZ Regiocarrousel is ontwikkeld door 1ste Lijn Amsterdam (Regionale Ondersteunings Structuur ROS). In 2005 is de eerste regiocarrousel georganiseerd. Deze is gericht op het bevorderen van de regiogerichte samenwerking tussen maatschappelijke en psychische hulpverlening, door middel van:

  • persoonlijke kennismaking hulpverleners
  • uitwisseling van informatie over werkwijze en aanbod aan de hand van casuïstiek en een informatiemarkt
  • afhankelijk van de regiobehoefte, signaleren van knelpunten

Omdat bij het behandelen van patiënten met psychische en psychosociale problemen vele instellingen een rol spelen, is een goede samenwerking van belang. Dat vraagt om samenwerken met hulpverleners uit de eerste en tweedelijns geestelijke gezondheidszorg (GGZ), huisartsen, de maatschappelijke dienstverlening (waaronder maatschappelijk werk, schuldhulpverlening), jeugdzorg en thuiszorg. De onderlinge samenwerking verloopt echter niet altijd voor iedereen optimaal en ook is vaak niet helder 'wie wat doet'. De GZZ regiocarrousel richt zich op verbetering hiervan.

Carrousel

De carrousel-methodiek kenmerkt zich door het kijken vanuit verschillende perspectieven naar een casus. Hierdoor krijgt men inzicht in elkaars werkwijze en expertise. Daarnaast leren de deelnemers elkaar kennen zowel op persoonlijk als op vakinhoudelijk gebied. Dit gebeurt op verschillende manieren: door middel van speeddaten en er is gelegenheid om informatie over ieders aanbod uit te wisselen. De aanwezigen krijgen een deelnemersboekje; hierin staan contactgegevens en bereikbaarheid vermeld.

Voorbereidingsgroep

Voor de organisatie van een regiocarrousel wordt een voorbereidingsgroep geïnstalleerd, die de inhoud en planning vaststelt. Een voorbereidingsgroep bestaat uit een huisarts, beleidsmedewerker van het stadsdeel (zorg en welzijn), een medewerker van een  GGz-instelling (tweedelijns), ondersteund door de 1ste Lijn Amsterdam. Deze groep komt ongeveer 3 keer bij elkaar om de inhoud en de planning voor te bereiden. Tijdens de voorbereiding worden onder andere de volgende zaken besproken:

  • Welke problematiek speelt in de regio en aan welke casuïstiek is behoefte?
  • Welke hulpverleners worden benaderd om een casus te presenteren?
  • Wie is de voorzitter van de carrousel?
  • Welke deelnemers/organisaties worden uitgenodigd?
  • Waar en wanneer wordt de carrousel georganiseerd?

Marij Duijsters, als senior adviseur 1ste Lijn Amsterdam betrokken bij de organisatie van de GGZ-carrousel, vertelt: 'De carrousels brengt zorgprofessionals uit de buurt  met elkaar in contact. Het biedt gelegenheid om kennis met elkaar te maken. Deelnemers wisselen met elkaar uit wie wat doet in het veld, welk zorgaanbod en welke werkwijze iemand uitvoert, en welke knelpunten er te signaleren zijn. Het vormt een goede afspiegeling van het huidige veld, waarbij je ook nieuwe functionarissen als de risicocoördinator en de coördinator preventie kunt ontmoeten. Het behandelen van een bepaalde casus kan leiden tot een vervolgbijeenkomst.’

Enige Casusonderwerpen die tijdens de GGZ-regiocarrousel in Amsterdam aan de orde zijn geweest, zijn:

  • Schulden, middelenverslaving (alcohol, soft drugs) door schuldhulpverlener en eerstelijns psycholoog
  • Psychiatrische problematiek door sociaal psychiatrisch verpleegkundige (SPV) en huisarts
  • Dementie door wijkverpleegkundige en SPV
  • Overgewicht door medewerker Ouder en Kind Centrum (OKC)
  • Extreme overlast, maatschappelijke steunsystemen door meldpunt zorg en overlast
  • Zwak begaafdheid en huiselijk geweld door maatschappelijk werk
  • Fysieke klachten, depressiviteit bij allochtone vrouw door huisarts

Sociale kaart

Voor elke GGZ-regiocarrousel wordt een deelnemersboekje gemaakt waarin een korte omschrijving van de casuïstiek en alle contactgegevens van de deelnemers zijn opgenomen. Duijsters: ‘In het boekje is ruimte om bij de namen aantekeningen te maken tijdens het speeddaten. Het is opvallend hoe mensen in luttele minuten kennis maken, hun netwerk vergroten en weten wat er gaande is in hun regio. Eén van de vragen voor het speeddaten is: noem 5 namen uit je netwerk wie je consulteert bij problemen.’

'In Amsterdam streven we ernaar om één sociale kaart zo actueel mogelijk te houden, hierin werken we samen met de gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD). We nodigen de coördinator uit, die de sociale kaart laat zien (Sociale Kaart Amsterdam (externe link).'  

Uitbreiding naar andere plaatsen

In navolging van Amsterdam kunnen de GGZ regiocarrousels ook elders in  het land plaatsvinden. Duijsters: ‘Zoek hiervoor samenwerking met de ROS'sen, zij hebben de contacten in het veld. Er zijn inmiddels ook al regiocarrousels elders georganiseerd, waaronder in Den Bosch. aan de hand van een draaiboek kunnen in andere delen van het land vergelijkbare ontmoetingen worden georganiseerd. Wat je altijd zelf moet invullen is de wijk of regiogerichte aanpak, waarin je de behoefte peilt onder de zorgverleners.’ Het draaiboek is bij de 1ste Lijn Amsterdam beschikbaar.

Evaluatie

Na de carrousel komt de voorbereidingsgroep bij elkaar om te evalueren. 1ste Lijn Amsterdam zorgt voor de procesbegeleiding, de organisatie (uitnodigingen en aanmelding) en evaluatie (eventuele vervolgafspraken naar aanleiding van observaties).

Kosten

De inzet van 1ste Lijn Amsterdam wordt bekostigd vanuit de (regionale ondersteuningsstructuur) ROSgelden. Aan participerende organisaties wordt een bijdrage gevraagd in de vorm van bijvoorbeeld het beschikbaar stellen van ruimte of de kosten voor de catering. De deelnemers betalen een kleine eigen bijdrage.

Meer weten