Drie soorten zorgketens voor verschillende cliëntgroepen

De Stichting Transmuraal Netwerk Midden-Holland, is tot de conclusie gekomen dat er drie basismodellen van ketenzorg te onderscheiden zijn: het dienstenmodel, het kluwenmodel en het transfermodel. Cerebro Vasculair Accident (CVA)-patiënten, mensen met diabetes en dementerende ouderen maken allemaal gebruik van verschillende zorgverleners, maar elke cliëntgroep doet dat op een andere manier. De ene zorgketen is de andere dus niet. Het onderscheiden van drie basismodellen geeft duidelijkheid over doelen, verantwoordelijkheden en prestaties binnen de ketens.

Dienstenmodel 

Het dienstenmodel kan bijvoorbeeld worden ingezet voor cliënten met diabetes of 'chronic obstructive pulmonary disease' (COPD). De cliënt heeft gelijktijdig met verschillende zorgverleners contact. Eén daarvan is de hoofdbehandelaar of eindverantwoordelijke. Het doel is dat de cliënt een zo normaal en stabiel mogelijk leven kan leiden. Het aanleren van zelfmanagement is een belangrijk aspect. Dit model is toegankelijk voor het maken van prijsafspraken op ketenniveau.

Transfermodel

Deze zorgketen wordt opgezet als er sprake is van tijdelijke herstelzorg na acute aandoeningen, operaties of andere naar verwachting tijdelijke verstoringen  van het functioneren van de cliënt. Het doel van deze zorg is het optimaal herwinnen van de zelfstandigheid. Het herstel van de cliënt staat in dit model centraal. De cliënt wordt achtereenvolgens in steeds lichtere zorgvormen behandeld en wint zo aan zelfstandigheid. Een voorbeeld van een transfermodel is de CVA-keten. Iedere schakel draagt zelf verantwoordelijkheid. Er kunnen prijsafspraken worden gemaakt op ketenniveau in de vorm van gestapelde financiering, tenminste als de hoofdcontractant controle heeft over de doorstroom. Deze ketens kunnen ook worden ondergebracht in een aparte bedrijfsunit bij een van de ketenpartners, bijvoorbeeld de herstelafdeling van een ziekenhuis.

Kluwenmodel

Het gegeven dat de cliënt steeds minder voor zichzelf kan zorgen en meer hulp nodig heeft van een toenemend aantal zorgverleners staat centraal in het kluwenmodel. Een voorbeeld hiervan is de dementieketen of een keten voor palliatieve zorg. Niemand is in deze keten hoofdbehandelaar. Wel moet de samenwerking tussen de zorgverleners worden gecoördineerd, om zoveel mogelijk kennis en kunde samen te brengen. In dit model wordt vaak gewerkt met consultatieteams en casemanagers.

Meer informatie

Lees het volledige artikel: Drie basismodellen voor zorgketens (pdf)