pdfDialoog in de zorg: de werkende bestanddelen
Hoe zorg je als organisatie voor een goede voedingsbodem voor de dialoog? Vilans ontdekte vier voorwaarden of factoren, ook wel ‘werkende bestanddelen’ genoemd.
De initialen van de factoren vormen samen het woord VERS. Onder begeleiding van Vilans kunt u desgewenst een VERS-scan uitvoeren binnen uw organisatie. Hiermee kunt u beoordelen in hoeverre uw organisatie ingesteld is op de dialoog. Deze scan geeft een score over de aanwezigheid van de vier werkzame bestanddelen in uw organisatie.
Visie
Dialoog en vraaggerichtheid staan in de visie of missie van de organisatie beschreven. Deze is vertaald in concrete verwachtingen en gedrag. In alle onderdelen van de organisatie weten de medewerkers wat de visie of de missie precies voor hen betekent in hun concreet handelen. Visie is benoembaar in een kort en krachtig ‘motto’ waaraan de medewerkers hun gedrag en beslissingen aan kunnen spiegelen, zoals ‘de klant komt van rechts’, ‘het huis is van de bewoner’.
Educatie
Een goed voorbeeld doet goed volgen. De rol van werkbegeleiders op de werkvloer is van cruciaal belang. Zij dienen vaak als voorbeeld voor leerlingen. Een vaste kern van werkbegeleiders die zich de cultuur van de dialoog en reflectie hebben eigen gemaakt, is de sleutel tot succes. Een organisatie heeft een opleidingsklimaat nodig waarin verzorgenden de mogelijkheid krijgen om zich te ontwikkelen, bijvoorbeeld in het leren reflecteren. Bij het aannemen van nieuwe mensen is een selectie op betrokkenheid en dialogische vaardigheden een belangrijke factor. De organisatie zet instrumenten in die ondersteunend zijn voor de dialoog in de relatie verzorgenden-bewoners, de relatie met familie en de communicatie tussen collega’s onderling.
Ruimte
Ruimte en rust voor verzorgenden is een andere belangrijke factor. Het houdt in dat medewerkers van collega’s en van het management ruimte krijgen voor contacten én voor reflectie. Zijzelf geven die ruimte ook aan hun collega’s. De teamleider moet daarvoor de basis leggen, bijvoorbeeld door het bieden van reflectiemogelijkheden bij de overdracht.
Een verzorgende verwoordde dit als volgt: ‘Ik krijg ruimte om ruimte te geven.’ Het is voor verzorgenden van belang dat hun leidinggevenden hen open benaderen. Want wanneer je zelf open en respectvol wordt behandeld, is het makkelijker om die houding te vertalen naar je omgang met bewoners. Verzorgenden die zich betrokken voelen bij de organisatie, benaderen de bewoners als mensen, kijken naar de persoon en naar het leven dat iemand heeft geleid. Het is daarom belangrijk om zoveel mogelijk met vaste krachten te werken en in geïntegreerde teams. Vaste krachten hebben meer mogelijkheden om echt contact aan te gaan met bewoners.
Sturing
De managers en teamleiders zijn voorlevend en inspirerend voor de medewerker. Zij hanteren een coachende stijl en laten zien hoe de dialoog als basishouding er in de dagelijkse praktijk uitziet. Deze basishouding is in alle lagen van de organisatie aanwezig. Er is sprake van gezamenlijkheid en wederkerigheid.
