Zorgzwaartepakketten:een kwestie van inventief organiseren!

Een goede organisatie binnen een verpleeghuis rondom de diverse zorgzwaartepakketten (ZZP’s) maakt dat cliënten, familie en verzorgenden er veel voordeel uit kunnen halen. Het is mogelijk voor iedereen.

Stelt u zich eens voor: in de woonkamer van een verpleeghuis zitten 5 bewoners. Eén bewoner gaat met een verzorgende naar buiten voor een wandeling. Meneer Y wil graag de krant voorgelezen krijgen door een verzorgende. Mevrouw B wordt opgehaald om extra gedouched te worden, omdat zij dit zo heerlijk vindt. Gezamenlijk drinken de bewoners koffie: een verzorgende heeft bij de bakker gebak gehaald. Aan het eind van de dag ligt voor de bewoners de rekening bij de kassa. Zij betalen de rekening voor hun extra verzorging die dag.

Natuurlijk is dit geen reëel beeld, maar voor sommigen wel een schrikbeeld: Betalen voor iedere extra verzorging buiten het basispakket zorgzwaartepakket (ZZP). Geen probleem voor mensen met een goed gevulde portemonnee, lijkt het. Of is dit door goede organisatie binnen een verpleeghuis mogelijk voor iedereen?

Met name dit laatste is iets waar mevrouw Grete Visser de laatste jaren haar energie en tijd in steekt. In januari 2008 ging zij als adjunct directeur aan de slag bij verpleeghuis Oosterhof van de Van Neynselgroep uit Den Bosch. Haar belangrijkste taak daar was de invoering van de ZZP. Hierbij is zij samen met anderen voortvarend en met succes te werk gegaan. Sinds 1 maart van dit jaar werkt zij als locatiemanager van Woon/zorgcentrum De Orangerie te Nijmegen, onderdeel van de ZZG Zorggroep. Het werken met ZZP’s was ook hier nog niet verankerd in de werkprocessen, aldus mevrouw Visser.

ZZP? Wat is het eigenlijk?

Vroeger kon het verpleeghuis verzorging bieden op basis van financiering per dag / per bed (circa €160, -). Nu krijgen bewoners verzorging gefinancierd via een Zorgzwaartepakket, wat geïndiceerd is via Centrum indicatiestelling zorg (CIZ). Het verpleeghuis kan extra zorg aanbieden, zoals een wandeling, zwemmen of naar de kapper gaan. Deze extra zorg koopt de cliënt desgewenst zelf in. 

De ZZP’s zijn dus verschillend in zwaarte: van 1 t/m 10. Mensen met ZZP 1 en 2 zouden eigenlijk nog thuis kunnen wonen met thuiszorg. 'Ons Woon/Zorgcentrum krijgt steeds minder mensen met een ZZP 1 en 2 in huis. De verzorging kost relatief veel tijd, terwijl deze cliënten ook thuis, via de thuiszorg verzorgd kunnen worden. Daarbij is het uitgangspunt dat ieder mens zo lang mogelijk de regie houdt over zijn/haar eigen leven', aldus mevrouw Grete Visser.

ZZP en de verzorgenden

Natuurlijk moeten verzorgenden er aan wennen, dat zij niet alle zorg kunnen of mogen geven die een cliënt vraagt, aldus Grete Visser. Daarom is het heel belangrijk om veel aandacht en tijd te besteden aan de voorlichting van mensen die met ZZP’s moeten werken.

Lunchbijeenkomsten is een vorm om verzorgenden, maar ook zorgassistentes, huishoudelijk medewerkers, etc. de informatie te geven die zij nodig hebben. Zij krijgen uitleg over wat ZZP eigenlijk is, en wat de consequenties zijn voor de cliënt: Bijvoorbeeld: bij 10 uur zorg per week kan de verzorgende wel helpen bij het aantrekken van steunkousen, maar niet samen koffie drinken. De verzorgenden kunnen door de goede voorlichting ook duidelijker zijn naar de cliënten omtrent de vorm en zwaarte van de zorg. 'Dit is beter uit te leggen aan "nieuwkomers"’, aldus mevrouw Visser. De bewoners die het oude systeem kennen, hebben er veel meer moeite mee.

ZZP goed georganiseerd!

Een goede organisatie rondom de diverse ZZP’s maakt dat cliënten, familie en verzorgenden er veel voordeel uit kunnen halen, volgens mevrouw Grete Visser. Een voorbeeld: een activiteit met een cliënt doen kost een half uur. Wanneer een groep van 5 cliënten met elkaar de activiteit doet, kost het ook maar een half uur. Er blijft dan 4x een half uur over. Dit sparen we per cliënt op, waardoor hij/zij een keer een wandeling kan maken, of individueel de krant voorgelezen kan krijgen. Goed overleg met cliënt en/of familie is natuurlijk heel belangrijk.

ZZP en familie: verzorging in eigen regie!

Van familie wordt verwacht dat zij actief betrokken zijn bij de verzorging van hun ouders of partner. Een wandeling, een krant lezen, naar de kapper: het zijn verzorgingstaken die familie op zich kan nemen, zodat de uren binnen het ZZP besteed kunnen worden aan andere zorg door de verzorgenden. Mevrouw Grete Visser is hier een voorstander van. Maar de basiszorg moet natuurlijk wel voor iedereen gegarandeerd zijn. Binnen de Orangerie is dit het geval. Mensen die geen sociaal netwerk (meer) hebben, krijgen extra ondersteuning van vrijwilligers. Met de invoer van zorgzwaartepakketten blijft de regie over het eigen leven in handen van de cliënt. De rol van mantelzorgers en vrijwilligers is extra maar erg gewenst. En de verwachtingen over de te leveren zorg worden voor iedereen transparant.
In goed overleg met de familie wordt de zorg georganiseerd en worden er voorkeuren aangegeven.

Eén contactpersoon binnen de familie, waar de verzorgenden informatie aan geeft, is een manier van effectief met ZZP omgaan. Wanneer familieleden onafhankelijk van elkaar telefonisch informatie inwinnen over de cliënt, kost dit iedere keer een half uur ZZP. Zorg die aan heel andere dingen besteed kan worden!

Meer weten

• Voor meer informatie kunt u contact opnemen met : ZZG Zorggroep, drs. Grete Visser, locatiemanager de Orangerie, T(024) 327 52 42/30, g.visser@zzgzorggroep.nl
• Webiste Werkenmetzzps (externe link)