pdfDe langdurende zorg in 2020: trends cliënten
De komende jaren verandert de zorg ingrijpend, zowel voor de cliënt als de zorgmedewerker. Verandering is noodzakelijk door noodzakelijke bezuinigingen, personeelstekorten en de vergrijzing. Veranderingen in de langdurende zorg hebben gevolgen voor (toekomstige) zorgmedewerkers. Zij krijgen andere rollen, posities, taken, competenties en (samenwerkings)relaties.
Het werk zelf, maar ook de manier van leidinggeven en opleiden verandert. Niet alleen door de ontwikkelingen in de zorg, maar ook omdat ‘nieuwe werknemers’ andere verwachtingen en belangen hebben. Daarnaast ontstaat een grotere variatie in organisatievormen, waaronder een toename van solo-ondernemerschap. Ook de te verwachten krapte op de arbeidsmarkt is voor de langdurende zorg van grote invloed.
Verschillende trends en ontwikkelingen in de langdurende zorg veroorzaken de veranderingen in het werk van de zorgprofessional. Dit zijn ontwikkelingen op het vlak van zorgmedewerkers, cliënten, organisatie van de zorg en wetgeving
Deze trends op het gebied van cliënten beïnvloeden het werk van de zorgprofessional in 2020:
- Toenemende vraag naar zorg
De vraag naar zorg neemt toe door de groei van het aantal mensen dat langdurend zorg nodig heeft en doordat (toekomstige) cliënten andere behoeftes, vragen en wensen hebben dan cliënten van nu. Ook de complexiteit van de zorg groeit: meer mensen (vooral ouderen) worden geconfronteerd met complexe en meervoudige aandoeningen. - Meer diversiteit
De populatie cliënten die langdurende zorg nodig heeft wordt ook gevarieerder door de groei van het aantal ouderen met een niet-Nederlandse achtergrond. De groep ouderen onder de allochtone bevolking stijgt sterk. Het aantal niet-westerse allochtone oudere mannen neemt tot 2020 landelijk met ruim 80% toe en het aantal allochtone oudere vrouwen met ruim 110%. - Meer vergrijzing
Het aantal ouderen (65+) neemt de komende jaren sterk toe naar 3,4 miljoen in 2020, een stijging van 40%. Het aantal 80-plussers (waarvan 60% zorg ontvangt) stijgt tot circa 800.000 in 2020; een toename van 30 %. - Gezonder en assertiever
Door een gezonde leefstijl en betere preventie en zorg is de resterende levensverwachting op 65-jarige leeftijd in 2020 voor mannen 20 jaar en voor vrouwen 23 jaar. Ook het aantal jaren zonder beperkingen stijgt. Nieuwe ouderen zijn in het algemeen dus nog gezonder dan de huidige.
Zij zijn assertief en antihiërarchisch. Maken zelf wel uit hoe ze willen leven. Ze hebben behoefte aan goede informatie. Zijn enerzijds op zichzelf gericht en individualistisch, maar aan de andere kant ook maatschappelijk betrokken en internationaal georiënteerd. Dimensies die het ouder worden en de behoefte aan zorg en ondersteuning bepalen zijn: de beleving van het ouder worden, leefstijl en waardenoriëntatie ten aanzien van werk, zichzelf en de ander, maatschappelijke participatie en toekomstgerichtheid. - Meer verschillen
Een gezonde leefstijl (niet roken, matig drinken en voldoende beweging) is niet voor alle nieuwe ouderen (meer) vanzelfsprekend is. Het absolute aantal ouderen met langdurige, chronische en meervoudige aandoeningen (als diabetes, Alzheimer, COPD, hart- en vaatziektes) en kwetsbaarheid stijgt de komende decennia dan ook sterk.
