De langdurende zorg in 2020: trends beleid en wetgeving

vrouw in overleg met een oudere man die een papier invult

De komende jaren verandert de zorg ingrijpend, zowel voor de cliënt als de zorgmedewerker. Verandering is noodzakelijk door noodzakelijke bezuinigingen, personeelstekorten en de vergrijzing. Veranderingen in de langdurende zorg hebben gevolgen voor (toekomstige) zorgmedewerkers. Zij krijgen andere rollen, posities, taken, competenties en (samenwerkings)relaties.

Het werk zelf, maar ook de manier van leidinggeven en opleiden verandert. Niet alleen door de ontwikkelingen in de zorg, maar ook omdat ‘nieuwe werknemers’ andere verwachtingen en belangen hebben. Daarnaast ontstaat een grotere variatie in organisatievormen, waaronder een toename van solo-ondernemerschap. Ook de te verwachten krapte op de arbeidsmarkt is voor de langdurende zorg van grote invloed.

Verschillende trends en ontwikkelingen in de langdurende zorg veroorzaken de veranderingen in het werk van de zorgprofessional. Dit zijn ontwikkelingen op het vlak van zorgmedewerkers, cliënten, organisatie van de zorg en wetgeving

Deze trends op het gebied van beleid, financiering en wetgeving beïnvloeden het werk van de zorgprofessional in 2020:

  • Beleid
    Het beleid is gericht op het vergroten van de eigen verantwoordelijkheid en keuzevrijheid van de burger. Ook het benutten van het sociale netwerk in samenwerking met professionals is belangrijk. 
  • Wetgeving
    De wetgeving verschuift van op basis van de AWBZ gefinancierde zorg naar de Zorgverzekeringswet. Op korte termijn houdt dat een gedeeltelijke verschuiving in van het aanbieden van zorg in natura naar persoonsgebonden budgetten (PGB’s) en persoonsvolgende budgetten. Omstreeks 2020 zijn ook zorgvouchers gemeengoed. Hiermee kunnen individuele zorgcliënten zorg inkopen bij gecertificeerde verstrekkers.
    Naast een sterke toename van individuele aanbieders van zorg, voeren ook particuliere verzekeraars zorgtaken uit. Dit heeft als gevolg dat zij vaker private, commercieel gefinancierde (thuis)zorgarrangementen opnemen in hun aanbod van zorgpakketten. 
  • Van Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en Zorgverzekeringswet (Zvw) naar presentie en vrije dienstensector
    Bepaalde aanspraken die nu nog onder bijvoorbeeld de AWBZ en Wmo horen vallen in de toekomst buiten deze wetgevingen. Het gaat om producten, diensten en activiteiten als rollators, hulp in de huishouding en ondersteuning bij het wassen en aankleden. Voor zulke diensten neemt de cliënt zelf de verantwoordelijkheid in handen. Medische activiteiten blijven beter op hun plek in de Zorgverzekeringswet.
    Voor mensen die niet (meer) in staat zijn hun eigen hulpvraag te definiëren en die hulp vervolgens ook te vragen dient extra aandacht te zijn. Voor de opvang en begeleiding van deze groep zou de Wmo kunnen worden opgevolgd door een omgeving die meer uitgaat van een presentiestructuur

Meer weten