invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

In voor zorg-voorjaarsbijeenkomst Den Haag succes

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

‘Een gebaar zegt meer dan woorden’ en ‘de Eerstverantwoordelijke Verzorgende (EVV) is er voor u en uw familie’. De uitspraken typeren de sfeer in verpleeghuis Nebo. Met grote letters staan ze op de ramen van Het Plein, de centrale ruimte van het huis. Het is een aangename plek waar bewoners elkaar en hun bezoekers kunnen ontmoeten. Een goede plek ook voor de voorjaarsbijeenkomst ‘Aan de slag met In voor zorg! die 23 mei plaatsvond. Want zoals Yvonne Kappers, directeur verpleeghuis Nebo, het verwoordt: ‘Deze bijeenkomst is een ontmoeting van zorgaanbieders met elkaar en met In voor zorg!

Verpleeghuis Nebo is zelf deelnemer van In voor zorg! en plukt daar nu al de vruchten van. Yvonne Kappers: ‘We zijn een kleine V&V-instelling. De cultuurverandering waar we nu middenin zitten, hadden we nooit zelf voor elkaar kunnen krijgen.’

Adjunct-directeur Langdurige Zorg Inge Vossenaar licht kort toe waarom VWS zoveel belang aan het programma In voor zorg! hecht: ‘De overheid wil meer ruimte creëren voor mensen die in de zorg werken. Ruimte om het gesprek aan te gaan met de cliënt en daarop te reageren. Dat is mooi gezegd, maar niet zo gemakkelijk gedaan. In voor zorg! stelt organisaties in staat die omslag te maken.’ Terugkerend naar het thema “ontmoeten’”voegt ze hieraan toe: ‘Deze bijeenkomst is voor VWS ook een ontmoeting met mensen die dagelijks met zorg bezig zijn. Wij leren graag van uw ervaringen uit de praktijk!’

Hoe bottom-up ben jij?

Hoofdonderdeel van de In voor zorg-bijeenkomst zijn twee workshoprondes. De deelnemers kunnen kiezen uit drie workshops, waarin organisaties hun In voor zorg-traject presenteren. In ‘Hoe bottom-up ben jij’ vertellen de coaches Frederike Boeren en Konnie Huijers over de methode De Werkvloer Centraal.

Samen met In voor zorg! koos verpleeghuis Nebo voor deze methode toen bleek dat het cliëntprogramma ‘Zegt u het maar’ alleen niet genoeg opleverde. Goede zorg moet namelijk van twee kanten komen: de cliënt geeft aan wat hij wil en de medewerker besteedt daar tijd en aandacht aan. Nebo was een behoorlijk hiërarchische organisatie met weinig ruimte voor initiatieven van medewerkers. De Werkvloer Centraal brengt daar verandering in. ‘We brengen de verantwoordelijkheid terug naar de werkvloer’, legt coach Konnie Huijers uit.

De Werkvloer Centraal

Om De Werkvloer Centraal succesvol te maken is commitment van de raad van bestuur een vereiste. De hele organisatie moet zich openstellen voor de cultuurverandering die op de werkvloer start. Alle medewerkers volgen een starttraining van één dag. Daarin staan communicatie en verantwoordelijkheid centraal. Met andere woorden: ‘hoe ga je op een goede manier een gesprek met elkaar aan’ en ‘focus op de dingen waar je zelf invloed op kunt uitoefenen’.

Een aantal mensen wordt verder opgeleid tot intern begeleider. Zij gaan de tijd-voor-ons-zelf-momenten (tvo’s) begeleiden: één uur per week waarin de medewerkers van een team samen praten over wat zij nodig hebben. Coach Frederike Boeren: ‘In het begin zijn de medewerkers met zichzelf bezig. Daarna komt er ruimte en oog voor de cliënt en dat is natuurlijk het doel.’ Na een eerste fase van weerstand en scepsis (‘zitten we hier weer een hele dag’) zijn de medewerkers van Nebo vrijwel allemaal enthousiast.

Frederike Boeren: ‘Juist door de tvo’s groeit het besef dat ze ertoe doen. Nu is het de kunst om het in gang te houden. En te zorgen dat het management de teams ruimte blijft geven om te luisteren naar de cliënt en daar iets mee te doen.’

Werkdruk?

‘Anders kijken naar werkdruk’ is de titel van de workshop van Atlant Zorggroep. Hanneke Toebes en Emmy Holsboer, teamleiders van locatie Berghorst, geven de presentatie samen met In voor zorg-coach Gerard de Kruijk. De aanleiding voor hun traject was een onderzoek naar de medewerkerstevredenheid in 2008. De teamleiders gingen voortvarend met kritiekpunten aan de slag. Maatregelen hadden positief effect, met één uitzondering: de werkdruk bleef.

Samen met In voor zorg-coach Gerard de Kruijk ging Berghorst hiermee aan de slag. In vier kleine sessies bracht hij in beeld wanneer de medewerkers eigenlijk werkdruk ervoeren. Gerard de Kruijk: ‘Het waren geen klaagzangen, maar eerlijke verhalen. En het was mooi om te zien dat werkdruk voor iedereen anders is.’ De medewerkers reageerden enthousiast, zochten direct naar oplossingen. Een nieuwe dienst op piekmomenten bijvoorbeeld, een printer voor de receptie. Simpel, maar effectief. Tijdens een bijeenkomst met het hele team gingen de medewerkers vervolgens werken aan vier thema’s, die ze zelf bedacht hadden: plannen en organiseren, it’s showtime, groepsverzorging is van ons allemaal en de voordeur zijn we met elkaar. Ook die dag bruisten de medewerkers van ideeën.

Servant leadership

De belangrijkste succesfactoren volgens Berghorst? Dat ze het samen deden en het uitgangspunt servant leadership. Teamleiders Hanneke Toebes en Emmy Holsboer stralen als ze erover vertellen: ‘Het geeft zoveel plezier om te zien dat je collega’s dit doen. We lieten ze los en het resultaat is fantastisch. We zijn echt gaan geloven in servant leadership.’

Claudia da Silva en Esther Wilhelm, medewerkers van Berghorst, beamen dit. Ze zijn meegekomen om over hun ervaringen te vertellen. Esther Wilhelm: ‘Er was veel onvrede, we maakten kleine dingen groot. De sessies maakten ons daarvan bewust. We zijn echt anders gaan denken, gaan anders om met dingen waar we tegenaan lopen. We hebben bijvoorbeeld een verbeterbord. Daarop kun je problemen en oplossingen schrijven. De voldoening is weer terug in het werk. Als verzorgende wil je er zijn voor de cliënt, daarom kies je voor dit vak. Maar we liepen zo tegen regeltjes aan. Nu hebben we meer ruimte, omdat we de dingen samen organiseren.’

Claudia da Silva: ‘Bewoners voelen onze positieve houding. We stralen uit dat we er iets moois van kunnen maken. It’s showtime! Dat betekent ook dat je moet laten zien dat je elkaar waardeert. Daarom delen we smileys uit. Ook hiervoor hadden medewerkers ideeën, maar ze durfden niet te zeggen wat ze dachten. Die drempel is nu weg.’

Planning

‘Een goede planning is het halve werk’ is de derde workshop. Karina Schilte, bestuurder bij ZorgContact, vertelt hoe haar organisatie bij de omslag naar kleinschaligheid de formatie binnen de grenzen van de ZZP’s bracht. ZorgContact is de eerste organisatie die een In voor zorg-traject heeft afgerond en nu verder zelf aan de slag gaat.

Hoe hebben de deelnemers aan de In voor zorg-bijeenkomst de middag ervaren? Iedereen is het erover eens dat de vertegenwoordigers van Atlant Zorggroep iets bijzonders hebben neergezet. ‘Zoals ze erover vertelden, dat gevoel, die uitstraling, dat was mooi gedaan.’ Henk Vrijsen, RSZK, zag aanknopingspunten in de presentatie van ZorgContact: ‘Leerzaam, vooral de workshop van ZorgContact. Met de planning ben ik zelf ook bezig, de formatie afstemmen op het ZZP-niveau.’

Helma Otten, manager bij Florence, vond vooral de beschrijving van het traject bij verpleeghuis Nebo interessant: ‘Leuke bijeenkomst. De workshop over De Werkvloer Centraal sluit precies aan bij wat bij ons speelt. We zijn bezig met de implementatie van een nieuw leefdossier en ik merk dat we de werkvloer een beetje vergeten zijn. We zijn niet begonnen bij de medewerker die het moet doen. Ik heb vanmiddag dingen gehoord waarmee ik verder kan.’

Bekijk de presentatie van ZorgContact: Project P (externe link)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg