invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Van “In voor zorg” naar “In voor mensen”

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Soms is relativering op zijn plaats. En staatssecretaris Martin van Rijn van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) nam de gelegenheid graag te baat bij het In voor zorg-congres over veranderingen in de langdurige zorg (27 mei 2013, Nieuwegein) om inderdaad de nuance te zoeken. ‘Je kunt er heel dramatisch over doen, maar wat we aan het neerzetten zijn is geen enorm grote ombuiging. Als we alles doorvoeren wat we ons aan kabinetsbeleid voornemen, geven we in 2017 evenveel geld uit aan langdurige zorg als in 2013.’

In de discussie die Van Rijn tijdens het congres voerde met Yvonne van Gilse (directeur LOC Zeggenschap in de zorg) en Paul Blokhuis (wethouder in Apeldoorn), werd duidelijk dat de transitie in de langdurige zorg ondanks deze nuancering toch wel degelijk een operatie is die een flinke impact gaat hebben op de samenleving. ‘En ik hoop dat iedereen mee beweegt, want er is feitelijk niet zoveel ruimte om dat niet te doen’, zei Van Rijn. ‘We willen dat mensen langer thuis blijven wonen en de kwaliteit van wat we hen daarbij willen bieden kan beter. Hetzelfde geldt voor de kwaliteit in zorginstellingen. En we hebben de houdbaarheid van het systeem om rekening mee te houden. Ik ben trots op wat wij hebben bereikt met de langdurige zorg, maar we zijn daarmee wel 2,5 keer zo duur als de ons omringende landen. En bij ongewijzigd beleid zal dat verdubbelen.’

Dus is de transitie van de langdurige zorg onontkoombaar, met de kern dat meer moet worden gekeken naar wat mensen nog wél kunnen in plaats van wat ze niet meer kunnen. Maar volgens Van Gilse zijn we er daarmee niet. ‘Onze cliënten vinden vooral een betekenisvol leven van belang, een leven waaraan ze een gevoel van eigenwaarde kunnen ontlenen. En dat gaat echt een stap verder. De kern is dat we ouderen de vraag moeten stellen hoe ze hun leven zelf zouden willen organiseren. Zorgaanbieders zijn gewend dit snel te vertalen in zorgvragen, terwijl het waarschijnlijk heel vaak mogelijk is om zaken ook op andere manieren op te lossen dan met een zorgaanbod. Het moet niet gaan om “in voor zorg” maar “in voor mensen”. Maar dat hoor ik niet in de overheidsplannen.’

Toch is het verschil tussen wat VWS voor ogen staat en wat Van Gilse zegt niet zo groot, stelt Van Rijn. ‘De bedoeling is dat wij gemeenten ruimte gaan geven om op maat te kijken wat een oudere nodig heeft’, zei hij, ‘en dat hoeft zeker niet altijd zorg te zijn.’

Blokhuis gaf aan ook zeker niet alles in termen van zorg te willen vertalen. ‘Wij gaan met alle individuele cliënten – en in onze gemeente zijn dat er 2.600 – in gesprek’, zei hij. ‘De individuele cliëntbehoefte staat dus centraal. Het probleem is wel dat we nog niet alle randvoorwaarden kennen van wat we als gemeente wel en niet kunnen, omdat nog niet alle wetgeving duidelijk is, en dat de overheid nog onvoldoende op het niveau van de burgers communiceert welke veranderingen in de langdurige zorg op hen afkomen.’

Blokhuis zei te hopen dat de zorgaanbieders en de zorgverzekeraars bereid zijn de gemeenten als een serieuze gesprekspartner te beschouwen. In aanvulling hierop zei hij: ‘En ik hoop dat financiering over de schotten mogelijk wordt en dat de overheid in staat is tot loslaten.’ Van Rijn was eerlijk genoeg om juist dit als zijn ‘moeilijkste klus’ in het hele transitietraject te beschouwen. ‘We moeten aan de ene kant de gemeenten faciliteren om maatwerk te leveren voor hun inwoners, maar aan de andere kant moeten we hen ruimte laten. Als er teveel Haagse regels komen, gaat deze transitie niet werken. Natuurlijk willen we waarborgen over kwaliteit, maar we willen ook eigen initiatief. En in antwoord op de kritiek dat dan verschillen gaan ontstaan tussen gemeenten, zeg ik: ik hoop dat verschillen gaan ontstaan tussen mensen. Iedere mens en iedere zorgvraag is anders.’

Door Frank van Wijck

Meer weten over het congres Veranderingen in de langdurige zorg van 27 mei 2013

Dossier(s)

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg