invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Transitie langdurige zorg: eigen regie centraal

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

In grote lijnen denken ze hetzelfde, en toch komen er andere nuances uit. Kees van der Burg, directeur langdurige zorg bij VWS, en Rudi Westendorp, hoogleraar ouderengeneeskunde LUMC, waren het er tijdens het In voor zorg-congres over veranderingen in de langdurige zorg (27 mei, Nieuwegein) volledig over eens dat we de ouderenzorg in ons land heel anders moeten gaan inrichten. En ze vonden ook allebei dat de kwetsbare oudere veel meer moest loskomen van de overheidsregels en zelf de regie moest gaan nemen over zijn zorg en welzijn. Maar over de vraag hoe ver die burgers hierin moeten gaan, verschilden ze toch nog wel enigszins van mening.

Grijs is niet zwart

Westendorp hield een korte presentatie om het onderzoek Grijs is niet zwart wit te presenteren, een steekproef onder 550 Nederlanders van 55 tot 85 jaar over de wijze waarop zij hun eigen gezondheid en levensgeluk ervaren. Een steekproef die is gehouden tegen de achtergrond van de ontwikkelingen in onze samenleving: de levensverwachting van de Nederlander is de laatste decennia met sprongen gestegen, maar de stijging van het aantal levensjaren zonder ziekte houdt hiermee geen gelijke tred.

Betekent dit dat deze mensen zichzelf ook als ziek ervaren, wilde Westendorp weten. Twee derde blijkt dit niet te doen, en beoordeelt de eigen gezondheid als goed. Sterker nog, naarmate de jaren vorderen, voelen ze zich steeds minder belemmerd door hun gezondheidsproblemen. De levenskwaliteit stijgt alleen maar. ‘We moeten dus naar een nieuw wereldbeeld’, concludeerde Westendorp, ‘een wereldbeeld van vitaliteit.’

Woonkamer als cockpit van chronisch zieke

De oudere van nu wil zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen, maar slechts de helft heeft een scenario dat erin voorziet dit mogelijk te maken en ruim de helft zegt recht op hulp te hebben op het moment dat dit nodig is. Westendorp: ‘Ze hebben zichzelf dus afhankelijk gemaakt van de zorg, maar ze zeggen tegelijkertijd wel zelf de regie te willen nemen over hun metingen en medicatie als ze ziek worden. Mijn conclusie is dan ook: de woonkamer moet de cockpit worden van de chronisch zieke. De zorg moet de oudere bevrijden uit de stikkende omarming en de overheid moet terugtreden.’ Dat dit prima kan, illustreerde hij door een inkijkje te geven in de werkwijze van een dagcentrum in Denemarken waar ruim tweeduizend ouderen vijf dagen per week allerlei activiteiten kunnen ontplooien, voornamelijk dankzij vrijwilligers. ‘Dit is het nieuwe werken’, zei hij.

En dagvoorzitter Lennart Booij concludeerde terecht dat Westendorp hiermee in grote lijnen hetzelfde verhaal vertelde als het ministerie van VWS, met zijn hervormingsagenda voor de langdurige zorg. Die hervormingsagenda heeft een financiële component, stelde Van der Burg, maar ook een inhoudelijke. ‘We schrappen zaken uit de AWBZ en dragen budget over naar de gemeenten, die hiermee ondersteuning gaan bieden aan hun ouderen’, zei hij. ‘Die moeten daarbij niet kijken naar wat iemand mankeert, maar naar wat iemands behoeften en mogelijkheden zijn.’

Redeneren vanuit de mens zelf

Redeneren vanuit de mens zelf, zo omschreef Westendorp dit in de korte discussie die hierop volgde. ‘Mensen verlossen uit de verstikkende laag plakband aan overheidsregels waarin ze zichzelf gevangen voelen’, noemde hij het, ‘ze loslaten.’ En Van der Burg beaamde dit, maar plaatste hierbij wel een paar kanttekeningen. De eerste was dat de overheid niet helemaal wil loslaten, omdat ze zich ook verantwoordelijk voelt voor de veiligheid van mensen, bijvoorbeeld op het gebied van infectiepreventie. En de tweede was dat het niet de bedoeling is dat mensen volledig uit het systeem gaan stappen en alles zelf gaan regelen. Nederland kent immers een sociaal stelsel en het is wel de bedoeling dit overeind te houden. Net zoals grijs niet zwart wit is, zijn dus ook de opvattingen over de oplossingsrichting voor de transitie van de langdurige zorg meerkleurig.

Verslag door Frank van Wijck

Meer weten

Meer weten over het congres Veranderingen in de langdurige zorg van 27 mei 2013


 

Dossier(s)

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg