invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Masterclass Wijkgericht werken - Workshop hoe richt je de samenwerking in

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Maaike Veenvliet valt meteen met de deur in huis: ‘Iedereen wil veranderen, maar niemand wil veranderd worden. Terwijl dat gevoel nu wel leeft bij veel mensen. Pas als mensen zich eigenaar van de verandering voelen, gebeurt er wat.’

Ooit begonnen als wijkverpleegkundige, werkt Maaike nu als coach, ook voor In voor zorg!. Ze houdt zich bezig met verandervraagstukken, procesoptimalisatie en organisatieontwikkeling. Uit de leervragen die de deelnemers konden insturen, blijkt de behoefte aan een gedegen plan van aanpak: hoe geef je de verandering naar wijkgericht werken op een goede en methodische manier vorm? Met het verandercanvas geeft Maaike een aanzet.

Verandercanvas

Wat zijn de veranderingen? Wie is erbij betrokken en in welke rol? Wat is de gewenste impact van de veranderingen en op welke organisatieonderdelen? Welke interventies werken het beste? En welke context speelt mee? Invullen van het verandercanvas helpt inzicht te verkrijgen, vertelt Maaike. Het verandercanvas is geïnspireerd door het kleurendenken van De Caluwé. Dit is vooral zichtbaar in de veranderstrategiën. Het verandercanvas neemt de gebruiker in heldere stappen mee van context naar impact.

Context

De meeste organisaties beginnen met een veranderidee. Het is echter van groot belang eerst de context te schetsen. Een organisatie vertrekt immers ergens vandaan. Of zoals Maaike het zegt: ‘Beginnen heeft geen zin als je niet weet op welk station je staat.’ In de context staat de aanleiding om in beweging te komen, de historie van de organisatie en de filosofie: de visie op mens en organisatie.

Veranderidee

Het veranderidee richt zich op bedrijfsprocessen, besturing en organisatie, mensen, producten en diensten en interactie. Vergeet niet het juiste perspectief in te brengen, benadrukt Maaike. Bijvoorbeeld het perspectief van de medewerker (moeten het werk anders inrichten), het perspectief van de klant (wil het liefst 1 loket) of het perspectief van de manager (afwachtend, zal zo’n vaart niet lopen). Veranderen heeft invloed op de hele organisatie, dus ook op het management.

Tip uit zaal

Een van de deelnemers vertelt dat ‘veranderen’ bij hen is vervangen door ‘ontwikkelen’. ‘Mensen zijn moe van veranderen. Daarom werken wij in ontwikkelteams. De naam suggereert dat het al in de medewerkers zit. Ze hoeven het alleen maar te ont-wikkelen, als een klosje garen.’ Een mooie interventie, zegt Maaike. ‘Je helpt mensen om op een andere manier naar de situatie te kijken. In plaats van “ik verander jou” is het “ik ontwikkel mijzelf”, een veel betere manier om over verandering te spreken.’

Kern van het vraagstuk

Uit het veranderidee volgt een diagnose, die leidt tot de kern van het vraagstuk. Maaike: ‘Hoe scherper je de kern van het vraagstuk weet te formuleren, hoe makkelijker je een strategie kunt kiezen.’ Tijdens het oefenen met het verandercanvas daagt Maaike de deelnemers daarom uit een kern op papier te zetten. ‘Want opschrijven is weer een kunst apart.’

Veranderstrategiën

Welke veranderstrategie een organisatie vervolgens kiest, is afhankelijk van de kern van het vraagstuk. De veranderstrategieën hebben verschillende kleuren die een bepaalde aanpak symboliseren. Blauw is een planmatige strategie, geel een macht-dwang strategie. Rood staat voor onderhandelingsstrategie, terwijl groen wijst op een programmatische strategie, waarin bewustwording en waarden centraal staan. Wit ten slotte is een interactieve strategie die gebruikmaakt van de vrije ruimte. Wanneer het MT geen eigenaarschap heeft, kan een macht-dwangstrategie goed werken, om de urgentie van de situatie te benadrukken, legt Maaike uit. Als je met de klant in gesprek wilt, ligt de witte of groene aanpak meer voor de hand. Veranderstrategiën kunnen elkaar overigens ook opvolgen.

Oefenen

Na de inleiding van Maaike oefenen de deelnemers in groepen met het verandercanvas. Maaike legt ondertussen uit dat een veranderidee vaak al een oplossing in zich draagt. Dat is niet nodig, die oplossing komt vanzelf. Om tot de kern te komen adviseert ze de deelnemers geduldig alle lagen af te pellen. Het verandercanvas valt in goede aarde, de deelnemers zijn enthousiast. ‘Hiermee kan ik morgen gelijk aan de slag, een heel bruikbaar instrument. Je kunt het bovendien op alle lagen van de organisatie toepassen.’ Welke veranderstrategie een organisatie kiest, is afhankelijk van de kern van het vraagstuk.

Verslag door Ingrid Brons.

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg