invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Waarheid, doen of durven: De Binnenvest speelt Wmo-spel

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Een spelkoffer met attributen, een iPad en een app. Het zijn de ingrediënten van het Wmo-spel. Bureau HHM en In voor zorg! ontwikkelden het voor De Binnenvest: dienstverlener in de maatschappelijke opvang in Leiden.

Hun medewerkers zijn enthousiast. ‘Een leuke en speelse manier om kennis op te doen van de grote veranderingen die eraan komen.’ Ook andere aanbieders kunnen het spel spelen, op maat voor hun organisatie. Benieuwd? Lees het verslag van een spelsessie bij De Binnenvest.

Het Wmo-spel: een perfect instrument

Transities in het sociale domein, hervormingen in de langdurige zorg: er komt veel op organisaties in zorg en welzijn af. Hoe kun je daar op een creatieve manier mee omgaan? Maar ook: hoe zorg je dat medewerkers snappen wat er allemaal speelt? Ook De Binnenvest zocht naar een ingang. Bureau HHM en In voor zorg! bedachten een spel: het Wmo-spel. ‘Mijn eerste reactie was: een spel?’, zegt Veroniek van Lieshout, teamleider bij De Binnenvest en intern projectleider van het In voor zorg-traject. ‘Ik ben geen spelletjesmens, maar toen ik de eerste versie zag was ik gelijk enthousiast. Het spel zet het grote verhaal van de ontwikkelingen neer. Om dat te laten landen bij de medewerkers is het een perfect instrument.’

Creatief kijken naar je werk

Ondertussen druppelen medewerkers van De Binnenvest binnen. 18 mensen komen het spel spelen. Ze hebben er zin in, via de tamtam van collega’s is al rondgegaan dat het leuk en zinvol is. Maar eerst kijken ze gezamenlijk naar een prezi. Die schetst op een toegankelijke manier, met veel filmpjes, het hoe en waarom van de grote veranderingen. En zoomt ook in op de specifieke situatie van De Binnenvest. Want hebben de medewerkers zich al gerealiseerd dat hun organisatie over enkele jaren bijna 100% afhankelijk is van de gemeente? Ook is er aandacht voor omdenken om tot creatieve oplossingen te komen. Kijk maar eens op The Fun Theory (externe link). Dan nodigt Veroniek van Lieshout de deelnemers uit: ‘Het spel is het begin. Het neemt je mee naar wat er om ons heen gebeurt, wat dat betekent voor ons werk en hoe we er creatief naar kunnen kijken.’

iPad en app

iPad en app

Op 3 tafels staan een spelkoffer en een iPad klaar. En er zijn 3 spelleiders: Joost, Kees en Lauw, alledrie werkzaam bij De Binnenvest. ‘Een bewuste keuze’, zegt Veroniek. ‘Door collega’s te vragen het spel te leiden, versterk je de onderlinge band en samenwerking.’ Aan elke tafel nemen maximaal 6 deelnemers plaats. De 3 groepen krijgen vervolgens een uur om een eigen Wmo-wijk te maken. Daarvoor gebruiken ze de attributen die ze bij een juist antwoord uit de spelkoffer mogen halen: een weg- of grasdeel, een boom, auto, mens of huis.

Onderdelen Wmo-spel

De vragen zijn verdeeld in 3 categoriën: waarheid, doen en durven. Met waarheid kunnen de spelers 1 attribuut verdienen, met doen 2 en met durven 3. Aan de tafel gaat de iPad rond, want het spel wordt gespeeld via een app. Groep 1 krijgt al snel een pittige vraag uit de categorie durven: ‘Ontwerp een verkeersbord dat aangeeft dat burgers meer op eigen kracht en binnen het eigen sociale netwerk moeten regelen’. Even is het onwennig. Dan zegt een speler: ‘Een leeg bord, want je kunt alle kanten op.’ ‘Nee, een spiegel’, vult een ander aan. ‘Je ziet jezelf, dat staat voor eigen kracht, maar je kunt er ook samen in kijken.’ ‘Jullie zijn goed’, zegt de spelleider. De spiegel levert 3 attributen op.

Attributen verdienen

Groep 2 denkt ondertussen na over een waarheid-vraag: ‘De gemeente krijgt al het geld dat op dit moment wordt uitgegeven aan de functie begeleiding in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Is dat juist?’ ‘Nee, want er is een korting’, zegt een speler. ‘Weet je ook hoeveel gekort wordt?’, vraagt de spelleider. ‘25%’, roept een ander. Dat klopt, er is een attribuut verdiend. Groep 3 buigt zich dan net over de opdracht ‘Waarom zou de gemeente een contract met jullie moeten sluiten? Beschrijf de punten die uniek zijn voor de ondersteuning en begeleiding die jullie bieden.’ De spelers noemen om de beurt een punt. ‘We kijken naar het individu.’ ‘We kennen onze doelgroep.’ ‘We zetten mensen zo snel mogelijk weer op eigen benen, eigen kracht dus.’ ‘We activeren vrijwilligers en het netwerk van de cliënt.’ ‘We leveren al maatwerk.’ ‘Ons aanbod is divers.’ De spelleider is tevreden, 3 attributen erbij.

Wat vinden de deelnemers?

Na een uur vragen beantwoorden, overleggen en brainstormen klinkt het eindsignaal. Tijd om de eigen Wmo-wijk een naam te geven en aan de anderen te presenteren. Dat doen de deelnemers vlotjes, ze zetten De Molenwiek, Morgenland en Wil is kracht met een mooi verhaal op de kaart. De spelleiders verzamelen ondertussen de antwoorden op vragen uit de categoriën durven en doen, die de deelnemers hebben opgeschreven. Voor De Binnenvest is dat nuttige inbreng voor het verdere traject. Ook vullen de deelnemers een evaluatieformuliertje in. Hoe ze het vonden? ‘Inspirerend! Vooral de manier waarop spreekt me erg aan. Het begon al bij de prezi, die geen standaardpresentatie is.

Spel spelen leuk

Het spel is duidelijk en leuk. Iedereen doet enthousiast mee, waardoor er van alles naar boven komt. Fijn ook dat het maar even duurt. Je duikt er even helemaal in en dan ga je weer verder.’ Ook anderen waarderen de manier waarop De Binnenvest de ontwikkelingen presenteert: ‘Dit is een leuke en speelse manier om kennis op te doen van de grote veranderingen die eraan komen. Ook de invulling is voor mij nu al iets duidelijker.’ Weer een ander prijst de positieve invalshoek: ‘Het spel laat je op een positieve manier naar de veranderingen kijken. Zo creëer je draagvlak bij iedereen en dat is goed.’

Samen

In voor zorg-coach Judith Kramer is tevreden. Ze is een van de bedenkers van het Wmo-spel. ‘Op de evaluatieformulieren staan heel vaak de woorden “leuk” en “gezellig”. Dat is ook onze bedoeling. Regeerakkoorden en wetgeving als de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) vinden veel medewerkers immers maar saaie kost. Voor De Binnenvest is het spel een eerste aftasting op weg naar meer ruimte voor vakmanschap. Het daagt de medewerkers uit om na te denken en met elkaar in gesprek te gaan over de dingen die staan te gebeuren. Er lopen allerlei projecten. Door het spel vormen deze projecten een logisch verhaal, puzzelstukjes vallen op hun plek.

Puzzelstukjes

Dat heb ik letterlijk teruggehoord. Alle bewegingen op de juiste manier verbinden is misschien wel de grootste uitdaging voor zorgorganisaties. Het is belangrijk dat medewerkers begrijpen waarom het anders moet. We gaan ze geen nieuw kunstje aanleren. Dat kunnen ze zelf veel beter. De medewerkers spelen het spel bovendien echt samen, individuele kennis en kwaliteiten vullen elkaar aan. En dat is precies de kern van innoveren: met elkaar ideeën bedenken, aanvullen en versterken. Dan maken ze de oplossing echt samen. Dus samen de veranderingen omarmen en aangrijpen om te verbeteren. Als ze dat kunnen, is de organisatie klaar voor de toekomst.’

Ook het spel spelen?

Naast standaardvragen omvat het Wmo-spel maatwerkvragen en opdrachten voor de eigen organisatie. Daarmee wint het spel aan kracht: medewerkers herkennen de materie, het leereffect voor de eigen dagelijkse praktijk is groter. Het Binnenvest-spel is dus niet een-op-een geschikt voor andere organisaties. Wel kan het spel gemakkelijk op maat worden gemaakt.

Spel spelen

De maatwerkkosten, inclusief testen op locatie en instrueren van de spelleiders, zijn € 1.500. Daarbij komen nog de kosten voor het huren van de spelkoffer, inclusief iPad en prezi. Die variëren van € 100 tot € 200, afhankelijk van hoe vaak het spel wordt gespeeld. Voor organisaties die het spel heel vaak willen spelen is het wellicht interessanter om het spel te kopen. 

Verslag door: Ingrid Brons.

Meer weten

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg