invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

De kracht van de ervaringsdeskundige in de zorg

Gepubliceerd op:

Hans-Martin Don en Marcello van den Anker (Leger des Heils Brabant en Limburg) verzorgden tijdens ronde 2 van het eindcongres van In voor zorg! een keynote over ervaringsdeskundigen in de zorg.

Marcello van den Anker kan zich zijn ontmoeting met Louis nog precies herinneren. Inclusief de dag, het tijdstip en het wijkgebouw van hun afspraak. Hij, Marcello, verslaafd aan drugs en drank en plannen voor een overval. En tegelijk heel bang dat hij het einde van de week niet zal halen. Tegenover Louis, de ervaringsdeskundige met een soortgelijk verleden, die er in slaagt om hem op een ander spoor te zetten: Marcello stopt met gebruiken en pleegt uiteindelijk geen overval. 'Want ik had het geld niet meer nodig.'

Dat was in het jaar 2001. Nu is het 19 april 2017 en staat Marcello op het podium tijdens het slotcongres van In voor zorg!, als keynotespeaker. Samen met Hans-Martin Don, SP-senator in de Eerste Kamer en directeur van de afdeling Welzijns- en Gezondheidszorg West-Brabant en Limburg van het Leger des Heils. Hier werkt Marcello als ervaringsdeskundige en beleidsmedewerker. En in die functie helpt hij (verslaafde) dak- en thuislozen om een andere weg in te slaan. Door echt de dialoog met mensen aan te gaan en peersupport-groepen voor hen op te zetten. 'Er wordt vaak gesproken over hulpvermijders, maar die term gebruik ik niet', houdt hij de zaal voor. Liever spreekt hij van  'hulpvermoeiden.' Want achter ieder mens zit een verhaal, weet Marcello. En omdat hij de taal van de straat kent, slaagt hij er in om met 'hulpvermoeiden' in gesprek te komen en dat verhaal los te krijgen. Zodat hij ook eerder weet wat iemand nodig heeft en mensen de juiste hulp kan bieden.

De peer-supportgroepen die het Leger des Heils op meer plaatsen in het land heeft opgezet, passen bij de ontwikkeling die de organisatie nog altijd doormaakt. 'Van een traditioneel aanbod gestuurde organisatie die het voor de cliënt regelt, zijn we opgeschoven naar wederkerigheid en een adequate benadering van de cliënt. Die is nu echt centraal komen te staan', vertelt Hans-Martin Don. Aan de hand van een voorbeeld uit Maastricht maakt hij duidelijk hoe het Leger des Heils veranderd is. Hier woonden 50 dak- en thuislozen in een groot, oud pand aan de Boschstraat waar de klok rond zorg werd geboden. Als dat mogelijk was, stroomden bewoners door naar (meer) zelfstandigheid. Maar het inzicht rijpte dat het anders moest. 'In 2012 hebben we het pand gesloten en zijn de bewoners allemaal zelfstandig gaan wonen.' De zorg is nu ambulant en daarbij zet het Leger des Heils steeds vaker ervaringsdeskundigen in, als vrijwilliger en in loondienst. Allemaal om die cliënt echt centraal te kunnen stellen.

Een doel dat veel zorgorganisaties nastreven, daarin de afgelopen jaren al dan niet ondersteund door In voor zorg!, zoals het Leger des Heils de afgelopen 2 jaar. Hans Martin Don: 'Als je die beweging wilt maken, moet je niet alleen met je medewerkers aan de slag, maar ook met je cliënten.' De inzet en kracht van ervaringsdeskundigen blijkt daarbij zeer waardevol. Maar, zo luidt een vraag uit de zaal, wat als je die niet hebt en je wilt toch dat contact maken met de cliënt. Geen eenvoudige vraag, zo blijkt. Kijk naar Marcello, die gevormd werd door achttien jaar op straat te leven. En die acht jaar nodig had om zijn schulden af te lossen en te komen tot wie hij nu is. 'Dat gun je niemand', zegt hij. Met andere woorden: ervaringsdeskundigheid kun je niet kweken. 'En je kunt die ook niet altijd inzetten. Niet iedereen is daar geschikt voor. Je moet oog hebben voor de kwetsbaarheid van mensen', klinkt een waarschuwing uit de zaal. Hans-Martin Don beaamt dat. En erkent dat het niet altijd goed gaat. Om dat te voorkomen, worden de ervaringsdeskundigen intern begeleid. En worden nieuwelingen geschoold. Zoals Tom en Maurice, die nog even het podium betreden: twee oud-cliënten die eveneens de weg naar de maatschappij terug hebben gevonden. Mede dankzij de ervaringsdeskundigheid van Marcello.

Verslag door Karin Burhenne

Meer weten

 

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg