invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Schuilenburg in Raalte: zo gewoon als mogelijk

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Gelegen aan de rand van Raalte, tegen een woonwijk voor jonge gezinnen aan, oogt Schuilenburg als een moderne serviceflat. Er wonen inderdaad ouderen, maar wel met een zorgvraag. Schuilenburg is ook een thuis voor dementerende ouderen, mensen met een verstandelijke beperking en jongeren met autisme.

Buurtbewoners zijn regelmatig in Schuilenburg te vinden. Want het restaurant en de andere voorzieningen rondom het centrale atrium zijn er voor iedereen. ‘Zo gewoon als mogelijk’ is het motto van Schuilenburg. Het gaat immers ‘gewoon om mensen’. Mensen die toevallig op verschillende gebieden zorg nodig hebben.

In september 2013 ontving Schuilenburg de eerste bewoners. Op 10 april 2014, 16.00 uur was de feestelijke, officiële opening:

Feestelijke opening

Het is druk in het atrium bij Gasterij De Noaber. Dit is het gedeelte van Schuilenburg waar ook buurtbewoners vaak binnenstappen. Voor een kopje koffie of een lunch, voor een afspraak bij kapper, fysiotherapeut of logopedist. Vandaag is het wel wat drukker dan anders. Overal klinkt gepraat en gelach. Obers van De Noaber lopen af en aan met volle dienbladen. Bewoners van Schuilenburg kijken nieuwsgierig over de balustrades van de hogergelegen woonverdiepingen. Als er buiten doedelzakmuziek klinkt, stroomt het atrium leeg. Om de bocht verschijnt een doedelzakspeler, met 6 duofietsen in zijn kielzog.

Optocht

Schuilenburg is de vrucht van samenwerking tussen Zorggroep Raalte, Stichting De Parabool, Stichting Wi-Ra en woningcorporatie SallandWonen. De bestuurders van deze organisaties – Henk van Kampen, Jan Besten, Arnold Korterik en Ed Pennings – fietsen lachend voorbij. Samen met wethouder Wout Wagenmans, bewoners Stef Alferink, Anton Bloo en mevrouw Aafjes, medewerkers Susan Rijks en Esther Strijkveen, fysiotherapiepraktijkhoudster Astrid Veenendaal en vrijwilliger Henk Pot.

mensen op een trapfiets

Door de brede deuren fietst de stoet zo het gebouw binnen. Terug in het atrium laten de fietsers om de beurt een koker confetti knallen. Bij elke knal wordt aan de bovenste balustrade een letter onthuld. Tot er SCHUILENBURG staat. Bij een opening hoort een rondleiding van het gebouw. Maar dat botst met de privacy van de bewoners, legt manager Susan Rijks uit. Daarom toont ze een filmpje, getiteld wonen, zorgen en leven. Want dat is wat de bewoners in Schuilenburg doen. Zo gewoon als mogelijk.

Fijn wonen

Op de bovenste etages heeft Schuilenburg appartementen. Voor echtparen, waarvan een van beide echtelieden een zorgindicatie heeft, voor alleenstaande ouderen en voor mensen met een verstandelijke beperking. Op de eerste verdieping zijn 15 zelfstandige woningen voor jongeren met autisme. En op de begane grond is er naast het openbare atrium met restaurant en voorzieningen een gedeelte beschermd wonen.

medewerkers schenken drankjes in

Voor mensen met een verstandelijke handicap en dementerende ouderen. Ook hier is alles zo gewoon als mogelijk. Elke bewoner heeft een eigen appartement, met een keukentje, douche en wc. Ze hebben een eigen huissleutel, een eigen brievenbus, een huisnummer en een naambordje naast de deur. Een echte eigen plek. Wie behoefte aan gezelschap heeft, gaat naar de ontmoetingsruimte.

Een eigen huisje

‘Géén huiskamer, want die hebben de bewoners in hun eigen appartement’, zegt Susan Rijks. ‘We zijn geen klassieke instelling. Dat onderscheid zit soms alleen al in de naamgeving.’ Ervaren bewoners dit verschil ook? Dinie Boerkamp vertelt het graag. Ze vindt het in Schuilenburg veel fijner dan op de Groenling. Dat is de locatie van De Parabool waar ze eerder woonde en waar ze alles moest delen. ‘Het is leuk hier. ’s Morgens en ’s avonds eten we met elkaar. Dat is gezellig. Je ziet elkaar, maar het hoeft niet. Want ik heb een eigen huisje.’

client en medewerker

Anneke Tiebot is het met haar eens. ‘Ik kom ook van de Groenling. Daar woonde ik in een groep van 6 bewoners. Dat vond ik niet fijn. Nu heb ik mijn eigen plek. Als mijn nichtjes op bezoek komen gaan we meestal Raalte in. Maar we kunnen nu ook naar mijn eigen huiskamer.’ ‘Een eigen huissleutel en een brievenbus zijn voor ons heel gewoon, het wordt bijzonder als je 25 jaar alles hebt gedeeld’, legt Susan Rijks uit.

Gevoel van eigenwaarde positief veranderd

‘Het gevoel van eigenwaarde en het gedrag van veel bewoners is positief veranderd sinds ze in Schuilenburg wonen. We konden bij sommige bewoners zelfs medicatie afbouwen. Bewoners hebben hier ook geen last van elkaar. Irritaties tussen bewoners onderling komen nauwelijks meer voor. Want als ze geen zin meer hebben in de gezamenlijkheid, trekken ze zich terug in hun eigen appartement.’ Annie Nijland, bewoonster van het beschermd gedeelte voor dementerende ouderen, laat haar huisje graag even zien. Op het dressoir staan foto’s van haar kinderen en kleinkinderen. Annie is verdrietig als ze over haar overleden dochter praat, maar klaart weer op als het over Schuilenburg gaat. ‘Ik vind het hier fijn wonen. Ik ben helemaal mijn eigen baas. En als er iets te doen is, ga ik naar de ontmoetingsruimte.’

2 oudere dames staan gearmd

Van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’

De bestuurders Henk van Kampen (Zorggroep Raalte) en Jan Besten (De Parabool) zijn vooral trots. Op al die mensen die aan Schuilenburg hebben meegewerkt. Henk van Kampen: ‘Zelfs de bouwvakkers vonden het een geweldig concept. Met De Parabool delen we een visie, over wat onze doelgroepen nodig hebben. Doel van onze samenwerking was daarom meer dan samen 1 gebouw. We wilden een organisatie neerzetten, met 1 coachend manager voor alle medewerkers.’ Ze zien enthousiaste medewerkers. Jan Besten: ‘Medewerkers konden zich inschrijven om hier te werken. Vervolgens hebben ze zelf het zorgconcept ontwikkeld, met steun van een projectteam. “Zorgen voor” is “zorgen dat” geworden. Zorgen dat vrijwilligers, mantelzorgers en de buurt bij Schuilenburg betrokken zijn. En dat lukt in toenemende mate.’

Uitwisseling tussen cliënten

Beide bestuurders hebben zich heus wel eens afgevraagd of het wel zou lukken, al die doelgroepen bij elkaar. ‘Maar dat is denken vanuit angst’, lacht Jan Besten. ‘De praktijk laat nu prachtige voorbeelden van uitwisseling zien. Zoals de jongen met autisme die een van de ouderen helpt met de computer.’ ‘Of het klaverjasclubje’, vult Henk van Kampen aan. ‘3 senioren zochten een 4e speler. Een van de verstandelijk gehandicapten kaart nu mee.’ Op de vraag of er nog meer ‘Schuilenburgen’ komen antwoordt Jan Besten ontkennend: ‘Het is geweldig dat dit gebouw er nu staat. Maar dat krijgen we niet nog een keer voor elkaar.’

gebouw met balonnen

Henk van Kampen voegt toe dat er wel mogelijkheden in het verlengde van Schuilenburg zijn: ‘Binnenkort praten we met de gemeente Raalte over de decentralisaties. Daar liggen zeker kansen, zoals het benutten van ons bestaande buurtcentrum in Raalte. Dat is denken op de manier van Schuilenburg, maar dan in een andere vorm.’ Wout Wagenmans, wethouder ruimtelijke ordening en wonen, haakt daar graag op in: ‘Schuilenburg is de maatschappij van de toekomst. Daarom ondersteunt de gemeente dit soort initiatieven zo veel mogelijk. De zorg voor mensen die het zelf niet redden staat centraal. Dat Schuilenburg in Raalte staat, verbaast me overigens niets. Al jaren hebben wij op gezette tijden informeel overleg met de bestuurders hier. Dat schept vertrouwen, en mogelijkheden.’

Meerwaarde

De coachend manager van Schuilenburg is Susan Rijks. ‘Ook hier zit de nuance weer in de naamgeving. Ik ben geen traditionele manager in een traditionele organisatie. Schuilenburg gaat werken met zelfsturende teams. Ik coach die teams op weg naar zelfsturing. Dat is een ontwikkeltraject, waarbij de In voor zorg-coach ons nog begeleidt.’ Schuilenburg heeft 6 kernteams, die oorspronkelijk van Zorggroep Raalte of De Parabool komen. ‘Die herkomst is totaal niet van belang. De medewerkers werken voor Schuilenburg, waar hun loonstrookje vandaan komt is niet interessant. Ik zie steeds meer uitwisseling tussen de teams ontstaan. Mensen weten elkaar te vinden en gebruiken elkaars kennis. Dat is echt een meerwaarde van de samenwerking, naast de efficiëntere inzet van personeel.’

bestuurders onder de confetti

Zo gewoon mogelijk wonen

Susan Rijks licht graag de uitgangspunten van Schuilenburg nog even toe. ‘Schuilenburg is een zo gewoon mogelijk woongebouw. Daarom zijn de voorzieningen voor iedereen: bewoners en mensen uit de buurt. Willen bewoners bijvoorbeeld liever in het dorp naar de kapper? Dat mag. Maar het feit dat er een kapper in Schuilenburg is, vergroot wel hun zelfstandigheid. Want ze kunnen er alleen naartoe. ‘Zo gewoon als mogelijk’ laten we in alles terugkomen. Dus als we ergens tegenaan lopen, bedenken we eerst hoe we het thuis zouden oplossen. Daar ligt dan meestal ook de oplossing voor Schuilenburg.’

ouderen kijken vanaf een balkon naar beneden

In het atrium klinken inmiddels de klanken van dj Satésaus – in het dagelijks leven de technische vrijwilliger van Schuilenburg. Het is er druk en vrolijk. Anton Bloo, een van de bewoners die confetti mocht knallen voor de officiële opening, straalt nog steeds. ‘Ik moest wel even wennen, maar nu vind ik het heel fijn om hier te wonen. Ik heb een eigen kamer, met douche, keuken en wc. En een mooi uitzicht. Want ik woon op de derde verdieping.’ Hij knikt nog eens: ‘Het is hier goed he?’

Verslag door Ingrid Brons.

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg