invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Tijd nemen voor de bewoners kent alleen maar winnaars

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Oog hebben voor de bewoners en hun wensen; in de waan van de dag kan dat er soms domweg bij inschieten. En raas je door met alle taken die ook nog afmoeten. Dat moest anders bij Seniorenresidentie Ruitersbos. Een gesprek met Petra van den Bunder, Kelly Wezenbeek en Corry van der Vlist over hoe bewonersbewust de organisatie nu is.

‘Het draait er vooral om dat je de rust vindt om gewoon even te zitten met een bewoner en die echte aandacht geeft’, zegt manager Wonen, Welzijn, Zorg Petra van den Bunder op enig moment tijdens het gesprek. ‘Dan ontstaat er meer vertrouwen en waardering bij de bewoners en daarmee ook rust in de groep.’

We hebben dan al gesproken over het In voor zorg-traject Durf (Ont)Keten – DOK – dat onlangs werd afgesloten. Ruitersbos, een zelfstandige zorgorganisatie in Breda, beschikt over 50 verzorgingsplaatsen, 10 logeerplekken, 60 verpleeghuisplaatsen en 103 appartementen. Daarnaast levert zij extramurale zorg aan circa 50 bewoners in de wijken Ruitersbos, Boeimeer en Ginneken. Met ondersteuning van de In voor zorg-coach Sabya van Elswijk werkte de organisatie aan de transitie van taakgericht naar bewonersgericht naar belevingsgericht. Een transitie die invloed heeft op alle lagen van de organisatie.

Loslaten

‘Het klinkt eenvoudig, tijd nemen voor de bewoners, maar het vraagt echt om een andere mentaliteit’, verklaart eerst verantwoordelijk verzorgende (evv’er) Corry van der Vlist. Ze werkt op de somatische verpleegafdeling Ruiterspad met 15 bewoners en 14 teamleden. ‘Voorheen wilde ik per se iedereen om 5 uur de medicatie geven. Dat was een belangrijke taak op een specifiek tijdstip. Nu kan ik het loslaten en stress ik niet meer als het half 6 wordt.’

Meer aandacht

Deze opmerking geeft de nieuwe werkwijze van taakgericht naar integraal werken goed weer. Tegenwoordig ligt bij iedereen de focus op wat Ruitersbos “bewonersbewust werken” noemt. Het uitgangspunt is dat het ‘huis’ er is voor de bewoners. De (zorg)behoeften, het welzijn en welbevinden van de bewoners zijn leidend om zo hun woongenot te vergroten. Er is ook meer aandacht voor familie en vrijwilligers.
Medewerkers hebben de ruimte om verbeteringen in hun werk door te voeren en verder te professionaliseren. Er zijn minder teammanagers – van 5 naar 3 – en er is 1 manager voor Wonen, Welzijn en Zorg. De nieuwe werkwijze gaat meer uit van coaching en vertrouwen dan van top-down instructies.

Enthousiast

‘We stimuleren teams hun ideeën voor verbeteringen te verwoorden en zo mogelijk zelf uit te voeren’, vertelt Kelly Wezenbeek, zij is teammanager Wonen, Welzijn Zorg. ‘Je hebt in zo’n cultuuromslag altijd mensen nodig die zich er warm voor maken. Het effect is dan ook dat de ene afdeling zich sneller ontwikkelt dan de andere. En dat je soms een team even moet afremmen omdat het dreigt door te slaan. Het is een kwestie van de balans vinden.’

Voor evv’er Van der Vlist was DOK een openbaring. En ze ging er vól in. ‘Een beetje te enthousiast’, erkent ze. ‘Voor het begin van mijn dienst nog snel heel veel boodschappen voor de afdeling doen. Er was opeens elke dag chips en een advocaatje. Dat is natuurlijk te veel van het goede, dat doe je thuis ook niet. Maar ik ben nog steeds fanatiek. Ik vind het belangrijk dat onze bewoners het naar hun zin hebben.’

Onderlinge betrokkenheid

Teams hadden behoefte aan huiskamers voor hun bewoners. Het gebouw voorziet daar niet in, maar er waren wel veel vergaderruimtes. Van den Bunder: ‘We hebben die deels kunnen veranderen in huiskamers. Deze oplossing is zeker niet perfect, maar het effect is groot. Bewoners kunnen nu dicht bij hun eigen vertrouwde kamer elkaar vrijblijvend ontmoeten en samen activiteiten doen.’
‘De onderlinge betrokkenheid is veel groter geworden’, vult Wezenbeek aan. ‘Een jaar geleden kwamen er af en toe 2 mensen naar de huiskamer van Ruiterspad, nu zijn het er 12 van de 15. Wie niet wil, hoeft natuurlijk niet. Bewoners kennen elkaar beter en informeren naar elkaar als iemand niet komt, bij ziekte of overlijden is er meer compassie.’

Soepeler

Er is op de afdeling meer rust ontstaan en bewoners lijken meer waardering te hebben voor het werk van de professionals. Als een medewerker even bezig is met een bewoner, worden de anderen minder snel onrustig. Er is vertrouwen dat de medewerker zo snel mogelijk komt. En dan ook alle aandacht heeft. ‘We hebben het niet minder druk gekregen, maar het loopt soepeler.’

In de huiskamer

De bewoners kunnen in de huiskamer gezamenlijk ontbijten, koffie drinken, ’s avonds eten bereiden en opeten. Het team zorgt ook voor activiteiten. Van der Vlist: ‘Het duurde even voor we beseften dat onze aanwezigheid in de huiskamer bepalend is. Nu wij er zelf ook zitten, komen de bewoners meer uit zichzelf en blijven ze langer.’
En dat brengt het gesprek opnieuw op de noodzaak om als medewerker de rust te hebben om echt aandacht te hebben voor de bewoners. ‘Het is eigenlijk niet zo ingewikkeld’, zegt de evv’er. ‘Neem die medicatie die we tussen 5 en 6 uitdelen. Als de mensen in de huiskamer zitten, hoef je niet alle kamers in, dat scheelt tijd. Ondertussen maak je een praatje, betrek je er een ander bij en is er reuring in de huiskamer.’

ouderen in huiskamer

Samen wokken

Leidinggevenden kijken ondertussen naar de mogelijkheid om regels soepel(er) te hanteren. Onlangs is een aantal bewoners gezamenlijk in een wokrestaurant wezen eten. Van den Bunder: ‘Dat had het team in een weekje geregeld: restaurant gebeld, mooie prijs afgesproken, vervoer georganiseerd. Collega’s die vrij waren, gingen ook mee. 2 jaar geleden had dat nooit gekund, toen was het nog “kan niet en mag niet” en was ook de verbondenheid binnen het team minder.’
En onlangs reed Van der Vlist met een collega naar een bekende woonwinkel om servies voor de huiskamer te kopen, 2 bewoners gingen mee. ‘Een ongekende ervaring en een echte aanrader!’

Familie

Ook de verbondenheid met de familie groeit. Waar vroeger voornamelijk gegroet werd, nemen teamleden nu tijd voor een praatje. De huiskamer helpt daarbij, familieleden voelen zich meer betrokken en meer (h)erkend. ‘Het gaat met kleine stappen’, weet Wezenbeek. ‘Nadat iemand hier komt wonen, zie je dat familie vaak wat afstand neemt. Als mantelzorgers kunnen ze overvraagd zijn. Maar we blijven die verbondenheid zoeken.’

Ontketend

‘Het gaat erom dat we zaken gewoon doen en niet denken in beperkingen’, zegt Van den Bunder. ‘Er zijn natuurlijk nog wensen, zo willen de huiskamers graag stromend water zodat ze voor de afwas niet naar beneden hoeven. Met DOK is heel wat losgekomen, ook bij de ondersteunende diensten, want DOK is zeker niet alleen zorggerelateerd. Alle diensten, van huishoudelijk tot P&O, hebben DOK sessies gehouden en gekeken naar hun eigen werkprocessen. Die processen relateren we continu aan onze visie waar we de bewoner centraal zetten. Zo wilden bewoners graag meer verspreid in de tijd kunnen eten. Dan volgt er overleg met de Gasterie en keuken wat er mogelijk is. En momenteel werken we aan een opgeruimd, schoon huis. Daar heb je echt iedereen voor nodig. Kortom, er is meer verbinding ontstaan, meer samenwerking en de durf om initiatieven te ontplooien.’

Interview door Inge Heuff

Meer weten

 

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg