invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

De preventieve werking van sociaal werk

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

In de afgelopen jaren is het sociaal domein flink veranderd. Inwoners worden zoveel mogelijk  ondersteund vanuit de ‘nuldelijn’, vanuit het ‘voorveld’, en de eigen kracht van inwoners wordt vergroot. De manier van werken is ‘gekanteld’. Veel tijd en energie is gaan zitten in het opzetten van sociale wijkteams, het ontwikkelen van nieuwe vormen van dienstverlening en het stimuleren van het collectief. Dat sociaal werk een wezenlijke bijdrage kan leveren aan deze transformatie blijkt uit het onderzoeksproject van 9 organisaties uit de Thematranche Welzijn van het programma In voor zorg!.

Om aan het eind van de Thematranche uitspraken te kunnen doen over wat de verandertrajecten hebben opgeleverd, zijn bij de start de volgende gemeenschappelijke doelen opgesteld:

  • Het vergroten van de zelfredzaamheid van bewoners
  • Het vergroten van de burgerinzet en verbondenheid
  • Dure zorg voorkomen (middels preventie en substitutie (=vervanging) van zorg door welzijn, meer doen met minder middelen).

Resultaten

Het zichtbaar maken van de preventieve werking van sociaal werk gebeurde met behulp van de methode van de Effectencalculator. Dit meetinstrument werkt aan de hand van de dagelijkse praktijk en de ervaringen van individuele inwoners. Bovendien leent dit instrument zich goed om preventie en substitutie te onderzoeken. Met behulp van deze methode werden 36 ervaringsverhalen van inwoners besproken en geanalyseerd. Professionals gaan – vaak met de inwoner zelf erbij – in gesprek over het effect van de betreffende aanpak. De besproken en geanalyseerde casussen laten de potentie van sociaal werk zien:

  • Er gaat een preventieve werking uit van de integrale en gekantelde wijze waarop sociaal werkers kijken naar de hulpvraag. Ze kijken naar ‘de mens’ achter de vraag. Waar komt de vraag vandaan en wat speelt er op andere vlakken.
  • Substitutie van individuele hulp naar collectief en van zorg naar sociaal werk is mogelijk.
  • In alle 36 casussen is mede door de inzet van sociaal werk de kwaliteit van leven toegenomen en zijn er, in de meeste gevallen, maatschappelijke kosten bespaard.

We zien verschillende mechanismen en handelswijzen waarop deze resultaten worden bereikt:

  • Anders kijken geeft andere, lichtere, oplossingen. Met anders bedoelen we: aandacht voor de vraag achter de vraag, integraal, focus op eigen kracht, betrekken sociaal netwerk, bewegen naar het collectieve. Dit is anders dan hoe andere hulp- of zorgverleners te werk gaan.
  • Aandacht geven aan aspecten van het leven waar (kwetsbare) mensen tegenaanlopen.
  • Het organiseren van ontmoeting. Een ontmoeting biedt steun, ontlast mantelzorgers en is goed voor het uitwisselen van informatie en ervaringen.
  • Sociaal werker heeft doorverwijsfunctie naar allerlei professionele en sociale hulpbronnen.

In veel van de casussen werd zichtbaar dat hogere kosten op het gebied van huisvesting, justitie of (geestelijke gezondheids)zorg zijn voorkomen. Soms gaat het om kleine besparingen zoals een behandeling door een psycholoog, minder intensieve fysiotherapie of onnodig gebruik van huisartsenzorg (tot € 5.000). Soms om flinke besparingen; veelal omdat een crisissituatie is voorkomen (oplopend tot €70.000,-).

Sociaal werk heeft potentie

Sociaal werk heeft potentie, zo blijkt uit de resultaten van de Thematranche Welzijn. Door dicht bij de inwoners te staan, te kijken naar de mogelijkheden van inwoners, in goed samenspel met lokale partners. Door andere, lichtere vormen van ondersteuning te bieden en de eigen kracht van inwoners te versterken. Hiermee krijgen kwetsbare inwoners weer grip en regie op hun leven en worden maatschappelijke kosten bespaard.

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg