invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

De voordelen van collectief én persoonlijk leiderschap

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Een managementteam dat een nieuwe koers uitzet voor de organisatie? Dat kan heel goed, zo bewijst welzijnsorganisatie de LEVgroep in Helmond. Het MT hier zei volmondig ja toen de Raad van Toezicht de leden van het team in 2015 vroeg om als collectief de gewenste veranderingen vorm te geven. “Als je verwacht dat inwoners meer initiatief nemen, dan is het toch logisch om dat ook van je organisatie te vragen”, zegt Jos van Balveren, voorzitter van de Raad van Toezicht.

Anno 2017 kijkt Jos van Balveren tevreden terug op de beslissing die destijds genomen werd. Ja, beaamt hij, de situatie in 2015 maakte dat de Raad van Toezicht deze ongewone stap zette. De organisatie was net van bestuur gewisseld en werd vervolgens geconfronteerd met ziekte van de nieuwe bestuurder. “Als raad voelden we niets voor een nieuwe wisseling van de wacht, we wilden geen interim-bestuurder. En waarom zou je extern gaan, als je intern kwaliteit genoeg hebt? We willen inwoners meer in hun eigen kracht zetten, dan is het consistent om dat ook van je medewerkers en het management te verwachten. Dat we net waren ingestapt in het traject van In voor zorg!, kwam daarbij als een geschenk. Dat stimuleerde ons om het managementteam te benaderen”, vertelt Jos van Balveren.

Uitdagende opdracht

De LEVgroep is met 300 medewerkers (200 fte) en 1600 vrijwilligers een brede welzijnsorganisatie die actief is in Helmond en acht omliggende gemeenten. Het MT kreeg de uitdagende opdracht antwoord te geven op de vraag hoe de organisatie er in 2017 uit moest zien. Verder wilde de Raad van Toezicht weten hoe de LEVgroep van toegevoegde waarde kan zijn voor de gemeenten en de mensen die er wonen. Tot slot kreeg het MT de opdracht de kosten van de overhead terug te dringen.

Jacqueline van de Ven is regiomanager en lid van het MT. “We zijn in dit hele traject goed ondersteund door de coaches van In voor Zorg. Zo zijn we in het MT begonnen met de discussie over de vraag wat ons bestaansrecht is en wat onze focus moet zijn. In de kern willen wij dat de cliënt weer de regie gaat voeren over zijn eigen leven, die wordt daar doorgaans gelukkiger van. Daar horen medewerkers bij die dat uitdragen, die dus zelf ook initiatief en verantwoordelijkheid nemen.” Dory Janszen knikt instemmend. Zij is stafmedewerker innovatie en voorzitter van de Ondernemingsraad. De OR was vanaf het begin betrokken bij het traject van In voor zorg!, vertelt zij. Het was al snel duidelijk dat MT en OR daarin op hetzelfde spoor zaten. “Wij hebben destijds gebruik gemaakt van het initiatiefrecht, omdat we het thema persoonlijk leiderschap nadrukkelijk op de agenda wilden zetten: wij willen inwoners in hun eigen kracht zetten, maar ook die professional”, zegt Dory Janszen.

Cultuurverandering

In de cultuurverandering die dat vergt, kwam de inhoudelijke ondersteuning van In voor zorg! goed van pas, bijvoorbeeld het heldere A-viertje over persoonlijk leiderschap. “Een mooi instrument”, vindt Jacqueline van de Ven. Zo staan links de kenmerken van medewerkers die geen verantwoordelijkheid nemen of initiatief tonen, zoals afwachten, met excuses en uitvluchten komen en anderen of de situatie de schuld geven. Op hetzelfde A-viertje staan rechts de kenmerken van mensen die wél verantwoordelijkheid nemen, die de werkelijkheid erkennen en aanvaarden, zichzelf ontwikkelen, die delen, verbinden en reflecteren. Het schema wordt in alle lagen van de organisatie ingezet om duidelijk te maken dat de LEVgroep wil opschuiven naar de medewerker rechts. “Dat begint met bewustwording en het ontwikkelen van een aanspreekcultuur. Het helpt om open te communiceren”, zegt Dory Janszen.

Inmiddels lukt dat al veel beter, vindt Jacqueline van de Ven. “De cultuur verandert echt. Medewerkers denken meer na over hun eigen rol en nemen meer hun verantwoordelijkheid. Ze hebben meer ruimte om hun werk te doen, binnen de kaders die we daarvoor hebben aangegeven, inclusief duidelijke verwachtingen ten aanzien van de resultaten.” Zo wil de LEVgroep de positie van de organisatie in de regio verstevigen en verbreden. Onder andere door meer samen te werken met (nieuwe) partners en door op andere manieren samen te werken. Om dat te bevorderen, introduceerde het MT een nieuwe functie: de LEVnetwerker. LEVnetwerkers zijn medewerkers die de verbinding tot stand brengen tussen gemeenten en inwoners en de eigen medewerkers. Zij fungeren als een spin in het web. “Een vondst van jewelste”, vindt Jos van Balveren.

Klinkende resultaten

Hij is duidelijk positief over wat de LEVgroep inmiddels allemaal bereikt heeft. “De organisatie gaat nu veel meer uit van collectief en persoonlijk leiderschap. Ik kan dat andere organisaties echt aanbevelen. Verder heeft de LEVgroep de beoogde resultaten voor cliënten heel helder geformuleerd, inclusief streefcijfers”, zegt Jos Van Balveren. Daarnaast is de overhead met veertig procent teruggedrongen. Zo ging het MT zonder gedwongen ontslagen van zes naar vier mensen. Mede daardoor kon de kostprijs omlaag, vertelt Jacqueline van de Ven. “Bovendien”, zegt zij, “heb ik het idee dat we dichter bij onze cliënten staan.”

Wat de medewerkers betreft, stelt Dory Janszen vast dat de sturing bij de teams versterkt is. “Medewerkers zijn beter naar hun eigen werk gaan kijken en stellen dat bij als dat nodig is. Ik zie mensen meer initiatieven nemen, hun skills zijn veranderd. Zij zijn zich meer bewust van wat ze doen en hebben een andere attitude gekregen. Ze kiezen ook eerder voor scholing en ontwikkelen zichzelf meer. Je ziet gewoon een hoger percentage medewerkers dat een opleiding volgt.” Daarmee is niet gezegd dat de LEVgroep nu helemaal klaar is, benadrukt Jos van Balveren. “We blijven de organisatie aanpassen.” De LEVgroep is volgens hem “een van de betere welzijnsorganisaties” in Nederland. “Hier wordt niet alleen iets geroepen, mensen doen het ook. Dat valt gemeenten binnen en buiten ons werkgebied op. Er is veel belangstelling voor wat we doen.”

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg