invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Meerwaarde tonen met krachtige verhalen in tekst en beeld

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Welzijnsorganisatie Haarlem Effect doet haar naam eer aan: het effect van haar producten en diensten staat centraal. De organisatie kiest voor ‘tellen’ en ‘vertellen’. Want naast de Effectmeter van Sociaal Werk Nederland maakt Haarlem Effect gebruik van storytelling, in tekst én beeld. Deelnemers, medewerkers en vrijwilligers geven antwoord op de vraag ‘Waarom doen we wat we doen?’. Het resultaat is krachtig, concreet en compact.

Nieuw terrein

Dat steeds meer welzijnsorganisaties de effectiviteit van hun dienstverlening meten is niet verwonderlijk: het maakt de meerwaarde van hun werk duidelijk. Het is een nieuw terrein waarop de organisaties zich begeven. ‘Tot voor kort onderzochten we alleen de ervaren baat bij onze deelnemers en de klanttevredenheid, met niet gestandaardiseerde vragenlijsten’, vertelt Marieke Heijne, coördinator en interne In voor zorg-projectleider bij Haarlem Effect. ‘Meer was niet nodig, de gemeente Haarlem gaf aan hiermee tevreden te zijn.’ Haarlem Effect vormt met zo’n 100 medewerkers en 230 vrijwilligers een wezenlijk onderdeel van de gemeente Haarlem. De organisatie werkt vanuit wijkcentra, peuterspeelzalen, speeltuinen, jongerencentra, biedt (arbeidsmatige) dagbesteding, neemt deel aan sociale wijkteams en is actief binnen wijken. Haarlem Effect heeft vooral collectieve basisvoorzieningen. Het motiveren van de inwoners van Haarlem om een maatschappelijke rol te (blijven) spelen staat daarbij centraal.

Compact

Uit de verschillende beschikbare meetinstrumenten koos Haarlem Effect voor de Effectmeter van Sociaal Werk Nederland: een digitale klanteffectvragenlijst bestaande uit 12 vragen met een vijfpuntsschaal van eens tot oneens. ‘De compactheid van de Effectmeter sprak ons aan’, zegt Marieke. ‘Vervolgens hebben we een aantal activiteiten geselecteerd waarbij we de Effectmeter wilden gebruiken.’ Omdat veel voorzieningen oudere of kwetsbare bezoekers hebben, besloot Haarlem Effect bewust de vragenlijsten niet digitaal af te nemen. ‘In plaats daarvan hebben we stagiairs ingezet, om ter plekke even met een bezoeker apart te gaan zitten om de vragen te beantwoorden. Natuurlijk kost dat tijd, maar de deelnemers ervoeren het als een extra contactmoment. Ze voelden zich gehoord en serieus genomen. Met als gevolg dat ook wij er meer hebben uitgehaald. We kregen namelijk veel meer terug van de deelnemers dan alleen antwoord op de 12 vragen.’

Tellen en vertellen

Met de Effectmeter deed Haarlem Effect zowel retrospectieve metingen als procesmetingen, met een nul- en eindmeting. ‘Interessant om mee te experimenteren’, aldus Marieke, ‘En waardevol ook. Want de resultaten van de enquêtes geven ons de mogelijkheid activiteiten aan te passen. Toch is het gebruik van de Effectmeter in onze ogen niet voldoende. Alleen “tellen” vinden we te beperkt, we zijn ook geïnteresseerd in “vertellen”. Met andere woorden: wat zijn volgens onze medewerkers, deelnemers en vrijwilligers de effecten van het deelnemen aan een activiteit? Storytelling dus.’ In voorbereiding op de offerte voor de basissubsidie 2016-2020 van de gemeente begon Haarlem Effect die effecten op te halen bij medewerkers door de hele organisatie heen.

Voorbeeld van een Effect

Jara is vorige zomer begonnen als gastvrouw in het buurtcentrum. Ze was door instanties aangezet een dagbesteding te zoeken. Via de opbouwwerker kwam ze binnen. Al gauw bleek Jara een zeer waardevolle vrijwilliger. Ze heeft duidelijk talent voor werken met ouderen. Ze is erg zorgzaam en wil graag helpen. Ze woont midden in de wijk en kent veel mensen. Zo vormt ze een verbinding tussen de wijk en de buurtkamer. Regelmatig komt ze deelnemers tegen waarmee ze een praatje maakt of die ze in de buurtsuper helpt met boodschappen doen. Ze signaleert en handelt waar nodig. Het effect is tweeledig. Jara verbindt en vergroot de buurtkamer en zelf is ze enorm gegroeid. Haar zelfvertrouwen is toegenomen. Ze wil heel graag onderzoeken of ze verder kan in dit werk. Wij stimuleren en helpen haar.

Visuele storytelling

De offerte voor de basissubsidie van Haarlem Effect is een mooi voorbeeld van hoe verhalen voor zichzelf kunnen spreken. Marieke: ‘In de offerte beschrijven we niet alleen de producten die we aanbieden, maar vooral ook waarom we dat doen. Zonder breedsprakig te worden, gewoon concreet en compact, uit de praktijk. Dat levert krachtige en levendige beschrijvingen van onze effecten op.’ Tegelijkertijd werkte Haarlem Effect ook aan visuele storytelling. ‘Normaal zouden we hier geen budget voor hebben, maar we bevonden ons in de gelukkige positie dat we zonder kosten een professionele fotograaf konden inzetten.’ De fotograaf maakte foto’s van vrijwilligers en deelnemers. ‘Bij de foto’s hebben we quotes opgehaald, een antwoord op de vraag “wat levert het vrijwilligerswerk of de deelname aan een activiteit jou op?”.’ De quotes variëren van ‘Altijd een warme ontvangst, fijne ontmoetingen en heerlijk eten’ tot ‘reuze gezellig, veel lachen, veel erkenning’. Ook hieraan werkten deelnemers en vrijwilligers enthousiast mee.

Mindset

Het meten en monitoren heeft Haarlem Effect echt wat gebracht, vindt Marieke. Naast het zich gehoord voelen van de deelnemers en de concrete verantwoording naar de gemeente is het mooiste resultaat misschien wel het effect op de medewerkers. ‘Ze worden zich weer even bewust van de toegevoegde waarde van hun werk. Daar kunnen ze trots op zijn.’ Daarnaast ziet Marieke dat de verhalen de mindset van medewerkers veranderen. ‘Wij bieden vooral collectieve voorzieningen. Daarmee bedienen we in toenemende mate kwetsbare buurtbewoners. Binnen een groep is steeds meer aandacht voor de individuele deelnemer, voor eventuele stappen die iemand kan nemen. Kleine interventies kunnen soms heel veel opleveren. De verhalen zorgen ervoor dat dat gaat leven. Zodat andere medewerkers ook meer gaan kijken wat een individuele klant nodig heeft.’

Sneeuwbaleffect

Eenmaal gespitst op verhalen, blijken ze steeds meer voor het oprapen te liggen. Speciaal voor de medewerkers maakte Haarlem Effect een interne Effecten-nieuwsbrief, vol mooie verhalen. ‘Meerdere medewerkers reageerden met nieuwe verhalen’, vertelt Marieke. ‘Zo stuurde Johan, een nieuwe medewerker bij wijkcentrum De Tulp, een enthousiaste beschrijving van wat zijn werk voor hem betekent. Een heel mooi sneeuwbaleffect.’ Haarlem Effect gaat de ingezette instrumenten nu evalueren en beslist vervolgens of ze op deze voet verdergaat of aanpassingen doorvoert. ‘Ook al kost het best veel tijd, dat we doorgaan met monitoren en meten is zeker en ook de combinatie “tellen” en “vertellen” houden we vast.’ Voor 2017 heeft Marieke al een volgend doel voor ogen. ‘Mijn wens is een effectenambassadeur. Iemand die de organisatie doorreist om de verhalen op te halen. Dat zou een mooie vrijwilligersfunctie zijn.’

Het Tulp-Effect van Johan, de nieuwe medewerker bij wijkcentrum De Tulp

Ik ken er ook nog 1: Het Tulp-Effect! Ik ken bijna alle Haarlem Effect-locaties, maar er is maar 1 Tulp. Apart, bijzonder, warm, brutaal, eigenzinnig, hartverwarmend en af en toe ondeugend. Allemaal kwalificaties die bij dit bijzondere wijkcentrum passen. En laten dat nou precies de kwalificaties zijn waarin ik mijzelf zo herken! Zou het daarom zo klikken met dat rare lelijke vierkante hok, waar de dakspijkers zichtbaar dwars door het plafond zijn geschoten, de kachels loeiheet of steenkoud zijn en de verschillende gebruikers allemaal vinden dat het hun ‘home’ is? Het buurtcentrum waar niemand de baas is, maar iedereen het wel een beetje zou willen zijn. Waar de vuilniszakken altijd groter zijn dan de prullenbakken en de soep nooit zo heet wordt gegeten als hij wordt opgediend (op zondagavond zelfs letterlijk). Een groep mensen met een eigen taal en regels, maar die altijd klaar staat als er wat moet gebeuren voor andere, meer kwetsbare buurtbewoners. Dat is toch goud waard. En ik had het geluk daar zomaar als medewerker terecht te komen. Wat heb ik het naar mijn zin in die bijzondere wijk met die rare, doch unieke Tulp!

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg