invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Integraal dorpsteam Sint Anthonis: van problemen naar mogelijkheden

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

In de gemeente Sint Anthonis is het dorpsteam het eerste aanspreekpunt voor vragen over wonen, werken, welzijn en zorg. Zes beroepskrachten – met verschillende specialismen en afkomstig van verschillende organisaties – werken samen aan een brede opdracht: het voorkomen en signaleren van kwetsbaarheid. De gemeente schept de kaders. Vrijheid, vertrouwen en signalerende inwoners zijn sleutelwoorden. Welzijnsorganisatie Sociom werkt gebiedsgericht aan het versterken van zelfredzaamheid en burgerkracht. In Sint Anthonis is het Sociom gebiedsteam volledig geïntegreerd in het dorpsteam. Mieke Vloet, manager bij Sociom, en Ruud Fleuren, beleidsambtenaar welzijn en Wmo, begeleiden samen het team.

Wmo-gedachte

In de 5 gemeenten van het Land van Cuijk – Boxmeer, Cuijk, Grave, Mill & Sint Hubert en Sint Anthonis – is Sociom al jaren vaste partner op het gebied van welzijnswerk. In iedere gemeente werkt Sociom met een gebiedsteam van waaruit enkele medewerkers worden ingezet aan wijk- en kernteams, behalve in Sint Anthonis. Hier zijn gebiedsteam en wijkteam geïntegreerd tot dorpsteam. ‘Als gevolg van bezuinigingen op het welzijnswerk zijn we een aantal jaar geleden van doelgroepgerichte producten afgestapt’, vertelt Ruud Fleuren, beleidsambtenaar welzijn en Wmo bij de gemeente Sint Anthonis. ‘We hebben de gelden geclusterd en een meer generalistische, naar buiten gerichte insteek gekozen. Een oplossing die ook beter past bij de Wmo-gedachte. En we hebben het direct breder getrokken: een integraal dorpsteam met 3 sociaal werkers van Sociom, een wijkverpleegkundige, een MEE-consulent en een Wmo-consulent. Allemaal terreinen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is.’

Ingrediënten

De 6 professionals kregen een brede opdracht van de gemeente mee: het voorkomen en signaleren van kwetsbaarheid. Of anders gezegd: probeer te voorkomen dat mensen aangewezen raken op hupverlening. Voor Sociom kwam de opdracht precies op het juiste moment. ‘We zijn er blij mee’, zegt Mieke Vloet, manager bij Sociom en teamleider van het dorpsteam. ‘Want het geeft ons ruimte te werken volgens Welzijn Nieuwe Stijl, waardoor wij nog beter kunnen aansluiten bij de transformatie in het sociaal domein. Onze werkers moeten de inwoners begeleiden bij oplossingen zoeken in hun eigen omgeving. Zodat inwoners hun eigen kracht gaan gebruiken. Van problemen oplossen naar mogelijkheden scheppen! Als alles bij hetzelfde blijft is het heel moeilijk om die verandering in te zetten.’ ‘Ik vind het belangrijk dat de professionals kunnen reageren op wat zich afspeelt in de samenleving’, vult Ruud aan. ‘Vrijheid, vertrouwen in de professionele expertise en een gemeente die die ruimte geeft zijn belangrijke ingrediënten.’

Gezamenlijk overleg

Kees Hoogenboom is van huis uit jongerenwerker, maar in het dorpsteam is hij een van de generalisten. Weliswaar met zijn eigen specialisme, maar dat is niet leidend. ‘In het dorpsteam komt alles samen. We leren ontzettend veel van elkaar. We ontwikkelen onze generalistische blik en aanpak door naar elkaar te kijken en te luisteren. Daarmee voorkomen we een verkokerde aanpak’. Elke maandagochtend komt het dorpsteam bij elkaar. ‘Dan bespreken we alle vragen en wat we ermee hebben gedaan. Ik kan bijvoorbeeld op dinsdag een vraag krijgen en direct beantwoorden, maar dat meld ik de maandag daarop dan wel.’

Gezamenlijke registratie en management

Dit proces van samen delen wordt sinds kort ondersteund door een gezamenlijk registratiesysteem. Zo weten de leden van het dorpsteam van elkaar wat er speelt en waarmee de anderen bezig zijn. Mieke Vloet en Ruud Fleuren vormen samen het duo dat het team begeleidt. Mieke doet dat op proces en Ruud stuurt wat meer op resultaat. Dat gaat in goede samenwerking. Mieke: “als ik het vergelijk met de andere gemeenten, waar de gemeente een eigen manager voor de sociale en kernteams heeft benoemd, werkt dit veel prettiger. Ruud en ik werken echt samen en de teamleden krijgen meer eenduidigheid”.

Kruisbestuiving

Daarnaast maakt Kees als jongerenwerker ook onderdeel uit van het Centrum voor Jeugd en Gezin. ‘Stel dat Kees bezig is met een vraag van een jongere en dat vervolgens blijkt dat er ook problemen bij de ouders spelen,’ zegt Ruud. ‘Dan kan hij deze informatie inbrengen in het dorpsteam. Ik noem dat de kruisbestuivingsgedachte.’ Kees prijst de korte lijnen in het team. ‘Die leiden tot snelle acties. Want ik kan direct invliegen als dat nodig is. Laatst was er een moeder bij de maatschappelijk werker. Ze had ook wat vragen over haar zoon. Die kon ik direct beantwoorden. Daarmee hebben wij haar toen erg geholpen.’

Signaleringsnetwerk

De professionals in het dorpsteam moeten de oren en ogen goed openhouden. En zelf goed zichtbaar zijn. Zodat inwoners hen kennen en weten te vinden. ‘Sint Anthonis bestaat uit 7 kernen’, vertelt Mieke. ‘Met 6 professionals kunnen wij natuurlijk niet overal zijn. Wij willen inwoners inzetten als ons signaleringsnetwerk. Denk aan de buurman die ziet dat de buurvrouw elke dag 2 keer dezelfde boodschappen doet.’ Ruud vult aan: ‘Die 7 kernen beschikken over sterk ontwikkelde sociale netwerken. Inwoners doen al veel zelf, dat is fantastisch. Maar als het water ze tot de lippen staat moeten ze ook weten dat ze het dorpsteam kunnen inschakelen om hen te ondersteunen of verder te helpen.’ En dat kan alleen als ze weten wie wij zijn, aldus Kees. ‘Wij moeten ons gezicht laten zien en zorgen dat de inwoners vertrouwen in ons krijgen. Ze moeten ons nummer in hun telefoon hebben.’

Benen-op-tafel-overleg

Om de verbinding met de kernen te versterken is elke teamlid nu verbonden aan een dorpskern. ‘De komende maanden moeten ze in hun “eigen” dorp contacten gaan leggen, bijvoorbeeld door een nieuwjaarsborrel te bezoeken’, legt Mieke uit. ‘Al die contacten nodigen we vervolgens uit voor een benen-op-tafel-overleg. En we vragen ze om iemand mee te nemen die belangrijk is voor het dorp. Zo bouwen we een netwerk op en weten de inwoners ons te vinden.’

Minder versnipperd

Van de teamleden wordt verwacht dat ze naar buiten treden. Mieke: ‘Dat is ook onderdeel van het generalistisch denkkader. Alleen door er écht te zijn, krijgen de teamleden een beeld van wat er gebeurt in een dorp en welke mogelijkheden het dorp heeft om elkaar te helpen. Mijn ideaal is een dorpsteam dat alleen bezig is met preventie en signalering. Op dit moment zijn alle teamleden deels ook uitvoerder. Het zou fijn zijn als iedereen de handen vrij heeft voor Sint Anthonis, zodat het minder versnipperd is.’ Ze vindt dat Sociom de opdracht heeft de samenleving te versterken, zodat inwoners zich geborgen voelen. ‘Daarom ligt voor mij het zwaartepunt de komende tijd op investeren in voldoende mogelijkheden voor mensen om elkaar te ontmoeten en mee te doen. Mensen betrekken in de gemeenschap, met collectieve voorzieningen.’

Huisartsen

Ruud legt de nadruk op de verbinding tussen het dorpsteam en informele initiatieven. ‘Net als professionele organisaties, zijn die informele netwerken vaak sterk verkokerd. Ieder heeft zijn “eigen” vrijwilligers. Bovendien zien inwoners vaak door de bomen het bos niet meer, zoveel goede initiatieven zijn er. Door samen te werken kunnen we met elkaar nog meer bereiken. Daar hebben de gemeente en Sociom een belangrijke taak.’ Ook is het van belang dat het dorpsteam bekend is bij de huisartsen. ‘Voor mij is het een succes als de folder van het dorpsteam in de spreekkamer ligt en de huisartsen hun patiënten ook naar het dorpsteam durven door te verwijzen.’

Goede netwerker

Kees wil de komende tijd de bekendheid van het dorpsteam verder vergroten, waaronder zijn bekendheid bij jongeren. ‘Ik wil dat inwoners aan mij denken als de zestienjarige Piet niet lekker in zijn vel zit. Het liefst wil ik natuurlijk dat Piet dat zelf doet of anders iemand in zijn directe omgeving. Om dat te bereiken moet je een goede netwerker zijn, op mensen kunnen afstappen en vertrouwen winnen. Dat heeft tijd nodig. Ik werk nu 9 jaar in Sint Anthonis en pas sinds 4 jaar weten jongeren me goed te vinden. Omdat ze weten wat ze aan me hebben.’

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg