invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Burgerinitiatief blaast verzorgingshuis De Benring nieuw leven in

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Het verzorgingshuis sluiten en slopen? Daar wilden de inwoners van Voorst niets van horen. Meer dan vierhonderd mensen kwamen naar de informatieavond. Hun boodschap was helder: De Benring blijft overeind! Een bijzondere samenwerking tussen eigenaar Habion, de zorgaanbieders Trimenzo en ’s Heeren Loo en de inwoners van Voorst was het resultaat. De Benring heeft een tweede jeugd gekregen.

Oud worden in Voorst

In november 2013 klopte Habion aan bij de bewoners van Voorst. Habion is eigenaar van zo’n 80 verzorgingshuizen ofwel bejaardenhuizen, waaronder De Benring in Voorst. ‘Habion legde uit dat de zorg dermate zou gaan veranderen dat een huis als De Benring niet meer te handhaven was’, vertelt Berend Derksen. ‘Althans niet in de vorm die De Benring toen had. Ze zagen leegloop aankomen, vanwege de trend dat mensen langer thuis blijven wonen.’ Berend is voorzitter van de woonzorgcoöperatie Voorst en omgeving, die een spilfunctie vervult voor De Benring. Maar daarover dadelijk meer. ‘Habion vroeg de inwoners om hun mening. De reacties waren overweldigend en concreet: De Benring moet overeind blijven. Want mensen die hier geboren en getogen zijn, moeten hier ook oud kunnen worden. Prima, zei Habion, dan willen wij ons daarvoor inzetten. Maar wel met jullie hulp.’

Woonzorgcoöperatie

Een groep inwoners pakte de handschoen op en verzamelde ideeën uit het dorp. Berend: ‘Er was enorm veel betrokkenheid. We hebben wel 900 ideeën opgehaald. Ook organiseerden we een inloop bij De Benring.’ Al gauw ontstond het idee om een coöperatie op te richten. Ook dat deden de inwoners voortvarend: op 9 mei 2014 lagen de statuten bij de notaris. De doelen van Woonzorgcoöperatie Voorst en omgeving waren en zijn helder:

  • We willen voorzieningen voor ouderen, chronisch zieken en mensen met een beperking behouden én zorgen voor starterswoningen voor jongeren.
  • We creëren een ontmoetingscentrum in woongemeenschap De Benring, voor bewoners en andere inwoners van Voorst en omgeving, en houden dit in stand.
  • We voeren overleg en onderhouden contacten met bedrijven en andere instellingen die zorg verlenen aan en activiteiten organiseren voor ouderen.

3 belangrijke componenten

Najaar 2016 is De Benring heropend. Het resultaat is volledig in lijn met de doelen van de coöperatie. Het gebouw heeft 3 belangrijke componenten:

  • Wonen voor ouderen: in het voormalige hoofdgebouw wonen ouderen in woonstudio’s en tweekamerappartementen. Trimenzo levert zorg aan ouderen die dit nodig hebben. In een van de vleugels wonen ouderen met een verstandelijke beperking, met 24-uurs begeleiding van ’s Heeren Loo.
  • Wonen voor jongeren: de 18 aanleunwoningen zijn in 2014 opgeknapt en door jongeren betrokken. Ze betalen een relatief lage huur en doen ter compensatie vrijwilligerswerk in De Benring.
  • Verbinden: de recreatiezaal en de keuken staan open voor de bewoners van De Benring en alle inwoners van Voorst.

Inmiddels is ook zorgorganisatie Pluryn partner: jongeren van De Bolster in Voorst met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen doen leer-werkervaring op in De Benring.

Eerste succesje

‘Het is goed dat we van tevoren niet wisten hoeveel werk de coöperatie met zich meebracht’, lacht Berend. ‘Het heeft veel tijd gekost, maar tegelijkertijd enorm veel voldoening gebracht.’ Berend is zelf ook een geboren Voorstenaar. Samen met zijn vrouw runde hij hier tot zijn pensioen een melkveehouderij. Het eerste succesje van de coöperatie kwam al snel. ‘Trimenzo wilde ouderen met dementie overbrengen naar een kleinschalige woongroep in Twello. Maar dat is precies wat wij niet willen, dat Voorstenaren op hun oude dag alsnog moeten verhuizen. Terwijl hun familie hier woont. Wij hebben ervoor gezorgd dat Trimenzo nu ook zorg levert in een kleinschalige woongroep in De Benring. Dat was een opsteker. We zagen dat we echt iets kunnen betekenen voor mensen die zorg nodig hebben.’ Rond die tijd kwam ook In voor zorg-coach Jan Hoogendorp de samenwerking versterken. ‘Hij heeft de coöperatie getransformeerd tot een professionele bewonersorganisatie die gelijkwaardig meedraait met de andere samenwerkingspartners.’

Sensitief zijn

Voor Jan was het de eerste keer dat hij een burgerinitiatief ondersteunde. ‘En dat is echt anders dan een professionele organisatie begeleiden. Alleen al door het tijdstip. Veel van de bestuursleden van de coöperatie hebben gewoon een baan en werken dus overdag. Maar ook de motivatie is anders. Ze stoppen hun vrije tijd in het bereiken van een doel voor dorpsgenoten die iets beperkter zijn in hun mogelijkheden dan zij.’ Dat betekende ook dat Jan zich als adviseur anders opstelde. ‘Ik voelde bijvoorbeeld de taak om ze hun kennisachterstand te laten inlopen. Want burgers gaan nou eenmaal niet de hele dag om met beleidsstukken over wonen en zorg.’ Ook paste hij zijn adviesmethoden aan. ‘Voor een projectgroepje maakte ik bijvoorbeeld actielijsten en besluitenlijsten. In een professionele organisatie is dat een beproefde methode. Hier niet. Als coach van een burgerinitiatief moet je sensitief zijn en aanvoelen wat wel en niet werkt. En zo nodig andere manieren inzetten om de beweging erin te houden.’

Vrijwilligers

Onderdeel van de transformatie van De Benring was ook een verschuiving van de coördinatie van de vrijwilligers. Voorheen vielen vrijwilligers onder de zorgorganisatie, nu is de coöperatie verantwoordelijk. ‘Die overgang heb ik begeleid’, zegt Jan. ‘De aansturing vanuit de coöperatie gaat veel directer en sneller, en naar mijn gevoel ook warmer. Want mensen kennen elkaar al. Maar er zitten ook lastige kantjes aan. Bijvoorbeeld als mensen vroeger wel eens conflicten hebben gehad. Het is belangrijk dat het bestuur van de coöperatie zich daarvan bewust is.’

Robuust

Daarnaast besteedde Jan veel tijd aan de continuïteit. ‘Je ziet vaak dat het eerste jaar heel goed gaat. Dan is iedereen enthousiast. Maar na 2 of 3 jaar kunnen de eerste haarscheurtjes ontstaan. Het is dus zaak dat het bestuur robuust wordt. Want ze moeten er over 5 jaar ook nog zijn voor de ouderen.’ Samen met het bestuur maakte Jan inzichtelijk wat hiervoor nodig is. ‘Daar kwam uit dat leden werven en betrekken, bij activiteiten en vraagstukken, belangrijk is. Een bewonerscoöperatie heeft behoefte aan een dynamisch bestuur dat veel in contact is met leden. Zodat als mensen wegvallen er gelijkgestemden zijn die het kunnen opvangen.’ En ondertussen mag de coach niet vergeten dat de bestuursleden allemaal vrijwilligers zijn, die dit werk doen omdat ze hun medeburgers willen helpen.

Zeggenschap

Berend heeft de aandacht voor continuïteit onlangs treffend in praktijk gebracht toen hij het voorzitterschap overdroeg. ‘De nieuwe voorzitter kent de zorg goed, aan hem durf ik mijn plekje wel af te staan. Dan doe ik graag een stapje terug. Bovendien ben ik nu 77 jaar, dus het is ook wel klaar voor mij.’ Jan denkt dat burgerinitiatieven zoals in Voorst een steeds hogere vlucht gaan nemen. ‘Burgers die het roer in handen nemen gaan het zorglandschap echt veranderen. En verbeteren. Want als burgers meer zeggenschap hebben, krijgen mensen steeds meer wat ze echt nodig hebben.’

Interview door Ingrid Brons

Meer informatie

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg