invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Verslag workshop 'Hoe realiseer je een business case?'

Gepubliceerd op:

Op 27 januari 2015 begeleidde Lex Tabak de workshop ‘Hoe realiseer je een business case’ tijdens het symposium ‘Business- en verdienmodellen in de zorg.’

Lex Tabak is van oorsprong verpleegkundige. Inmiddels is hij al 12 jaar ondernemer. Als ZZP-er is hij in zo ongeveer alle sectoren gedetacheerd geweest. Hij is ook deelnemer en initiator geweest van verschillende ondernemingen. Momenteel werkt hij als In voor zorg-coach. Ook in het welzijnsdomein.

De workshop van vandaag raakt aan projectmanagement (hoe richt je een project in opdat het aan jouw voorwaarden voldoet) en aan praktijksituaties. Hoe zorg je er voor dat je de juiste vragen stelt, voordat je aan de slag gaat?

Viertal businessmodellen

Het eerste deel van het programma van de workshop beslaat het bespreken van een viertal businessmodellen aan de hand van een ingevuld canvas. Het zijn alle 4 canvassen van bestaande initiatieven.

  1. Het eerste is van een buurtvoorziening; een vrijwilligersorganisatie met een professionele backoffice. Voor kwetsbare burgers een plek bieden waar ze elkaar ontmoeten en dat faciliteren.
  2. Het tweede businessmodel is een all-inclusive-model: een integraal service-abonnement voor kwetsbare ouderen. Intramuraal en in de wijk. Tabak laat zien dat het een verliesgevend model is, omdat de doelgroep een te laag inkomen heeft. Als deze burgers een zwaardere zorgvraag hebben, zullen zij echter eerder kiezen voor deze zorgorganisatie. Er kunnen kortom toch redenen zijn om dit concept te ontwikkelen.
  3. Het derde businessmodel is een combinatie van aanbieders op het vlak van gezondheid en wellness. Doelgroep zijn kwetsbare ouderen maar ook andere wijkbewoners mogen zich aanmelden.
  4. Het vierde businessmodel is een sociale onderneming. Een ontmoetingsruimte voor de wijk waar de wederkerigheidsgedachte gestalte krijgt. Naast ouderen kunnen lokale ondernemers, werklozen en wijkbewoners   deelnemen. Een businessmodel met behoorlijk wat inkomensstromen.

Als we de 4 businessmodellen vergelijken voor wat betreft hun begroting, dan zien we dat met name de sociale ondernemingen (1 en 4) quitte kunnen spelen. Initiatief 3 is afhankelijk van inverdieneffecten. Het all-inclusive-model is zoals we al zagen om andere redenen dan winstgevendheid interessant. Bij alle 4 de voorbeelden gaat het erom dat de investeringen ertoe moeten leiden dat er op langere termijn positieve ontwikkelingen te wachten staan.

Zelf doen

Het tweede deel van de workshop vandaag staat in het teken van het zelf realiseren van een business case: wat zijn dan je doelen, uitkomsten en randvoorwaarden?

Wat is een business case? Dat is een doortimmerd investeringsplan. Een plan dat continu aandacht vraagt; laat het niet op de plank liggen, maar houdt het actueel. Een businessplan gaat niet alleen over nieuwe initiatieven; het kan ook aanpassingen betreffen aan bestaande initiatieven (iets weglaten of toevoegen).

De deelnemers aan de workshop krijgen de opdracht om in groepjes aan de hand van een fictieve business case doelen, uitkomsten en randvoorwaarden te benoemen. Het idee is dat je als projectleider van doelen naar uitkomsten naar benodigde randvoorwaarden gaat.

Doelen

Wat moet je voorafgaand aan een project al weten? Er zijn velerlei doelen te benoemen.
Voorbeelden:

  • Waar komt dit idee vandaan? Hype, missie of strategie?
  • Waarom prioriteit? Kans, bedreiging of noodzaak?
  • Wat moet er gerealiseerd worden? Wanneer is het doel bereikt? Omzet omhoog? Cliënt tevreden?

NB: goede vragen stellen dus, is essentieel. Daar sneuvelen veel plannen al door. Neem het all-inclusive-plan: dat is gebaseerd op allemaal aannames. Toets die aannames! En dat geldt evenzo voor de andere plannen.

Uitkomsten/resultaten

Allermoeilijkste onderdeel van een business case: hoe zorg je ervoor dat de doelen van een project en de concretisering van het resultaat aan elkaar te koppelen zijn? Stuur op uitkomsten, zegt Tabak. Een planmatige aanpak, verantwoordelijkheden, uitkomsten meten en prestatieverbeteringen meten.

Randvoorwaarden en discussie

Wat meestal ontbreekt: realiseren van een instrumentarium voor borging.

Vraag van deelnemers: is dit te combineren met het iteratieve proces van Lean Startup? Is dit niet vooral een Prince2-achtige benadering? Jawel, zegt Tabak: 'Dit laat nog steeds veel ruimte voor het creatieve proces, maar je moet wel van te voren over beoogde resultaten en randvoorwaarden nadenken.'

Een andere vraag uit het publiek: maakt het uit van wat voor een soort organisatie sprake is? Moet men gewend zijn aan verandertrajecten? Er is de vrees dat door het allemaal dicht te timmeren het creatieve proces wordt lamgelegd. Soms moet je gewoon aan de slag. Als je maar blijft praten over randvoorwaarden, komt een project nooit van de grond.

Een  deel van het publiek vindt echter dat met ‘gewoon aan de slag’ het risico bestaat dat je als organisatie weldra 180 projecten hebt lopen. Prima dus om van te voren kaders te stellen. Bedenk van te voren goed wat je gaat doen wat je wil bereiken. Kijk maar naar de overheid; daar gieren de projecten uit de bocht qua geld en tijd. Je moet een project borgen om ervoor te zorgen dat het niet faalt.

Tabak geeft aan dat het canvas daarbij helpt. Een canvas gaat over ‘wat’, niet over ‘hoe’; door een project te kaderen kan de creativiteit gewoon stromen. Dat gaat heel goed samen zegt hij. 'Het is een klassieke fout om te denken dat als we er redelijk met elkaar over hebben gesproken, dan kunnen beginnen.' Volgens Tabak moet je niet alles willen vastleggen, maar wel een aantal cruciale zaken met elkaar borgen. 'Als je mij afrekent op X, dan stel ik deze randvoorwaarden.' Dat mag je best ter discussie stellen. Want als jouw bestuurder zegt: we plannen jou 2 weken vrij en dan wordt het een succes; dan zul je toch echt eerst moeten kijken wat er allemaal voor nodig is om er een succes van te maken. Dus eerst de randvoorwaarden goed onder de loep nemen. Denk daarbij aan je eigen rol, en denk aan de rollen van je collega’s.

In voor zorg! heeft inmiddels een routekaart, die is ontwikkeld na jaren van ervaring met allerlei trajecten.

Verslag door Ellen Kleverlaan

Meer weten

 

 

Dossier(s)

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg