invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Ruitersbos ontketent medewerkers en zet de deuren open voor de wijk

Gepubliceerd op:

Rita van Odenhoven is sinds september 2015 bestuurder bij Seniorenresidentie Ruitersbos. Ruitersbos zit midden in een ambitieus verandertraject, Durf (Ont)Keten (DOK) genoemd. Samen met Anita Leermakers, projectleider van DOK, vertelt Van Odenhoven over ambities, hobbels en successen voor een kleine zelfstandige zorgorganisatie in een veranderende maatschappij.

Seniorenresidentie Ruitersbos is een kleine, zelfstandige zorgorganisatie in Breda die ruim 50 jaar bestaat. Ruitersbos biedt intramurale verzorgingshuis- en verpleeghuiszorg aan, elk voor 60 plaatsen. Daarnaast zijn er 103 appartementen, 10 logeerkamers en 24 plaatsen voor dagbehandeling/dagverzorging. Zo’n 50 wijkbewoners krijgen extramurale zorg. Er werken 170 mensen. Van Odenhoven is de 4e bestuurder in 2 jaar. Zij heeft jarenlange ervaring als (interim-)directeur bij grote en middelgrote zorgondernemingen. Anita Leermakers ruilde heel bewust 9 jaar geleden het bedrijfsleven in voor een baan in de zorg.

Metafoor

Bij de aanvang van het gesprek staat er op tafel een bordje met verse koekjes. Op het schoteltje naast het theekopje ligt zo’n standaard voorverpakt speculaasje. Rita van Odenhoven schiet in de lach als ze het ziet. ‘Als we die voorverpakte koekjes kwijt zijn, hebben we een hele stap gemaakt. Zie ze maar als een metafoor van onze transitie.’

DOK

Ruitersbos wil de slag maken naar een zorgorganisatie met een service voor (wijk)bewoners op hoog niveau. In 2018 wil Ruitersbos tot de top behoren op het gebied van cliënttevredenheid, medewerkerstevredenheid en bedrijfsvoering; de Triple A status van ActiZ. Met ondersteuning van DOK gaat dat lukken. In dit verandertraject gaat Ruitersbos namelijk uit van de kracht van haar bewoners en familie én van haar medewerkers.

Heeft een kleine zorgorganisatie als Ruitersbos recht van bestaan?

Van Odenhoven: ‘Ja, mits we de slag weten te maken van een traditioneel woonzorgcentrum naar een organisatie die een leefgemeenschap vormt. Een leefgemeenschap waar bewoners veilig kunnen wonen met de zorgkwaliteit die aansluit op hun leefwijze. Daar hoort ook nieuwbouw/renovatie bij. DOK was als verandertraject daarom ook noodzakelijk als voorbereiding op die plannen. Daarnaast zullen we binnen de Wlz-tarieven de zorg opnieuw moeten inrichten. Ik vind het interessant om te zien hoe particuliere zorgondernemers hun systemen inrichten. Daar kunnen we van leren. Ons voortbestaan is echter ook afhankelijk van wet- en regelgeving en de invloed van zorgverzekeraars.’

Leermakers: ‘Die transitie is niet zo eenvoudig. Er zijn veel collega’s die al decennia bij Ruitersbos werken. Die kozen voor de zorg om te zorgen; dat zit in de genen, in de woordkeuze, in reflexen. In DOK gaan we wel uit van deze motivatie, maar nemen we hen tegelijkertijd mee naar een veranderende wereld. DOK biedt hun handvatten om invloed op de transitie te behouden. Ook de bewoner blijft centraal staan.’

Kleine DOK-sessie bij Ruitersbos

Hoe pakken jullie die omslag op?

Leermakers: ‘In oktober 2014 zijn we begonnen. We hebben ondersteuning gevraagd van In voor zorg! en een coach aangetrokken. Die aanvangsfase kende wat hobbels. De eerste opzet - LEAN processen in combinatie met zelfsturende teams - paste ons niet. Ook verliep de communicatie met de coach niet goed en op directieniveau speelde van alles. In april is Sabya van Elswijk onze coach geworden. Zij heeft gekeken naar wat we echt nodig hebben, gezien vanuit de werkvloer. Dus medewerkers laten vertellen wat ze doen en waar ze knelpunten ervaren. In september kwam Rita als bestuurder, zij zet vanuit haar achtergrond alles nog net even scherper aan, heel inspirerend.’

Van Odenhoven: ‘Bij mijn sollicitatiegesprek kwam nadrukkelijk de vraag of ik het ingezette traject wilde voortzetten. Dat was geen lastige vraag omdat DOK voortkomt uit inbreng van de medewerkers, zowel primair als ondersteunend. Door te anticiperen op de veranderingen in de zorg en steeds te zoeken naar samenwerking in de regio kan ik als bestuurder bijdragen.’

Hoe gaan de medewerkers met DOK om?

Van Odenhoven: ‘Samen met Sabya hebben we 3 bouwstenen benoemd die we in DOK oppakken:

  • vakbekwaamheid,
  • welzijn,
  • informele zorg.

Deze drie bepalen de kwaliteit van wonen en zorg. We maken momenteel een inhaalslag op het gebied van vakbekwaamheid. Nieuwe bewoners hebben een veel zwaardere zorgvraag. Die los je niet meer op met samen de schouders eronder zetten. Medewerkers voelen zich uitgedaagd en pakken het goed op. Hun inbreng en de eerste resultaten zijn duidelijk zichtbaar in DOK-sessies en tijdens de DOK-dag.’

Leermakers: ‘Enerzijds gaat DOK om motiveren, coachen en positief bekrachtigen, anderzijds staat de professionaliteit centraal. Mensen die in het proces niet mee kunnen of willen, passen niet meer in een team dat wel stappen vooruit zet. Via gesprekken proberen we hen erbij te houden, dat is echter wel eindig.’

Waar staat Ruitersbos nu?

Van Odenhoven: ‘We willen van een naar binnen gerichte organisatie uitgroeien tot een organisatie die midden in de wijk staat. Dat is lastig met het huidige overheidsbeleid dat weinig oog heeft voor kleine organisaties. Maar wij zijn wel de plek in de wijk waar 24/7 het licht brandt. De leefgemeenschap geldt ook hier. We doen bijvoorbeeld mee met het Green Deal programma van de gemeente dat inzet op milieuwinst. Daarvoor zoeken we wijkbewoners die de kennis en het enthousiasme hebben om dit op te pakken.’

Leermakers: ‘Ook bewoners moeten wennen aan een andere manier van zorg ontvangen. Zij hebben een bepaald verwachtingspatroon. Tijdens een informatieve bijeenkomst was er een mevrouw die nadrukkelijk stelde dat ze niet van plan was ooit nog aardappels te schillen. Diezelfde mevrouw kwam wel met het idee om als maatje nieuwe bewoners wegwijs te maken.’ Van Odenhoven: ‘Communicatie is een wezenlijk onderdeel van DOK. En de terugkoppeling gaat hier heel snel. Mijn deur staat open en bewoners kennen de weg naar de “directrice” heel goed.’

Wat gaan jullie dit jaar aanpakken?

Leermakers: ‘Onder de noemer “Kiezen en Doen” hebben we onze ambities nog eens verwoord in een leesbaar A4-tje voor bewoners, familie en medewerkers. Begin februari houden we weer een DOK-dag voor alle medewerkers. Het thema is “Mantelzorg en Teams in de Spotlights”. De laatste keer hadden we een Lagerhuisdebat dat heel geslaagd was. Teams hebben opnieuw stellingen bedacht waarmee ze met elkaar in discussie gaan. Ook komt het theaterprogramma “Familiefabels” over mantelzorg.’

Van Odenhoven: ‘De DOK sessies zijn nu nog per team of dienst gescheiden. De speeddates van vorig jaar, tussen collega’s van het primaire proces en de ondersteunende diensten, waren heel geslaagd. Nu willen we toegroeien naar sessies met een dwarsdoorsnede van medewerkers. En in februari komt iedereen in groepjes bij me op de thee om samen het jaarplan te bespreken dat ze hebben helpen opstellen. Met versgebakken koekjes natuurlijk.’

Interview door Inge Heuff

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg