invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Zorgpartners Midden-Holland: van moeten naar ontmoeten

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

‘Het wonen en de zorg is uitstekend geregeld hier. Maar achteraf bezien is de aandacht voor welbevinden en welzijn van de bewoners erbij ingeschoten.’ Simon de Jong, Raad van Bestuur Zorgpartners Midden-Holland, geeft hiermee in een notendop aan voor welke belangrijke verbetering zijn organisatie staat.

Zorgpartners Midden-Holland is een gezonde en veelzijdige aanbieder van zorg, welzijn en wonen. Er zijn 17 locaties. Intramuraal, thuiszorg, culturele activiteiten en maaltijdservices: het pakket is zeer gevarieerd. In totaal werken er 3.500 medewerkers en 2.100 vrijwilligers voor 3.500 cliënten. Het bewustzijn van de betekenis die de organisatie voor cliënten kan hebben, is groot. Zorgpartners Midden-Holland werkt met een visievierluik met doelen, kernwaarden en kernkwaliteiten, modellen en ontwikkelpunten en hanteert het motto ‘Omdat mensen verschillend zijn’.

Dromen, delen, durven, doen

Met de slogan ‘Dromen, delen, durven, doen’ heeft de organisatie bovendien een bijzondere wake-up call om de visie naar de praktijk te vertalen. Communicatie en gedrag krijgen hoge prioriteit. Het plan van aanpak beschrijft een ‘transitie naar anders denken’. Waaraan wordt toegevoegd: ‘En dit dan ook in de praktijk brengen’. Want daar zit ‘m het knelpunt: hoe solide en eigentijds Zorgpartners Midden-Holland ook functioneert, het gedrag van de gemiddelde medewerker is nog steeds vooral gefocust op het leveren van zorg, vanuit het perspectief van de zorgaanbieder.

Beter luisteren

De kern van dat andere denken is vooral dat het zorgen minder centraal moet staan en het leven van de cliënt des te meer. ‘We luisteren niet goed. We leveren primair zorg vanuit de instelling dat we weten wat goed is. Maar we laten vaak na om te luisteren naar wat de cliënt vooral wenselijk vindt’, zegt Leny Vermeulen. Zij is directeur van De Breeje Hendrick in Lekkerkerk, 1 van de 17 locaties van Zorgpartners Midden-Holland. De Breeje Hendrick (220 medewerkers en 130 vrijwilligers, 90 bewoners in het verzorgingshuis en 60 in verpleeghuis) gaat pionieren. Dit huis is aan het proefdraaien met het In voor zorg-traject ‘Van moeten naar ontmoeten’. Een titel met een dubbele lading. Er zit ‘minder moeten’ in en je kunt het lezen als ‘elkaar ontmoeten’. Beide elementen zitten in het plan van aanpak.

Ingesleten attitude

Uiteraard is het geen onwil van medewerkers om communicatie en gedrag beter af te stemmen op wat cliënten belangrijk vinden. Het is vooral een erfenis van hoe het jarenlang ging bij Zorgpartners Midden-Holland en bij heel veel andere zorgorganisaties. Het is een ingesleten attitude die je niet zomaar even van je afschudt. De routes in huis zijn een kenmerkend voorbeeld van hoe ‘moeten’ meer ruimte krijgt dan ‘ontmoeten’.

Simon de Jong: ‘Tussen elk van de afspraken met cliënten zit standaard steeds een kwartier speling. Dat is de tijd die is gereserveerd om van de ene cliënt bij de andere cliënt te komen. Maar daar kun je natuurlijk mee spelen. De ene cliënt heeft misschien maar 5 minuten van je tijd nodig. Daardoor kun je aan een andere bewoner meer tijd besteden. Een flexibel systeem dus. Maar de praktijk bewijst dat medewerkers dat niet zo ervaren. Medewerkers houden voor elke bewoner te vaak strikt aan de ingeplande tijd vast. Dat gaat wringen, zowel bij cliënten als bij medewerkers die gestrest hun werk gaan doen, omdat de tijd de ene keer te krap en de andere keer te royaal is.’

Systematisch scholen

Nu is er vaker gesproken met medewerkers over het inzetten van een attitude waarin persoonlijke aandacht voor het welbevinden samenvalt met professioneel handelen. Tot nu toe bleef het wat dit onderdeel betreft hangen in intenties. De bestuurder: ‘En dat willen we dus nu anders gaan doen. Er werd tot nu toe te gemakkelijk gedacht van “ach die communicatie, dat pakken we wel op”. We zetten met steun van In voor zorg! nu systematisch coaching en scholing in. E-learning zal een van de instrumenten zijn. Daarvoor is gekozen, omdat de organisatie al goede ervaringen heeft met digitaal leren. Er staan bijeenkomsten op stapel, evenals workshops met thema’s zoals “concreet gedrag”, “goed in gesprek” en “reflectiemomenten”.

De belangrijkste impuls om door te pakken en de visie nu ook in de praktijk te brengen is dat Zorgpartners Midden-Holland straks niet weer achteraf wil concluderen dat er te licht is getild aan de noodzaak van cliëntgerichte communicatie en daarbij horend gedrag. Want juist in deze tijd raken deze vaardigheden de kern van Zorgpartners Midden-Holland. Simon de Jong: ‘80 tot 90% van wat wij hier doen, heeft te maken met communicatie en aandacht’.

Project de ruimte geven

Het coachings- en scholingstraject voorziet in 3 instapmomenten. De Breeje Hendrick zit bij het eerste instapmoment. Locaties die nu druk zijn met andere projecten zoals het ECD en de nieuwbouw, kunnen in 2e of in 3e instantie aanhaken. Medewerkers krijgen volop de gelegenheid zich op de praktische betekenis van “Van moeten naar ontmoeten” te concentreren. ‘Dit project moet alle ruimte hebben. Als we tegelijkertijd bijvoorbeeld ook het ECD zouden gaan invoeren, geven we een verkeerd signaal af. “Van moeten naar ontmoeten” heeft prioriteit.’

Wat ook de ruimte moet hebben, is de aanloop om te wennen aan de nieuwe manier van communiceren en werken. Al na een week bespreken hoe het loopt, zou vrij funest zijn. Simon de Jong: ‘Evalueren is typisch iets des zorgs. Niets mis mee, maar als iets in het begin nog niet helemaal goed loopt, kun je met al te snelle evaluaties iets om zeep helpen dat met iets meer tijd vanzelf goed zou komen. We houden een voortgangsmeting na 3 en 6 maanden. Na 9 maanden is de slotmeting om te zien hoe het gaat en wat er aangepast zou moeten worden.’

Iets typisch intramuraals

“Van moeten naar ontmoeten” voorziet, zo verwachten Simon de Jong en Leny Vermeulen in een grote behoefte. Wat daarbij een fascinerende constatering is dat de noodzaak van anders communiceren en handelen vooral een intramurale kwestie is. Simon de Jong: ‘In de thuiszorg zijn de rollen duidelijker. De cliënt is in haar of zijn huis een factor die als vanzelfsprekend centraal staat en waar medewerkers hun dienstverlening op afstemmen. Maar intramuraal is een cliënt – in de beleving van veel medewerkers - meer te gast bij òns en bepaalt vooral de medewerker wat en wanneer iets gebeurt. Wat hierbij ook mee kan spelen, is dat in de thuiszorg een medewerker meer op zichzelf is aangewezen en daardoor makkelijker flexibele keuzes maakt. In de intramurale setting heb je meer collega’s om je heen. Het netwerk aan afspraken en gewoontes dat je met je collega’s hebt opgebouwd, weegt dan mee in de dienstverlening.’

Zinvolle dag beleven

Ondertussen is een rij van meetbare resultaten opgesteld, waarmee kan worden vastgesteld in welke mate communicatie en gedrag de organisatie nieuw elan geven. Eén van de beoogde resultaten: minimaal 80% van de cliënten ervaart dat hun leven centraal staat bij Zorgpartners Midden-Holland en dat medewerkers zich actief inzetten om hen een fijne en zinvolle dag te geven. Leny Vermeulen: ‘Let op, we gaan naar een andere organisatie toe.’

Interview door Rob van Es

Meer weten

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg