invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Wijkwaarde brengt burgers in beweging

Gepubliceerd op:

In de Merenwijk in Leiden werken de welzijnsorganisaties Radius Welzijn en Libertas samen in het project Wijkwaarde. Het doel is meer samen- en zelfredzaamheid creëren. Een positieve houding en eigen kracht staan centraal. Wijkwaarde wil burgers met burgers verbinden en organisaties beter laten samenwerken. Een spannend project, want niet alleen de houding van de burgers verandert, maar ook die van de professionals. Hoe professionals dat leren? Niet uit een boekje, maar van de praktijk. Want daar gebeuren mooie dingen. In voor zorg-coach Peter Hoekstra, kwartiermaker Marijke Bakker en wijkbewoner Lisa vertellen hun verhaal.

Het project Wijkwaarde

‘De transitie in zorg en welzijn gaat er vanuit dat de houding van burgers verandert’, zegt In voor zorg-coach Peter Hoekstra. ‘Burgers moeten minder afhankelijk worden van zorg en ondersteuning. Heel idealistisch natuurlijk, maar het is wel wat in de Merenwijk in Leiden gebeurt.’ Daar werken Radius Welzijn en Libertas samen aan het project Wijkwaarde. Ze creëren verbinding tussen burgers, vanuit positivisme en eigen kracht. Met meer samen- en zelfredzaamheid als effect. Want sociale cohesie en de kwaliteit van leven zijn het uitgangspunt, niet de zorg en ondersteuning. Hiervoor moeten de medewerkers van de welzijnsorganisaties een kanteling maken naar een meer faciliterende rol, waarbij ze hun kennis van de wijk goed kunnen gebruiken: waar zit de energie, waar kunnen ze verbindingen leggen, wat hebben de inwoners daarvoor nodig? Ook hebben ze de medewerking van andere organisatie in de wijk nodig. Daarom richt Wijkwaarde zich ook op die organisaties. ‘Dat is minstens zo spannend, omzet en concurrentie spelen immers een rol. Het doel is organisaties te laten samenwerken, zodat ze complementair zijn en er geen overlap bestaat. Om een voorbeeld te noemen: twee computercafés naast elkaar is in niemands belang.’

Faciliterend en luisterend

Marijke Bakker, kwartiermaker bij Radius Welzijn, krijgt veel energie van het project Wijkwaarde. ‘Alleen al de wekelijkse bijeenkomsten met coach Peter Hoekstra en mijn collega-kwartiermaker bij Libertas Jaimy Hartevelt zijn zo inspirerend. Samen met Jaimy zoek ik verbinding met andere organisaties in de wijk. Maar wat het vooral leuk maakt, is dat ik echt begrijp waarover het gaat. Wij professionals zijn gewend direct op een hulpvraag in te zoomen en oplossingen aan te dragen. We doen wat wij denken dat nodig is. Wij denken namelijk veel voor onze cliënten. Er zijn vast situaties waarin dit de juiste aanpak is, maar vaak kan het ook anders.’ Die andere manier van kijken en werken is faciliterend en luisterend. Precies zoals Marijke het deed toen Lisa, een vrouw van 62 jaar, bij haar aanklopte. ‘Lisa komt al best lang bij een collega van mij, ik kende haar dus al. Om te voorkomen dat ik mijn oplossing al klaar zou hebben, besloot ik de setting te veranderen. In plaats van een afspraak in de statische kantoorsituatie ben ik met haar gaan wandelen. Dat maakte direct verschil. Want vanachter mijn bureau zie ik iemand heel anders dan wandelend in het park. In plaats van een cliënt met hulpvraag werd Lisa al snel gewoon een wijkbewoner met een vraag.’

Roodborstje

Lisa vond het wandelen geweldig. ‘Ik houd erg van de natuur en van wandelen. Ik voelde me gelijk op mijn gemak, het was heel ontspannen. Marijke en ik hebben ook een tijdje naar een roodborstje staan kijken. Dat is mijn lievelingsvogeltje. Als kind probeerde ik altijd roodborstjes te vangen in de tuin. Nu bleef het vogeltje zo mooi zitten, net alsof het voor mij was bestemd. Het wandelen met Marijke was totaal onverwacht, maar heerlijk. Ik voelde me heel prettig die middag.’ Ook het gesprek verliep goed. ‘Ik ben best een zeurpiet soms. Dan wil ik alles in één keer vertellen. Ik heb een chronische ziekte en ben al meer dan twintig jaar alleen. Maar Marijke oordeelde niet. Ze kwam niet streng over, ze was rustig en begripvol.’

Vriendin

Omdat Lisa zo van wandelen houdt, ontstond al snel een goede sfeer. Marijke: ‘We hebben het eerst even over Lisa’s ziekte gehad. Vervolgens kon ik gemakkelijk het sprongetje maken naar “waar wordt u nou blij van?”. En “wat heeft u er zelf aan gedaan om dat te bereiken?”.’ Gaandeweg het gesprek bleek dat Lisa op zoek is naar een vriendin, met wie ze dingen kan ondernemen. Op dat punt kwam Marijke’s kennis van de wijk goed van pas. ‘Toevallig had ik net een vrouw gesproken die actief lid is van een alleenstaandengroep. Ik heb Lisa met haar in contact gebracht en ze is nu een paar keer mee geweest naar bijeenkomsten van de groep. Zo leert Lisa om weer zelf dingen te ondernemen. En krijgt ze het vertrouwen dat ze dat ook kan.’

Uitstapjes

Marijke ziet Lisa opbloeien en zo ervaart Lisa het zelf ook. ‘Marijke heeft me een duwtje gegeven. Ik heb weer meer zin in mijn leven. Ik onderneem weer dingen. Laatst had ik mijn dag niet zo en ben ik toch met de bus naar de stad gegaan. Het was mooi weer, er waren veel mensen en muziek. Toen ik thuiskwam, was ik weer vrolijk.’ Lisa is nu lid van de alleenstaandengroep en boekt daarnaast uitstapjes met de PlusBus van Radius. ‘Dan gaan vrijwilligers met een groepje ouderen op stap. Binnenkort ga ik mee naar Amsterdam.’ Een vriendin heeft ze nog niet gevonden, maar dat heeft ook tijd nodig, aldus Lisa. ‘Ik geef de moed niet op. Ondertussen voel ik me weer een beetje happy. Dat stukje lopen met Marijke heeft me zoveel goed gedaan. Ik voel me echt geholpen. Mijn dochter merkt het ook. Die zegt dat ik veranderd ben.’

De leefwereld binnenstappen

Peter Hoekstra is enthousiast over Lisa en Marijke. Het is een prachtig voorbeeld van die andere manier van kijken en werken. Precies wat Wijkwaarde wil bereiken. ‘Professionals doen altijd hun best, maar de context en de oude manier van werken brengen soms valkuilen met zich mee. Dan zien ze niet alle kansen en krachten van de inwoner die ze tegenover zich hebben. Marijke wist die valkuilen mooi te omzeilen. Ze stapte de leefwereld van Lisa binnen door met haar te gaan wandelen. En ze bleef luisteren, vulde niet in, gaf niet halverwege een oplossing terug. Lisa voelt zich gehoord en Marijke haalt veel meer tevredenheid uit haar werk. Want ze doet er echt toe, ze maakt letterlijk het verschil.’

Dossier(s)

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg