invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

'Tover een glimlach op iemands gezicht'

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

‘Menselijk contact. Praten. Vragen wat iemand wil. Er zijn. De persoon leren kennen. En als arts niet meteen in de behandelstand staan.’ Dat is de kern van zijn vak, zegt klinisch geriater Joris Slaets, hoogleraar ouderengeneeskunde aan het UMC Groningen.

Wat is uw boodschap?

Joris Slaets: ‘Een waardig en goed leven is belangrijker dan dat de ziekte uitsluitend lichamelijk zo maximaal mogelijk wordt behandeld. Geneeskunde en zorg staan in dienst van de persoon en de samenleving. En niet van ziektes of een gegarandeerd lang leven.’

Wat wilt u bereiken?

‘Ik wil dat het leefplezier van oudere mensen verbetert, zodat zij zich zo lang mogelijk prettig blijven voelen.’

Kunt u een voorbeeld geven?

‘Tover eens een glimlach op iemands gezicht. Dat kan zelfs bij mensen die zwaar dementeren. Ik geef toe dat deze visie op ouderengeneeskunde uit de praktijk voortkomt en minder uit de wetenschap.’

Wat is uw toekomstbeeld?

‘Ik ga uit van een ideaal dorp. Een kleine gemeenschap, Wie wonen daar, wat is hun kracht? Ik wil weten wat de behoeften en verlangens van deze mensen zijn. Kunnen we dit soort vragen collectief, met elkaar, zo goed mogelijk oplossen? Want dat blijft essentieel voor de zwakkere groepen in die gemeenschap.’

Hoe wilt u dit regelen?

‘In Nederland hebben we veel geld over voor ouderenzorg. Voor elke 3.000 65-plussers trekken we 33 miljoen euro per jaar uit. We zeggen: “Dat bedrag moet elk jaar groeien, dan wordt de zorg beter.” Maar we kunnen het ook zo regelen dat we 5 jaar lang met de middelen die we hebben vooral gezellig ouder worden.’

Wat bedoelt u daarmee?

‘Mensen hebben irreële verwachtingen over het leven. Die verwachtingen moeten we terugschroeven. Langzaamaan noemen we iedereen ziek. Rouwen om verlies heet depressie, elk geheugenverlies is meteen dementie. Dat soort “vroegdiagnostiek” helpt niet, tenzij iemand fantastisch wordt behandeld. Maar zo maakbaar is het leven niet.’

Bent u tevreden over de ouderenzorg?

‘Er is jarenlang verkeerd gebouwd. Alsof mensen gelukkig oud worden wanneer je alles in splendid isolation voor ze regelt. Het tegendeel is waar. Wat is de waarde van de zorg voor samenleving? Daar gaat het om, niet alleen om de economische waarde of om geld verdienen.’

Wat kan er beter?

‘Ik gruw van de ingebeitelde normatieve, aanbodgedreven zorg: “Wij weten wat goed voor u is.” Daarmee hebben we onze ouderen hun vrijheid afgepakt. Laat die normen en starre regels los. Neem een voorbeeld aan de curatieve zorg. Daar vindt nu het debat openlijk plaats over te lang doorbehandelen. Wat 5 jaar geleden heilig was, is allang weer losgelaten.’

Valt er nog meer te verbeteren?

‘In de ouderenzorg wordt er veel te weinig gekeken naar de talenten van mensen om de wereld gezelliger en gelukkiger te maken. In plaats daarvan worden publieke middelen gebruikt om biljarten voor ouderen in de lucht te houden.’

Kan het met minder?

‘We moeten zuiniger worden. Talloze mensen menen nog steeds dat zij recht hebben op alle soorten zorg. Zo zit het dus niet in elkaar. Wie in een duur pand met 4 verdiepingen woont, moet niet zeuren om een traplift. Publieke middelen zijn er voor de onbetaalbare, onverzekerbare zorg. Ze horen voor iedereen herkenbaar waarde toe te voegen aan de samenleving. Dat is pas solidariteit.’

Hoe nu verder?

‘Geen welbevinden zonder vrijheid. We moeten weg van de instituties en de zorgconcerns met hun eigen agenda en businessplannen. De primaire agenda hoort het belang te zijn van de bewoners in ons imaginaire dorp. Verleid mensen tot ander sociaal gedrag. Zet in op mooie, kleinschalige initiatieven en beloon de juiste voorbeelden.’

Gaat dat lukken?

‘We komen er wel, al kan het 20 jaar duren. Het is jammer dat er zo weinig tijd wordt uitgetrokken voor de transitie in de langdurige zorg zoals die nu plaatsgrijpt. Alles moet in een paar jaar zijn verwezenlijkt. Dat is me te snel. Maar ik weet ook dat er niets gebeurt als er geen druk op de ketel staat.’

Interview door Willem Wansink.

Meer weten

 

Dossier(s)

Tags

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg