invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Ruimte voor herstel en vakmanschap bij Stichting De Binnenvest

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Vakmanschap is met gezond professioneel verstand keuzes kunnen maken in het belang van de cliënt. Daarvoor is verantwoordelijkheid, vrijheid en vertrouwen nodig. Bij Stichting De Binnenvest staat vakmanschap centraal. Medewerkers krijgen er ruimte voor. De Binnenvest biedt maatschappelijke opvang en begeleiding aan mensen die om verschillende redenen dak- of thuisloos zijn of dreigen te raken.

Met In voor zorg! bereidde De Binnenvest zich op een duurzame manier voor op de toekomst. De resultaten zijn al zichtbaar. Medewerkers hebben meer regelruimte gekregen om hun cliënt het beste te kunnen ondersteunen bij hun herstel. En met de ambulantisering van de crisisopvang daalde de gemidddelde verblijfsduur van cliënten van 150 naar 90 dagen.

Creativiteit

De Binnenvest is een creatieve en vernieuwende organisatie die financieel gezond is. Met herstelwerk, een pilot OGGZ, de ambulantisering van de crisisopvang, Dynamo en Nieuwe Kracht is de organisatie al volop bezig met de komende veranderingen in zorg en welzijn. ‘Creativiteit schept kansen, maar het kan ook een valkuil zijn’, zegt manager zorg Mart Meeuwsen. ‘Anders gezegd: vóór het In voor zorg-traject begonnen we gewoon als we een nieuw idee hadden. We waren niet zo goed in afbakening en borging. Projecten verliepen rommelig, de rolverdeling was onduidelijk. Mooie plannen gingen daar wel aan ten onder.’

Eerst denken dan doen

‘De Binnenvest is het tegenovergestelde van een vastgeroeste organisatie’, zegt ook In voor zorg-coach Judith Kippers. ‘De organisatie is heel bewegingsgezind, wat erg mooi is. Maar het heeft ook een keerzijde. Bijvoorbeeld dat nadenken over het “waarom” er wel eens bij inschiet. Dat kan door een idee op papier uit te werken, afspraken te maken en vervolgens af en toe terug te kijken. In veel organisaties duurt deze fase te lang, bij De Binnenvest eerder te kort. Dan is het moeilijk om mensen mee te krijgen. Simpelweg omdat ze niet zien wat de ander in zijn hoofd heeft. Het kan zelfs weerstand oproepen. De slogan in de beginfase was dan ook “eerst denken dan doen”.’ Er waren ook medewerkers die flink tegenstribbelden. ‘Ze wilden bijvoorbeeld weten waarom ze in de pilot Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) opeens moesten samenwerken met externe partners. Ze konden het toch prima zelf? Nu ze begrijpen wat er rondom hen speelt, zeggen ze dat niet meer en zoeken ze zelf de samenwerking op. Het is dus heel belangrijk dat veranderingen niet van bovenaf worden ingezet, maar uit de medewerkers zelf komen. Omdat ze voelen dat het nodig is.’

Wmo-spel en meet & greet

De eerste interventies waren dan ook gericht op de buitenwereld naar binnen brengen. Zo’n 100 medewerkers speelden in groepen het speciaal voor De Binnenvest ontwikkelde Wmo-spel. ‘Het spel bracht de buitenwereld en dat wat wij al aan het doen waren samen’, zegt Veroniek van Lieshout, teamleider en interne projectleider. ‘Het zette ook de toon van het In voor zorg-traject, dat anders dan andere projecten was. Want het traject bracht een lijn aan, een voedingsbodem voor al die andere projecten.’ Daarna volgde een ‘meet & greet’, met inspirerende mensen van buiten De Binnenvest. ‘Er waren ketenpartners, een wethouder, iemand van het zorgkantoor, de informele zorg, ervaringsdeskundigen en cliënten. Zij gingen de dialoog aan met groepen medewerkers.’ Ondertussen formuleerde een focusgroep – met daarin vertegenwoordigers van alle afdelingen en functies en van de cliëntenraad – onder leiding van In voor zorg-coach Ingrid Oomen een nieuwe missie en visie van De Binnenvest. Waarop vervolgens zo’n 30 collega’s feedback gaven en die nu samen met de teams verder concreet worden gemaakt in het dagelijkse werk. ‘Een geweldig succes, de ambitie wordt ontzettend gedeeld.’

Rolverdeling

Om ruimte voor vakmanschap te creëren moest echter meer gebeuren. Mart Meeuwsen: ‘We hebben de rolverdeling in de hele organisatie herzien. De directie bemoeide zich te veel met details. Niet omdat we macht wilden uitoefenen, eerder vanuit gewoonte en omdat we anderen er niet mee wilden belasten. De In voor zorg-coaches hebben ons daarmee geconfronteerd. Of we ons ervan bewust waren wat dat uitstraalt, wat dat met medewerkers doet. Wij hebben geleerd meer op onze handen te zitten, ons alleen bezig te houden met de strategie. Dat is even wennen, maar vooral een goede ontwikkeling.’ Vanzelfsprekend schept ander gedrag van de directie ruimte beneden. Veroniek van Lieshout: ‘De teamleiders hebben een veel steviger positie gekregen en zijn verantwoordelijk voor de inrichting van de organisatie. De medewerkers op hun beurt mogen zorg verlenen zoals zij denken dat het goed is, in samenspraak met de cliënt. Vanuit vakmanschap en herstelgericht.’

Dwarsliggers

De Binnenvest bevindt zich nu in de fase van duurzaam gedrag. Medewerkers geven diepgang en betekenis aan vakmanschap via Broodjes Kracht en de Stem van Vakmanschap. ‘Dat zijn instrumenten, die we zoveel mogelijk blijvend willen inzetten’, zegt Veroniek van Lieshout. ‘Broodjes Kracht zijn lunchbijeenkomsten waar medewerkers met elkaar in gesprek gaan. Een mooie manier om mensen te laten meedenken en meebeslissen. De Stem van Vakmanschap is een rubriek op intranet. Medewerkers geven de stem aan elkaar door. Zo ontstaat een verhalenketting, met wekelijks een andere medewerker die vertelt over krachtgericht werken en zijn visie op vakmanschap en tips voor collega’s geeft.’ Een groot succes zijn ook de Dwarsliggers. Dat zijn alle obstakels waar medewerkers in hun werk tegenaan lopen. Zoals regels, procedures, protocollen of onhandige formulieren. Hiervoor is een webapplicatie ontwikkeld waarop iedereen een dwarsligger kan melden. En vervolgens ook kan volgen hoe een werkgroep van collega’s het oplost.

Ambulante crisisopvang

De ondersteuning van In voor zorg! is geëindigd, het verandertraject nog niet. Toch ziet Mart Meeuwsen al een duidelijke cultuurverandering in de organisatie. ‘Wij gaan voor de kansen en zien mogelijkheden om met minder geld meer te doen. Onze medewerkers gaan mee in die beweging. Er is niemand meer op de werkvloer die niet weet wat er op ons afkomt en welke dingen we doen.’ De ambulante crisisopvang – een nieuw model van samenwerken met ketenpartners – is een goed voorbeeld van de mogelijkheden. ‘Vroeger boden wij intramurale crisisopvang. Een intensieve en dure voorziening, die veel tijd en energie kostte. De opvang werkte bovendien hospitaliserend. Cliënten gingen achterover leunen, volgden de regels die wij hadden bedacht en spraken hun eigen kracht niet aan. Het nieuwe model gaat uit van de cliënt. We zetten cliënten in hun kracht door ze te laten doen waar ze goed in zijn. Iedereen die dakloos is, krijgt nu gelijk een woning. Cliënten houden hun verantwoordelijkheden vast, zoals schoonmaken of koken, en krijgen waar nodig steun. Dat is veel positiever. Cliënten zijn ook tevredener. En de kosten zijn lager. De gemiddelde verblijfsduur is gedaald van 150 naar minder dan 90 dagen.’

Dynamo

Een ander succes is het nieuwe Sociaal Pension, dat recent in gebruik is genomen. ‘In het oude pension moesten cliënten alles delen: woonkamer, keuken, douche en toilet’, vertelt Veroniek van Lieshout. ‘We moesten veel tijd en energie in het groepsproces steken, terwijl het allemaal individuen met eigen kansen en mogelijkheden zijn. Nu heeft elke cliënt een eigen studio met een eigen voordeur. Dat biedt mogelijkheden voor woonvaardigheidstraining, voor een toekomst elders.’ Echt Wmo-proof is ook Dynamo, een project van vrijwilligers en cliënten van het Sociaal Pension. ‘Vrijwilligers uit de buurt en cliënten koken samen en bezetten de balie. De bedoeling is dat ze ook het beheer van de vergaderzalen op zich nemen en een brasserie opzetten. Het biedt cliënten een zinvolle dagbesteding, ze betekenen iets voor de samenleving. En we bouwen een relatie op met de buurt. Mijn doel is dat een van de cliënten lid wordt van de wijkvereniging. Wij zijn immers ook wijkbewoners.’

Interview door Ingrid Brons.

Meer weten

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg