invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

In voor zorg! helpt Atlant bij nieuw ondernemerschap

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Atlant Zorggroep heeft haar In voor zorg-traject afgerond. Er wordt dezer dagen nog wat ‘nazorg’ gepleegd. Maar na een reeks veranderingen gaat de organisatie op eigen kracht verder in de nieuwe richting. Het draait allemaal om de introductie van het cliëntgerichte ondernemerschap. In een drieluik wordt belicht wat de ondersteuning van In voor zorg! concreet heeft opgeleverd. In deel 1 geeft Atlant-bestuurder Nelleke Vogel aan hoe het nieuwe ondernemerschap is ontstaan en welke factoren meespeelden bij het streven om de nieuwe aanpak een vaste plek in de organisatie te geven.

Bij medewerkers van Atlant Zorggroep is met steun van In voor zorg! een nieuwe vorm van ondernemerschap geïntroduceerd. Geen ‘kamer van koophandel’-ondernemerschap, maar een veel essentiëlere vorm: het eigen initiatief om vanuit het perspectief van de cliënt het beste te bieden, gegeven de beperkte middelen die er zijn. Bestuurder Nelleke Vogel: ‘Geef de medewerker in de uitvoering meer de regie in handen. Het maakt het werk leuker en dat heeft een positieve uitwerking op de cliënt. Dat is het idee.’

Per saldo is dit dus een vorm van cliëntgericht ondernemerschap met medewerkers als uitvoerders. De nieuwe ‘X-factor’ ligt dus in handen van individuele medewerkers. Makkelijk gezegd, maar een hele opgave om het handen en voeten te geven. Toch lukt dat goed, zo blijkt anderhalve jaar na de start.

Wat heeft het nu concreet opgeleverd? Is de klant er beter van geworden? De bijgaande verhalen over de Atlant-locaties Berkenhove en Koningin Wilhelmina geven aan van wel. Zijn de innovaties ook geborgd voor de toekomst? Tijd voor een evaluatie.

Welkome druk van onderen

In voor zorg! is begin 2010 begonnen met het structureren van het cliëntgerichte ondernemerschap in Atlant Zorggroep. Maar eigenlijk was Atlant al langer in deze richting bezig. Nelleke Vogel: ‘Onder de noemer ‘De klant komt van rechts’ bouwden we al ervaring op met de nieuwe benadering. Het bleef alleen wel allemaal wat ongestructureerd.’

In voor zorg-coach Gerard de Kruijk hielp mee om richting en kaders te geven aan het nieuwe cliëntgerichte ondernemerschap van Atlant Zorggroep. Al snel bleek dat de nieuwe attitude bovendien disciplines dichter bij elkaar kon brengen. Nelleke Vogel: ‘De scan van In voor zorg! toonde aan dat er een kloof bestond tussen de verschillende lagen van medewerkers enerzijds en het management anderzijds. De gedachte was dat ondernemerschap bindend kon werken. In voor zorg-coach Gerard de Kruijk wees er op dat ondernemerschap voor elke locatie anders kon gaan uitpakken. Nelleke Vogel: ‘Op maat per locatie en – om te beginnen - gericht op ondernemerschap op de werkvloer, dat werd de insteek.’ Beginnen bij de werkvloer leverde naar verwachting een druk van onderaf op waardoor ook het management team (MT) meeging in de beweging van het nieuwe ondernemerschap.’

Die druk van onderen was nodig. ‘Na een behoorlijke crisis in 2006 hebben we hier voor alle locaties nieuwe managers ingezet. Je merkte dat – begrijpelijk – elke manager zich vooral richtte op zijn of haar eigen locatie om daar orde op zaken te stellen. Het opborrelende ondernemerschap is dan wel op elke locatie weer anders in de uitvoering, de beweging als zodanig is organisatiebreed. Dat heeft effect gehad op het nieuwe MT. De kloof tussen medewerkers en MT – maar ook de teamleiders - is kleiner geworden, het locatie-overstijgende besef dat we als management voor een gezamenlijke opgave staan, werd sterker. De teamleiders komen nu elke maand bij elkaar om ervaringen uit te wisselen. We koppelen het ondernemerschap ook aan intervisie en we gaan binnenkort meer kijken naar het rouleren van medewerkers en teamleiders over de verschillende locaties. Noem het een vorm van geestelijke kruisbestuiving.’

Financieel inzicht als stimulans

Het ondernemerschap binnen Atlant Zorggroep is niet financieel geïnspireerd, maar is ingegeven om in de nieuwe kaders van zorgzwaartepakketten (ZZP’s) meer en duidelijker de cliënt van dienst te zijn. Nelleke Vogel over de samenhang: ‘Je kijkt als verzorgende wat de cliënt wil en nodig heeft. Past dat binnen de ZZP-afspraak? Kunnen we ZZP’s eventueel aanpassen? Kunnen we aanvullend zaken organiseren met bijvoorbeeld de inzet van de familie? Zo doen we dat. De ZZP’s bepalen de randvoorwaarden, maar de cliënt is het uitgangspunt en de inzet van ons handelen.’

Financieel inzicht op teamniveau is dus een noodzakelijke onderlegger om de cliënt goed van dienst te kunnen blijven. Het feit dat je als medewerker deze stuurinformatie in handen krijgt, werkt daarbij extra stimulerend. Als team weet je dan welke ruimte je hebt om binnen de gemaakte afspraken nieuwe initiatieven te ontplooien of om lopende initiatieven aan te passen.

Op de locaties waar inmiddels met het nieuwe ondernemerschap wordt gewerkt, krijgen de medewerkers elke maand een financieel overzicht dat aangeeft hoe de locatie het ‘doet’. De actuele cijfers zijn aanleiding voor maandelijkse teambijeenkomsten, waarop de activiteiten met de cliënt de komende weken worden afgestemd op de financiële realiteit van dat moment.

Valkuilen

Het nieuwe ondernemerschap krijgt steeds meer gezicht. Dat gaat vrij snel, maar het kan natuurlijk altijd sneller. Nelleke Vogel ontdekte dat niet iedereen de nieuwe cultuur even snel oppakt. ‘Cultuur zit in de muren. Als je op een locatie werkt, waar je vele jaren geen eigen initiatief hoefde te tonen, dan moet je als organisatie slim schakelen om op snelheid te blijven. Toen we deze vertragende factor goed onder ogen kregen, is besloten om cliëntgericht ondernemerschap op alle niveaus en vooral tegelijkertijd in te voeren. Bovendien passen we het overal ‘op maat’ toe. Op die manier is het risico op een vertragende achterhoede een stuk kleiner.’

Gaandeweg werdt een andere valkuil zichtbaar. De ondersteunende diensten bleven achter. Nog iets. De professionalisering van behandelaars en begeleiders is onlangs als een apart traject gestart. Atlant neemt daar de cliëntgerichte aanpak die het ondernemerschap vergt, in mee. ‘We zijn nu dus bezig met verder professionaliseren van behandelaren, begeleiders én van ondersteunende diensten. Opdat de klant die hagelslag bij z’n ontbijt heeft besteld, geen pindakaas krijgt. De ondersteunende diensten waren teveel eilandjes geworden. We hebben aanvullend nu voor onze facilitaire disciplines klankbordgroepen opgezet met vertegenwoordigers uit het primaire proces.’

Opleidingen en strategische personeelsplanning

Het nieuwe ondernemerschap is nu in de helft van alle Atlant-locaties structureel ingevoerd en is ook als zodanig op die plekken herkenbaar. De andere locaties gaan nu volgen. Het cliëntgerichte ondernemerschap van Atlant Zorggroep heeft nog een paar implicaties die nog niet zijn opgepakt. ‘We gaan onze opleidingen er op aanpassen en ook de strategische personeelsplanning moet nog inspelen op de nieuwe wind.’ De huidige generatie medewerkers is in ieder geval overwegend blij met de nieuwe koers. ‘Onderzoeken naar medewerkerstevredenheid tonen aan dat we in de plus zitten.’

Zijn er ook financiële signalen die laten zien dat meer ondernemerschap werkt. Nelleke Vogel: ‘Deze nieuwe manier van werken kost ons niet méér geld. Benchmark-onderzoek laat zien dat we met bedrijfsmatig werken echt in de top zitten.’

Dat andere ondernemerschap

Het ondernemerschap van Atlant Zorggroep gaat niet alleen medewerkers en cliënten aan, maar zeker ook de grotere, zakelijke relaties. In feite hebben we het dan over een andere vorm van ondernemerschap: het aan de man brengen van de diensten waar je als organisatie goed in bent.

Het fascinerende is dat cliëntgericht ondernemerschap en de marketingaspecten van het ondernemerschap elkaar wel degelijk raken natuurlijk. Vandaar dat onderscheidende kenmerken van de organisatie die strategisch van belang zijn beter in de etalage worden gezet. Nelleke Vogel: ‘Onze specialisaties zoals Korsakov – het grootste centrum van Nederland – en Huntington – een gewaardeerd expertisecentrum – gaan we meer in de markt zetten. In dat verband helpt mee dat van de 4 medewerkers die wetenschappelijk onderzoek doen, er 3 met een promotieonderzoek bezig zijn.’

Marketingtechnisch wil Atlant Zorggroep ook op de hoek van de straat herkenbaar zijn. ‘We gaan steunpunten in wijken opbouwen, zodat we onze diensten ook op buurtniveau kunnen aanbieden. Dat past bij ons credo ‘zo thuis mogelijk’. Andersom willen we de buurt graag in onze huizen binnenhalen. In Berkenhove komen nu gemiddeld 300 buurtbewoners naar activiteiten als de bingo en naar ons informatie-adviespunt.’

Op stoom blijven

In voor zorg-coach Gerard de Kruijk is inmiddels klaar met zijn opdracht bij Atlant. De regie voor de door In voor zorg! aangezwengelde invulling van het ondernemerschap ligt nu bij het hoofd Personeel & Ontwikkeling(P&O). Nelleke: ‘P&O is de laatste tijd extra gecoacht door Gerard de Kruijk, want we kunnen en mogen niet terugvallen. Zo een terugval zou in principe natuurlijk kunnen, omdat het hoofd P&O meer op het bordje heeft dan het ondernemerschap alleen. Ik voorzie dat we op stoom blijven. Dat we als MT een stuurgroep hebben gevormd met het implementeren van de gewenste veranderingen als hoofdprioriteit maakt dat alleen maar aannemelijker.’

Meer weten

In een drieluik wordt belicht wat de ondersteuning van In voor zorg! concreet heeft opgeleverd:

  • In deel 2 vertelt assistent-begeleider Siny Dijkens hoe het nieuwe  ondernemerschap op de locatie Berkenhove de dagelijkse gang van zaken  voor cliënten en medewerkers beïnvloedt.
  • In deel 3 vertelt teamleider Rita Busch van locactie Koningin Wilhelmina  hoe het is om na de introductie in Berkenhove en 3 andere locaties de  nieuwe aanpak nu in een veel grotere locatie handen en voeten te geven.

Meer informatie over het In voor zorg-traject van Atlant is beschikbaar op de deelnemerspagina Atlant is In voor zorg!

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg