invoorzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Ondersteuning bij veranderingen in de langdurige zorg.

Het is weer gezellig in Team 2

Gepubliceerd op: | Laatst gewijzigd op:

Zorggroep Amsterdam-Oost (ZGAO)maakte in een jaar tijd een turbulente positieve ontwikkeling door, begeleid door In voor zorg! Deze ontwikkeling wordt in beeld gebracht via een drieluik. In deel 3 laten afdelingsmanager Dennis Ross en zorgcoördinator Loes Chevalier zien hoe het groepswonen in Team 2 veranderde door het invoeren van een belevingsgerichte benadering.

Nog niet zo lang geleden was alles in Team 2 in het Flevohuis van Zorggroep Amsterdam-Oost erop gericht om de bewoners om 10.00 uur gewassen en aangekleed aan de koffie te hebben. Dat was toen. Inmiddels is belevingsgerichte zorg ingevoerd en werd samen met In voor zorg! het Verbeterplan Groepswonen  opgesteld.

Zorgcoördinator Loes Chevalier: ‘We drinken nog steeds om 10.00 uur koffie, maar dan met de mensen die op dat tijdstip al wakker zijn. Sommigen slapen liever uit. En als er wordt ontbeten, verschijnt eerst 1 bewoner, dan verschijnen er 2, en dan 3. En tussendoor gaat iemand zich douchen. Het is allemaal veel rustiger geworden. Het ritme voelt goed aan. Mensen zijn nu niet meer zo agressief en dutten minder snel in.’ Dat lijkt een rare combinatie: agressiviteit en indutten. Maar als je niet in je persoonlijke, natuurlijke dagritme kan zitten, is dat zeer irritant en vermoeiend tegelijkertijd. Afdelingsmanager Dennis Ross: ‘Heel vervelend voor de personen in kwestie en het raakt de sfeer op de groep als geheel.’

Het ritme van de bewoners

Team 2 zocht naar wegen om cliënten meer te bieden en tegelijkertijd het werken in het team aangenamer te maken. Met succes. En dus is opstaan nu een gefaseerde gebeurtenis, waarbij iedere bewoner z’n eigen ritme heeft. Loes: ‘En ontbijten doen we niet meer met een plastic placemat maar een echt tafelkleed. Je kiest zelf uit wat je wilt hebben als ontbijt. Kortom, zoals de meeste mensen het thuis ook zouden willen.’

Opstaan en het bijbehorende ontbijt is natuurlijk maar een facet van belevingsgerichte zorg. Kern van de zaak is dat er ruimte is voor de beleving van bewoners en dat hun ritme – en niet die van de verzorgenden – leidend is. Loes: ‘Hier woont bijvoorbeeld een voormalig café-houdster die toen ze nog werkte, nooit voor 3.00 uur ‘s nachts naar bed ging. Waarom zou deze mevrouw om 23.00 uur naar bed moeten?’

Meer weten over de bewoners

Er worden weer echte gesprekken gevoerd in Team 2. Loes Chevalier legt uit hoe dat werkt. ‘We hebben een zithoek. De radio en de tv gaan uit. We gaan er eens goed voor zitten. Met een kopje koffie of thee erbij. Medewerkers schuiven aan bij de bewoners. Mensen komen dan echt los. Een meneer van 97 jaar die altijd de hele dag in z’n stoel zat te dutten, vertelt nu elke dag verhalen over vroeger. Hij is veel alerter geworden.’

Meer weten over de persoonlijke geschiedenis van de bewoners, daar wordt niet alleen aan gewerkt bij de koffie in de zithoek, maar ook in het werkoverleg. ‘We willen dat bewoners in het werkoverleg worden besproken. Elke keer een bewoner. ‘Presenteer je bewoner’, is dan in feite het verzoek.’

Door deze presentaties krijgen verzorgenden een genuanceerder beeld van de bewoners.  Dennis Ross: ‘Het klinkt een beetje pathetisch, maar door de dagelijkse gesprekken en verhalen, ontdekken we wie er eigenlijk achter de namen van onze cliënten zitten. Het verklaart veel.’ Loes Chevalier: ‘Een meneer die elke keer probeert alles wat een beetje scheef staat weer op z’n plaats te zetten. Medebewoners en collega’s reageerden daar negatief op. Tot we hoorden dat deze meneer z’n hele leven schoonmaker is geweest. Dingen op z’n plaats zetten was z’n tweede natuur geworden.’

Minder op je routine draaien

Het werken is een stuk leuker geworden, benadrukt Loes Chevalier. ‘De sfeer in huis is anders, vriendelijker. Je merkt dat ook aan het ziekteverzuim in ons team. Dat ligt nu onder de 5 procent.’ Dennis: ‘De onderlinge verbondenheid is sterker geworden. Mensen nemen bijvoorbeeld niet zomaar vrij. Zadel je je collega niet met een probleem op als jij morgen een dagje naar het strand gaat? Dat soort afwegingen werden voorheen veel minder gemaakt.’

Medewerkers kunnen in deze nieuwe benadering minder op hun routine draaien. Niet elke dag zijn medewerkers zo alert dat ze goed kunnen inspelen op persoonlijke verhalen en wensen. Dennis: ‘Dat hoeft ook niet. Het is niet erg om te zeggen dat je het vandaag even niet trekt. Ook dat kenmerkt de nieuwe manier van werken. Laat weten hoe je in je vel zit. Alleen als we open naar elkaar zijn, kunnen we goed samenwerken.’

Valkuil

Overigens, als je eenmaal belevingsgerichte zorg invoert, moet je die nieuwe werkwijze wel goed bewaken. Dennis Ross: ‘Mensen hebben toch een gevoelsmatige klok in zich, waarbij nieuwe dingen weer snel wegzakken en teruggegrepen wordt op hoe ze het eerst deden. Dat is het grote gevaar.’

Vooral voor medewerkers die al langer in het team werken, is de omslag niet vanzelfsprekend. Dennis Ross: ‘Als ze een half uurtje in de zithoek met bewoners gezellig hebben zitten praten, hoor je nog wel eens zeggen: “Zo nu ga ik weer aan het werk.” Daaraan merk je dat belevingsgerichte zorg nog niet echt is ingedaald. Want koffiedrinken met bewoners is natuurlijk wel degelijk werken.’

Het nieuwe roosteren

In voor zorg! maakte ook een plan om het roosteren binnen ZGAO te verbeteren. Dennis Ross: ‘Het is altijd passen en meten, vooral na de invoering van de zorgzwaartepakketten (zzp’s). We dachten, als we nu maar meer met halve diensten gaan werken, dan komen we er wel uit. Maar dat pakte dus vrij dramatisch uit. Waar eerst hele diensten werden gedraaid, moesten mensen nu halve dagen terugkomen. Het ziekteverzuim schoot omhoog.’

Een cruciaal verschil is dat inmiddels niet langer de zorgmanager, maar de zorgcoördinator het rooster samenstelt. Loes Chevalier: ‘Eigenlijk veel logischer. Wij weten wat nodig is, je kent de mensen. Je weet dat de één niet drie dagen achter elkaar kan werken en dat de ander dat juist heel graag doet.’

Elkaar de bal toespelen

Om de juiste mensen op de juiste moment op de juiste plek te hebben, is inmiddels ook afgesproken dat zorgcoördinatoren elkaar de bal gaan toespelen. Loes Chevalier: ‘Als mijn collega-zorgcoördinator over twee dagen net een verzorgende mist, kan ik haar misschien aan die verzorgende helpen. Andersom kan vanuit haar team bij mij wellicht tijdelijke een extra afdelingsassistent worden toegevoegd. Zo help je elkaar en kun je de bezetting goed organiseren. Het nieuwe roosteren geeft rust en mensen zijn eerder bereid om te werken op dagen dat we extra mensen nodig hebben. Voor de jaarwisseling hebben we vier vaste avonddiensten gevuld. Mensen vinden het leuk om juist dan te werken. De oliebollen zijn al besteld.’ Trouwens ook met kerst gaat Team 2 culinair gezien helemaal los. Reerug en kreeftensoep: het kan allemaal. Loes: ‘We sparen voor die dagen. Wat we aan ons budget overhouden, gaat in een potje voor de feestdagen.’

Loslaten van dat krampachtige

Met de introductie van het verbeterplan is het aantal activiteiten op de groep toegenomen. De gespreksgroep, de beautydag, het aardappels schillen, massage en goed scheren met lekker veel schuim: deze en andere activiteiten geven kleur aan de groep.

‘Voorheen deden we dingen als bingo en zingen in het activiteitencentrum. Nu doen we het zelf, op de afdeling en met meer eigen mensen dus. Verzorgenden kiezen een activiteit waar ze affiniteit mee hebben en gaan daar mee aan de slag’, aldus Dennis Ross. Loes Chevalier: “Alles bij elkaar genomen doen we nu meer. Misschien juist doordat we dat krampachtige een beetje loslaten, gaat het beter.’

Een tweede factor is zeker zo belangrijk bij het gevoel meer te kunnen doen zonder dat het als een last aanvoelt. Dennis Ross: ‘Wat enorm scheelt, is dat we met hulp van In voor zorg! de juiste zzp-indicaties hebben gekregen. Nu krijgen we het geld dat past bij de zorgbehoefte van onze bewoners en bij de inzet van onze medewerkers.’

Meer weten

Lees deel 1 en deel 2 van het drieluik over de ontwikkeling die Zorggroep Amsterdam-Oost doormaakte, met ondersteuning van In voor zorg!:

Meer informatie over het In voor zorg-traject van Zorggroep Amsterdam-Oost is beschikbaar op de deelnemerspagina Zorggroep Amsterdam-Oost is In voor zorg!.

Tags

In voor zorg-deelnemer

In voor zorg! is een programma van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Vilans, Kenniscentrum voor langdurige zorg